། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།
མཛད་པ་པོ། ཞི་བ་ལྷ། ShantiDeva: 8th century

Note: Move Mouse over Yellow highlights; A green box will appear with details.
ལེའུ། | ༢ སྡིག་པ་བཤགས།| ༣ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ།| ༤ བག་ཡོད།
|༥ ཤེས་བཞིན།| ༦ བཟོད་པ།| ༧ བརྩོན་འགྲུས།| ༨ བསམ་གཏན།| ༩ ཤེས་རབ།| ༡༠ བསྔོ་བ།|


། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། बोधिचर्यावतारः བོ་དྷི་སཏྭ་ཙརྱ་ཨ་བ་ཏཱར། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

། བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངའ་སྲས་བཅས་དང༌། །ཕྱག་འོས་ཀུན་ལའང་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ།
།བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་ལ་འཇུག་པ་ནི། །ལུང་བཞིན་མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། 1-1

།སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་ཡང་འདིར་བརྗོད་མེད། །སྡེབ་སྦྱོར་མཁས་པའང་བདག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ།
།དེ་ཕྱིར་གཞན་དོན་བསམ་པའང་བདག་ལ་མེད། །རང་གི་ཡིད་ལ་བསྒོམ་ཕྱིར་ངས་འདི་བརྩམས། 1-2

།དགེ་བ་བསྒོམ་ཕྱིར་བདག་གི་དད་པའི་ཤུགས། །འདི་དག་གིས་ཀྱང་རེ་ཞིག་འཕེལ་འགྱུར་ལ།
།བདག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང༌། །ཅི་སྟེ་འདི་དག་མཐོང་ན་དོན་ཡོད་འགྱུར། 1-3

།དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ།
།གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཕན་པ་མ་བསྒྲུབ་ན། །ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། 1-4

།ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་མུན་ནག་སྤྲིན་རུམ་ན། །གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་རབ་སྣང་སྟོན་པ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་བརྒྱ་ལམ་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་སྐབས་རེ། Rareཐང་འགའ་འབྱུང༌། 1-5

།དེ་ལྟས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མ་ཟིན་པའམ། སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་མ་ཚང་བའི་དགེ་བ། དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་ཉིད་ལ་རྟག །སྡིག་པ་སྟོབས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ།
།དེ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མིན་པ། །དགེ་གཞན་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། 1-6

།བསྐལ་པ་དུ་མར་རབ་དགོངས་མཛད་པ་ཡི། །ཐུབ་པ་ལ་གསུམ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ། རང་རྒྱལ་དགྲ་བཅོམ་པ། ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་པ། ཐུབ་པའི་དབང་པོའམ་གཙོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གོ། སངས་རྒྱས་ནི་སྒྲིབ་གཉིས་དགྲ་ལས་རྒྱལ། ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་ཕན་པར་གཟིགས།
།འདིས་ནི་ཚད་མེད་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །བདེ་མཆོག་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད། 1-7

།སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་གཞོམ་འདོད་ཅིང༌། །སེམས་ཅན་མི་བདེ་བསལ་བར་འདོད་པ་དང༌།
།བདེ་མང་བརྒྱ་ཕྲག་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་རྟག་ཏུ་གཏང་མི་བྱ། 1-8

།བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས། །འཁོར་བའི་བཙོན་རར་ལས་ཉོན་གི་བསྡམས། བསྡམས་པའི་ཉམ་ཐག་རྣམས།
།བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་བྱ་ཞིང༌། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིར་བཅས་པས་ཕྱག་བྱར་འགྱུར། 1-9

ལྕགས་སོགས་གསེར་དུ་བསྒྱུར་ནུས་པའི་རྩི། (Philosopher's stone:converts base metal into Gold)།གསེར་འགྱུར་རྩི་ཡི་རྣམ་པ་མཆོག་ལྟ་བུར། །མི་གཙང་ལུས་འདི་བླངས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྐུ།
།རིན་ཆེན་རིང་ཐང་མེད་པར་བསྒྱུར་བས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རབ་བརྟན་ཟུངས། 1-10

།འགྲོ་བའི་(captain or guide)དེད་དཔོན་གཅིག་པུ་ཚད་མེད་བློས། །ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་རིན་ཆེ་བས།
།འགྲོ་བའི་གནས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས། །རིན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལེགས་བརྟན་པོར་ཟུངས། 1-11

།དགེ་བ་གཞན་ཀུན་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་ནི། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད།
།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྟག་པར་ཡང༌། །འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་མི་ཟད་འཕེལ་བར་འགྱུར། 1-12

།སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བྱས་ན་ཡང༌། །དཔའ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལྟར།
།གང་ལ་བསྟེན་ནས་short momentཡུད་ཀྱིས་སྒྲོལ་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་སྙིང་སྟོབས་མེད་པ(timid)བག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་བསྟེན། 1-13

།དེས་ནི་དུས་མཐའི་མེས་བཞིན་སྡིག་ཆེན་རྣམས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ངེས་པར་སྲེག་པར་བྱེད།
།དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་གཞོནུ་ནོར་བཟང་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བཤད་པ། བྱམས་མགོན་བློ་དང་ལྡན་པས་ནོར་བཟང་བཤད། 1-14

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མདོར་བསྡུས་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ།
།བྱང་ཆུབ་སྨོན: Wish/འཇུག: practiceསྨོན་པའི་སེམས་དང་ནི། །བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། 1-15

།འགྲོ་བར་འདོད་དང་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རིམ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། 1-16

།བྱང་ཆུབ་སྨོན་པའི་སེམས་ལས་ནི། །འཁོར་ཚེ་འབྲས་བུ་ཆེ་འབྱུང་ཡང༌།
།ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་སེམས་བཞིན་དུ། །བསོད་ནམས་རྒྱུན་ཆགས་འབྱུང་བ་མིན། 1-17

།གང་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཁམས། །མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར།
irreversibleམི་ལྡོག་པ་ཡི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །སེམས་དེ་ཡང་དག་བླངས་གྱུར་པ། 1-18

།དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་གཉིད་ལོག་གམ། །careless;not mindfulབག་མེད་གྱུར་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཤུགས།
།རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དུ་མ་ཞིག །ནམ་མཁའ་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། 1-19

།འདི་ནི་འཐད་པ--རིགས་པ། (reasoning)འཐད་པ་དང་བཅས་པར། །ལག་བཟང་གིས་ནི་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་སོ། ལག་བཟང་གིས་ནི་ཞུས་པ་ལས།
།དམན་མོས་སེམས་ཅན་དོན་གྱི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། 1-20

།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀླད་ནད་ཙམ། །བསལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམས་ན་ཡང༌།
།ཕན་འདོགས་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཏེ། །བསོད་ནམས་དཔག་མེད་ལྡན་འགྱུར་ན། 1-21 to 1-26: སྨོན་སེམས། 1-21

།སེམས་ཅན་རེ་རེའི་མི་བདེ་བ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསལ་འདོད་ཅིང༌།
།རེ་རེའང་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་དུ། །བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། 1-22

།ཕ་འམ་ཡང་ན་མ་ཡང་རུང༌། །སུ་ལ་འདི་འདྲའི་ཕན་སེམས་ཡོད།
།ལྷ་དང་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱང་རུང༌། །ཚངས་པ་ལ་ཡང་འདི་ཡོད་དམ། 1-23

།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྔོན། །རང་གི་དོན་དུ་འདི་འདྲའི་སེམས།
།རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མ་རྨིས་ན། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ག་ལ་སྐྱེ། 1-24

།གཞན་དག་རང་གི་དོན་དུ་ཡང༌། །མི་འབྱུང་སེམས་ཅན་དོན་སྨོན་སེམས་དེ། སེམས་གང༌
།སེམས་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཁྱད་པར་འདི། །སྔ་ན་མེད་པའི་རྨད་ཅིག་འཁྲུངས། 1-25

།འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དགའ་བའི་རྒྱུ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ ནད་འཇོམས་པའི་དུད་རྩིར་རྩིར་གྱུར་པ།
།རིན་ཆེན་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང༌། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ ཚད་ཇི་ལྟར་གཞལ་གྱི་ལང། (beyond measure)གཞལ་གྱིས་ལང༌། 1-26

བསམས་མིན་ལ་བསམ་ཡིན། འདིར་མིང་ཡིན། བྱམས་པ་/ སྙིང་རྗེ/ སྨོན་སེམས།ཕན་པར་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང༌། །སངས་རྒྱས་མཆོད་ལས་ཁྱད་འཕགས་ན།
།སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བདེ་དོན་བཙོན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། 1-27 to 1-30: འཇུག་སེམས། 1-27

།སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་སེམས་ཡོད་ཀྱང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་habitualམངོན་པར་རྒྱུག
།བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་ཐབས་ལ་རྨོངས་པའི་གཏི་མུགགཏི་མུག་པས། །རང་གི་བདེ་བ་དགྲ་ལྟར་འཇོམས། 1-28

།གང་ཞིག་བདེ་བས་ཕོངས་པ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་མང་ལྡན་དེ་དག་ལ།
།བདེ་བ་ཀུན་གྱིས་ཚིམ་པ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཅོད་བྱེད་ཅིང༌། 1-29

།གཏི་མུག་ཀྱང་ནི་སེལ་བྱེད་པ། །དེ་དང་དགེ་མཚུངས་ག་ལ་ཡོད།
།དེ་འདྲའི་སྐྱོབ་པའི་མགོན་ག་ལ་ཡོད། བཤེས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། བསོད་ནམས་དེ་འདྲའང་ག་ལ་ཡོད། 1-30

།ཕན་བཏགས་ལན་ལྡོན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡང་རེ་ཞིག་བསྔགས་འོས་ན།
without obligation or indeptedness།མ་བཅོལ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོས་ཅི་དགོས། 1-31

།འགྲོ་བ་ཉུང་ཟད་སྤྱིར་བཏང། usual or Regular/common foodནར་མའི་ཟས་སྦྱོར་བ། །སྐད་ཅིག་ཟས་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང༌།
མཐོང་ཆུང༌། scornབརྙས་བཅས་ཉིན་ཕྱེད་འགྲངས་པར་བྱེད་པ་ཡང༌། །དགེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་སྐྱེ་བོས་བཀུར། དཔེར་བཀོད་པ1-32

།སེམས་ཅན་གྲངས་མཐའ་ཡས་ལ་དུས་རིང་དུ། །བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད།
།ཡིད་ལ་བསམ་པ་མཐའ་དག་རྫོགས་བྱེད་པ། །རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལྟ་ཞིག་སྨོས་ཅི་དགོས། 1-33

།གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྲས་སྦྱིན་བདག་ལ། །གལ་ཏེ་ངན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ།
།ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་བཞིན་བསྐལ་པར་ནི། །དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་རབས་ཏུ་བཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གི་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། ཐུབ་པས་གསུངས། 1-34

།འོན་ཏེ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡིད་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད། གང་ཞིག་ཡིད་རབ་དང་བྱེད་ན། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་དེ་བས་ལྷག་པར་འཕེལ།
།རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་caused great hardshipདོ་གལ་ཆེན་པོས་ཀྱང༌། །སྡིག་པ་མི་འབྱུང་དགེ་བ་ངང་གིས་འཕེལ། 1-35

།གང་ལ་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་རིན་ཆེན་དེ། །སྐྱེས་པ་དེ་ཡི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང༌།
།གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདེར་འབྲེལ་བ། །བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། 1-36

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོའོ༎

། རིན་ཆེན་སེམས་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་དམ་པའི་ཆོས།
།དཀོན་མཆོག་དྲི་མ་མེད་དང་སངས་རྒྱས་སྲས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་མཆོད། 2-1

།མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང༌། །སྨན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌།
།འཇིག་རྟེན་རིན་ཆེན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང༌། །ཆུ་གཙང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅི་ཡོད་དང༌། 2-2

།རིན་ཆེན་རི་བོ་དང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །ནགས་ཚལ་ས་ཕྱོགས་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་དང༌།
།ལྗོན་ཤིང་མེ་ཏོག་རྒྱན་སྤྲས་སྤུང་པ་དང༌། །ཤིང་གང་འབྲས་བཟང་ཡལ་ག་དུད་པ་དང༌། 2-3

།ལྷ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དྲི་དང་ནི། །སྤོས་དང་དཔག་བསམ་ཤིང་དང་རིན་ཆེན་ཤིང༌།
།མཚོ་དང་རྫིང་བུ་པདྨས་བརྒྱན་པ་དང༌། །ངང་པ་ཤིན་ཏུ་སྐད་སྙན་ཡིད་འོང་ལྡན། 2-4

།མ་རྨོས་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ཏོག་རྣམ་པ་དང༌། །གཞན་ཡང་མཆོད་པར་འོས་པའི་རྒྱན་རྣམས་དང༌།
།ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམས་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་ན། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན། 2-5

།བློ་ཡིས་བླངས་ནས་ཐུབ་པ་སྐྱེས་ཀྱི་མཆོག །སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་འབུལ་ན།
།ཡོན་གནས་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས། །བདག་ལ་བཙེར་དགོངས་བདག་གི་འདི་དག་བཞེས། 2-6

།བདག་ནི་བསོད་ནམས་མི་ལྡན་བཀྲེན་ཆེན་ཏེ། །མཆོད་པའི་ནོར་གཞན་བདག་ལ་ཅང་མ་མཆིས།
།དེས་ན་གཞན་དོན་དགོངས་པའི་མགོན་གྱིས་འདི། །བདག་གི་དོན་སླད་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་བཞེས་ཤིག 2-7

།རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ནི། །བདག་གི་ལུས་ཀུན་གཏན་དུ་དབུལ་བར་བགྱི།
།སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་བདག་ནི་ཡོངས་བཞེས་ཤིག །གུས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་འབངས་སུ་མཆི་བར་བགྱི། 2-8

།བདག་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ན། །སྲིད་ན་མི་འཇིགས་སེམས་ཅན་ཕན་པ་བགྱིད།
།སྔོན་གྱི་སྡིག་ལས་ཡང་དག་in the pastའདའ་བགྱིད་ཅིང༌། །སྡིག་པ་གཞན་ཡང་སླན་ཆད་མི་བགྱིད་དོ། 2-9

།ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་པ། །ཤེལ་གྱི་ས་གཞི་གསལ་ཞིང་འཚེར་བ་བལྟར།
།རིན་ཆེན་འབར་བའི་ཀ་བ་ཡིད་འོང་ལྡན། །མུ་ཏིག་འོད་ཆགས་བླ་རེ་བྲེས་པ་དེར། 2-10

།དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་དེ་ཡི་སྲས་རྣམས་ལ། །རིན་ཆེན་བུམ་པ་མང་པོ་སྤོས་ཀྱི་ཆུ།
།ཡིད་འོང་ལེགས་པར་བཀང་བ་གླུ་དང་ནི། །རོལ་མོར་བཅས་པ་དུ་མས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ། 2-11

།དེ་དག་སྐུ་ལ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་གོས། །གཙང་ལ་དྲི་རབ་བསྒོས་པས་སྐུ་ཕྱིའོ༎
།དེ་ནས་དེ་ལ་ཁ་དོག་ལེགས་བསྒྱུར་བའི། །ན་བཟའ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་དམ་པ་འབུལ། 2-12

།གོས་བཟང་སྲབ་ལ་འཇམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང༌། །རྒྱན་མཆོག་བརྒྱ་ཕྲག་དེ་དང་དེ་དག་གིས།
།འཕགས་པ་ཀུན་དུ་བཟང་དང་འཇམ་དབྱངས་དང༌།
།འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལའང་བརྒྱན་པར་བགྱི། 2-13

།སྟོང་གསུམ་ཀུན་དུ་དྲི་ངད་ལྡང་བ་ཡི། །དྲི་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་དབང་ཀུན་གྱི་སྐུ།
།གསེར་སྦྱངས་བཙོ་མ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟར། །འོད་ཆགས་འབར་བ་དེ་དག་བྱུག་པར་བགྱི། 2-14

།ཐུབ་དབང་མཆོད་གནས་མཆོག་ལ་ཡིད་འོང་བའི། །མེ་ཏོག་མནྡ་ར་དང་པདྨ་དང༌།
།ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་དྲི་ཞིམ་ཐམས་ཅད་དང༌། །ཕྲེང་བ་སྤེལ་ལེགས་ཡིད་འོང་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། 2-15

།སྤོས་མཆོག་ཡིད་འཕྲོག་དྲི་ངད་ཁྱབ་པ་ཡི། །བདུག་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་དབུལ།
།ཞལ་ཟས་བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་བཅས་པ་ཡི། །ལྷ་བཤོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་དབུལ་བར་བགྱི། 2-16

།གསེར་གྱི་པདྨ་ཚར་དུ་དངར་བ་ཡི། །རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་རྣམས་ཀྱང་དབུལ་བར་བགྱི།
།ས་གཞི་བསྟར་བ་སྤོས་ཀྱིས་བྱུགས་པ་དེར། །མེ་ཏོག་ཡིད་འོང་སིལ་མ་དགྲམ་པར་བགྱི། 2-17

།གཞལ་མེད་ཕོ་བྲང་བསྟོད་དབྱངས་ཡིད་འོང་ལྡན། །མུ་ཏིག་རིན་ཆེན་རྒྱན་འཕྱང་མཛེས་འབར་བ།
།དཔག་ཡས་ནམ་མཁའི་རྒྱན་གྱུར་དེ་དག་ཀྱང༌། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་དབུལ་བར་བགྱི། 2-18

།རིན་ཆེན་གདུགས་མཛས་གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཅན། །ཁོར་ཡུག་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིད་འོང་བརྒྱན།
།དབྱིབས་ལེགས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བསྒྲེང་བ་ཡང༌། །རྟག་ཏུ་ཐུབ་དབང་རྣམས་ལ་དབུལ་བར་བགྱི། 2-19

།དེ་ལས་གཞན་ཡང་མཆོད་པའི་ཚོགས། །རོལ་མོ་དབྱངས་སྙན་ཡིད་འོང་ལྡན།
།སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་སིམ་བྱེད་པའི། །སྤྲིན་རྣམས་སོ་སོར་གནས་གྱུར་ཅིག 2-20

།དམ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང༌། །མཆོད་རྟེན་རྣམས་དང་སྐུ་གཟུགས་ལ།
།རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་ཆར། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབབ་པར་ཤོག 2-21

།ཇི་ལྟར་འཇམ་དབྱངས་ལ་སོགས་པས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་མཆོད་མཛད་པ།
།དེ་བཞིན་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས། །མགོན་པོ་སྲས་དང་བཅས་རྣམས་མཆོད། 2-22

།ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ལ་བདག །བསྟོད་དབྱངས་ཡན་ལག་རྒྱ་མཚོས་བསྟོད།
།བསྟོད་དབྱངས་སྙན་སྤྲིན་དེ་དག་ལ། །ངེས་པར་ཀུན་དུ་འབྱུང་གྱུར་ཅིག 2-23

།དུས་གསུམ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན། །ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་བཅས་ལ།
།ཞིང་རྡུལ་ཀུན་གྱི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །ལུས་བཏུད་པས་ནི་བདག་ཕྱག་འཚལ། 2-24

།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གཞི་རྣམས་དང༌། །མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ།
།མཁན་པོ་དེ་བཞིན་སློབ་དཔོན་དང༌། །Disciplineབརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། 2-25

།བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མཆིས་ཀྱི་བར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི།
།ཆོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཚོགས་ལའང་དེ་བཞིན་སྐྱབས་སུ་མཆི། 2-26

།ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ན་བཞུགས་པ་ཡི། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས།
།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་རྣམས་ལ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་ནི། 2-27

།ཐོག་མ་མེད་ལྡན་འཁོར་བ་ན། །ཚེ་རབས་འདི་འམ་གཞན་དག་ཏུ།
།བདག་གིས་མ་འཚལ་སྡིག་བགྱིས་པའམ། །བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་ཉིད་དང་ནི། 2-28

།གཏི་མུག་འཁྲུལ་པས་བདག་ནོན་ཏེ། །རྗེས་སུ་ཡིད་རང་གང་བགྱིས་པ།
ནོར་འཁྲུལ། mistake།ནོངས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བགྱིས་ནས། །བསམ་པ་ཐག་པས་མགོན་ལ་བཤགས། 2-29

།བདག་གིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ནི། །ཕ་མའམ་བླ་མ་གཞན་དག་ལ།
།ཉོན་མོངས་སྒོ་ནས་ལུས་ངག་དང༌། །ཡིད་ཀྱིས་གནོད་བགྱིས་གང་ལགས་པ། 2-30

།ཉེས་པ་དུ་མས་སྐྱོན་ཆགས་པའི། །སྡིག་ཅན་བདག་གིས་སྡིག་པ་གང༌།
།ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བགྱིས་པ་དེ། །ཐམས་ཅད་འདྲེན་པ་རྣམས་ལ་བཤགས། 2-31

།བདག་ནི་སྡིག་པ་མ་བྱང་བར། །སྔོན་དུ་འགུམ་པར་འགྱུར་དུ་མཆི།
།ཇི་ལྟར་འདི་ལས་ངེས་ཐར་བར། །མྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། 2-32

།ཡིད་བརྟན་མི་རུང་འཆི་བདག་འདི། །འཆི་བདག་འདི་སྡིག་སྦྱོང་བྱས་དང་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལ་མི་ལྟོས་ཅིང༌། བྱས་དང་མ་བྱས་མི་སྡོད་པས།
།ན་དང་མི་ན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང༌། །གློ་བུར་ཚེ་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། 2-33

།ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་ཆ་དགོས་པར། །བདག་གིས་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པས།
།མཛའ་དང་མི་མཛའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས། 2-34

།མི་མཛའ་རྣམས་ཀྱང་མེད་འགྱུར་ཞིང༌། །མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར།
།བདག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར། 2-35

།རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་སྤྱད་པ།
།དེ་དེ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། །འདས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་མི་འགྱུར། 2-36

།རེ་ཞིག་གསོན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་། །མཛའ་དང་མི་མཛའ་དུ་མ་འདས།
།དེ་དག་དོན་དུ་བྱས་པའི་སྡིག །མི་བཟད་གང་ཡིན་མདུན་ན་གནས། 2-37

།དེ་ལྟར་བདག་ནི་གློ་བུར་ཞེས། །བདག་གིས་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པས།
།གཏི་མུག་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གིས། །སྡིག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་བྱས། 2-38

།ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོད་མེད་པར། །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་suffer/lossགོད་འགྱུར་ཞིང༌།
།སྣོན་པ་གུད་ནས་འོང་མེད་ན། །བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། 2-39

།བདག་ནི་མལ་ན་འདུག་བཞིན་དུ། །གཉེན་བཤེས་ཀུན་གྱིས་མཐའ་བསྐོར་ཀྱང༌།
།སྲོག་འཆད་པ་ཡི་ཚོར་བ་དག །བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་མྱོང་བར་འགྱུར། 2-40

།གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་གྱིས་ཅི་ཕན་friendབཤེས་ཅི་ཕན།
།དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་བསྐྱབས་ན། །དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བསྟེན་ཏོ། 2-41

།མགོན་པོ་བག་མེད་བདག་གིས་ནི། །འཇིགས་པ་འདི་འདྲ་མ་འཚལ་ནས།
།མི་རྟག་ཚེ་འདིའི་ཆེད་དག་ཏུ། །སྡིག་པ་མང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས། 2-42

།སྐྱེ་བོ་ཡན་ལག་བཅོད་པའི་སར། །དི་རིང་ཁྲིད་པའང་བྲེད་འགྱུར་ཏེ།
།ཁ་སྐམས་མིག་རྩ་ངན་ལ་སོགས། །སྔ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་སྣང་ན། 2-43

།གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་འཇིགས་འཇིགས་ལྟའི། །ཤ་ཚུགས་ཅན་གྱིས་བཟུང་གྱུར་ཅིང༌།
།འཇིགས་ཆེན་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་གྱུར་པ། །རབ་ཏུ་ཉམ་ཐག་སྨོས་ཅི་དགོས། 2-44

།སུ་ཞིག་འཇིགས་ཆེན་འདི་ལས་བདག །ལེགས་པར་སྐྱོབ་པར་བྱེད་འགྱུར་ཞེས།
།བྲེད་ཤ་ཐོན་པའི་མིག་བགྲད་ནས། །ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་དག་ཚོལ་བར་བྱེད། 2-45

།ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །དེ་ནས་ཀུན་དུ་ཡི་མུག་འགྱུར།
།གནས་དེར་སྐྱབས་ཡོད་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ། 2-46

།དེ་བས་རྒྱལ་བ་འགྲོ་བའི་མགོན། །འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པའི་དོན་བརྩོན་པ།
།སྟོབས་ཆེན་འཇིགས་པ་ཀུན་སེལ་ལ། །དི་རིང་ཉིད་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི། 2-47

།དེ་ཡི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས། །འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་བ་དང༌།
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་ཡང༌། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་སྐྱབས་སུ་མཆི། 2-48

།བདག་ནི་འཇིགས་པས་རྣམ་སྐྲག་ནས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་ལ་བདག་ཉིད་འབུལ།
།འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །བདག་གི་ལུས་ནི་དབུལ་བར་བགྱི། 2-49

།ཐུགས་རྗེས་སྤྱོད་པ་མ་འཁྲུལ་པའི། །སྤྱན་རས་གཟིགས་མགོན་དེ་ལ་ཡང༌།
།ཉམ་ཐག་ང་རོས་འོ་དོད་འབོད། །སྡིག་ལྡན་བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། 2-50

།འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང༌། །ས་ཡི་སྙིང་པོ་དག་དང་ནི།
།ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མགོན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྐྱབས་ཚོལ་སྙིང་ནས་འོ་དོད་འབོད། 2-51

གང་ཞིག་མཐོང་ན་གཤིན་རྗེ་ཡི། །ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་སྡང་བ་རྣམས།
།སྐྲག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་འབྱེར་བྱེད་པ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། 2-52

།སྔོན་ཆད་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལས་བཀའ་ལས་འདས་ནས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་འདས། ད་ནི་འཇིགས་པ་ཆེར་མཐོང་ནས།
།ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ལགས་ཀྱིས། །འཇིགས་པ་མྱུར་དུ་བསལ་དུ་གསོལ། 2-53

།ཐ་མལ་ནད་ཀྱིས་འཇིགས་ན་ཡང༌། །སྨན་པའི་ངག་བཞིན་བྱ་དགོས་ན།
།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉེས་པ་བརྒྱ་ཡི། །ནད་ཀྱིས་རྟག་བཏབ་སྨོས་ཅི་དགོས། 2-54

།དེ་གཅིག་གིས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ན། །གནས་པའི་མི་ཀུན་མི་ཀུན་དམྱལ་བར་རླག(throw into)་པར་བྱེད་ན། རླག་བྱེད་ན།
།དེ་དག་གསོ་བའི་སྨན་གཞན་ནི། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ནས་མི་རྙེད་ན། 2-55

།དེ་ལ་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །Painཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་dig outའབྱིན་པ་ཡི།
།བཀའ་ལྟར་མི་བྱེད་སེམས་པ་ནི། །ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་lowསྨད་པའི་གནས། 2-56

།གཡང་ས་ཐ་མལ་ཆུང་ངུ་ལའང༌། །དོགས་ཟོན། Carefulབག་ཡོད་གནས་པར་བྱ་དགོས་ན།
།དཔག་ཚད་སྟོང་དུ་ལྷུང་བ་ཡི། །ཡུན་རིང་གཡང་སར་སྨོས་ཅི་དགོས། 2-57

།དི་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས། །བདེ་བར་འདུག་པ་རིགས་མ་ཡིན།
།བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས། །དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད། without doubtགདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང༌། 2-58

བདག་ལ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་མི་འཇིགས་པའི་དམ་པ་སུ་ཡིས་བྱིན། བདག་ལ་མི་འཇིགས་སུ་ཡིས་བྱིན། འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་འགྱུར།
།གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་འགྱུར་ན། །ཅི་ཕྱིར་བདག་ཡིད་བདེ་བར་འདུག 2-59

སྔོན་ཆད་ཡུལ་གྱི་དགའ་བ་མྱོང་སྟེ་ཞིག་པ་ལས། །ད་ལྟ་བདག་ལ་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅིའང་མེད་ན། ། བདག་ནི་ད་དུང་ཡང་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས། སྔོན་ཆད་མྱོང་སྟེ་ཞིག་པ་ལས། །བདག་ལ་ལྷག་པ་ཅི་ཡོད་ན།
།བདག་ནི་དེ་ལ་མངོན་ཞེན་ནས།
བླ་མའི་བཀའ་དང་འགལ་བར་བྱས། 2-60

།གསོན་ཚེ་འདི་དང་དེ་བཞིན་དུ། །གཉེན་དང་བཤེས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས།
།གཅིག་བུ་ག་ཤེད་འགྲོ་དགོས་ན། །མཛའ་དང་མི་མཛའ་ཀུན་ཅི་རུང༌། 2-61

།མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང༌། །དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་ཞེས།
།ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདག་གིས་ནི། །འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པའི་རིགས། 2-62

།བདག་ནི་མི་ཤེས་གཏི་མུག་པས། །ཁ་ན་མ་ཐོ་་་་་་སྡིག་པ། །common misdeeds or sinsརང་བཞིན་ཁ་ན་མ་ཐོའམ།
ཁས་ལེན་སྡོམ་པ་ཤོར་བའི་སྡིག་པ། །..vows infraction །བཅས་པའི་སྡིག་པ་གང་ཡིན་ལས། །གང་ཡང་རུང་བ་བགྱིས་པ་རྣམས། 2-63

།མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔར་མངོན་སུམ་དུ། །ཐལ་སྦྱར་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་སེམས་ཀྱིས།
།ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཤགས་པར་བགྱི། 2-64

།འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་སྡིག །ནོངས་པ་ལགས་པར་བཟུང་དུ་གསོལ།
སྡིག་པ། འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ལགས་པས། ། སླན་ཆད་བདག་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་འདི་དག་ཡོང་མི་བགྱིད་དོ། སླན་ཆད་བདག་ནི་ཡོང་མི་བགྱིད། 2-65

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སྡིག་པ་བཤགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ༎

། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ངན་སོང་གི། །སྡུག་བསྔལ་ངལ་བསོའི་དགེ་བ་དང༌།
།སྡུག་བསྔལ་ཅན་དག་བདེར་གནས་ལ། །དགའ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ༌། 3-1

།བྱང་ཆུབ་རྒྱུར་གྱུར་དགེ་བསགས་པ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ༌།
།ལུས་ཅན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས། །ངེས་པར་ཐར་ལ་ཡི་རང་ངོ༌། 3-2

།སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང༌། །རྒྱལ་སྲས་ས་ལའང་ཡི་རང་ངོ༌།
།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་མཛད་པའི། །ཐུགས་བསྐྱེད་དགེ་བ་རྒྱ་མཚོ་དང༌།
།སེམས་ཅན་ཕན་པ་མཛད་པ་ལ། །དགའ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ༌། 3-3

།ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་ནི།
།སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་མུན་འཐོམས་ལ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་སྦར་དུ་གསོལ། 3-4

།རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་འདའ་བཞེད་ལ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་ནི།
།འགྲོ་འདི་ལྡོངས་པར་མི་འགོད་ཅིང༌། །བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་བཞུགས་པར་གསོལ། 3-5

།དེ་ལྟར་འདི་དག་ཀུན་བྱས་ཏེ། །དགེ་བ་བདག་གིས་བསགས་པ་གང༌།
།དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་ཤོག 3-6

།འགྲོ་བ་ནད་པ་ཇི་སྲིད་དུ། །ནད་སོས་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ནི།
།སྨན་དང་སྨན་པ་ཉིད་དག་དང༌། །དེ་ཡི་ནད་གཡོག་བྱེད་པར་ཤོག 3-7

།ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་ཆར་ཕབ་སྟེ། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་པའི་གནོད་པ་བསལ།
།མུ་གེའི་བསྐལ་པ་བར་མའི་ཚེ། །བདག་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་དུ་གྱུར། 3-8

།སེམས་ཅན་ཕོངས་ཤིང་དབུལ་བ་ལ། །བདག་ནི་མི་ཟད་གཏེར་གྱུར་ཏེ།
།ཡོ་བྱད་མཁོ་དགུ་སྣ་ཚོགས་སུ། །མདུན་ན་ཉེ་བར་གནས་གྱུར་ཅིག 3-9

།ལུས་དང་དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། །དུས་གསུམ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌།
།སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ཕྱིར། །ཕངས་པ་མེད་པར་གཏང་བར་བྱ། 3-10

།ཐམས་ཅད་བཏང་བས་མྱ་ངན་འདའ། །བདག་བློ་མྱ་ངན་འདས་པ་བསྒྲུབ།
ལུས་ལོངས་སྤྱོས་མ་གཏང་ཡང་ཉིན་ཅིག་བོར་དགོས་པས་དེ་ལས་སེམས་ཅན་ལ་གཏང་བ་ཆབས་གཅིགཐམས་ཅད་གཏོང་བར་ཆབས་གཅིག་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཏང་བ་མཆོག 3-11

།བདག་གིས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ལུས་འདི་ཅི་བདེར་བྱིན་ཟིན་གྱིས།
།རྟག་ཏུ་གསོད་དང་སྨོད་པའམ། །བརྡེག་སོགས་ཅི་དགར་བྱེད་ལ་རག 3-12

།བདག་གི་ལུས་ལ་རྩེ་-object of play ཅོ་འདྲི། harm ག་ཞ། ridicule རྩེ་བྱེད་དམ། །ཅོ་འདྲི་ག་ཞའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱང༌།
།བདག་གི་ལུས་འདི་བྱིན་ཟིན་གྱིས། །འདི་ཡི་ཁ་ཏས་ཅི་ཞིག་བྱ། 3-13

།དེ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བའི། །ལས་གང་ཡིན་པའང་བྱེད་དུ་ཆུག
།བདག་ལ་དམིགས་ནས་ནམ་དུ་ཡང༌། །འགའ་ཡང་དོན་མེད་མ་གྱུར་ཅིག 3-14

།བདག་ལ་དམིགས་ནས་གང་དག་གིས། །ཁྲོ་འམ་མི་དགའི་སེམས་བྱུང་ན། See Note 1
།དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་དེ་དག་གི། །དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག 3-15

།གང་དག་བདག་ལ་ཚིག་རྩུབ། harsh speechཁ་ཟེར་རམ། །གཞན་དག་གནོད་པ་བྱེད་པའམ།
།དེ་བཞིན་ལྐོག་ཏུ་ཕྱར་ཁ་: backbiteཕྱར་ཀ་གཏོང་ཡང་རུང༌། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སྐལ་ལྡན་གྱུར། 3-16

།བདག་ནི་མགོན་མེད་རྣམས་ཀྱི་མགོན། །ལམ་ཞུགས་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་དང༌།
།བརྒལ་འདོད་རྣམས་ཀྱི་གྲུ་དང་ནི། །གཟིངས་དང་ཟམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། 3-17

island:ships on sail may desire to land/མར་མེ་: lamp།གླིང་དོན་གཉེར་ལ་གླིང་དང་ནི། །མར་མེ་འདོད་ལ་མར་མེ་དང༌།
།གནས་མལ་འདོད་ལ་གནས་མལ་དང༌། །བདག་ནི་ ལུས་ཅན། People བྲན། Servantལུས་ཅན་བྲན་འདོད་པ།
།ཀུན་གྱི་བྲན་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག 3-18

།ཡིད་བཞིན་ནོར་དང་བུམ་པ་བཟང༌། །རིག་སྔགས་གྲུབ་དང་སྨན་ཆེན་དང༌།
།དཔག་བསམ་གྱི་ནི་ཤིང་དག་དང༌། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བ་གླང༌། Kama-Dhenu: Wish-fulfilling Cowའདོད་འཇོར་གྱུར། 3-19

།ས་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང༌། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ཡང༌།
།སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡི། །རྣམ་མང་ཉེར་འཚོའི། Basic Sustenance གཞིར། Baseཉེར་འཚོའི་གཞིར་ཡང་ཤོག 3-20

།དེ་བཞིན་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི། །སེམས་ཅན་ཁམས་ལ་རྣམ་ཀུན་ཏུ།
།ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས་བར་དུ། །བདག་ནི་ཉེར་འཚོའི་རྒྱུར་ཡང་ཤོག 3-21

།ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་ཐུགས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང༌།
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་གནས་པ་ལྟར། 3-22

།དེ་བཞིན་འགྲོ་ལ་ཕན་དོན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱི་ཞིང༌།
།དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསླབ་པ་ལའང༌། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསླབ་པར་བགྱི། 3-23

།དེ་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །རབ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བཟུང་ནས།
།མཇུག་ཀྱང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་འདི་ལྟར་གཟེངས་བསྟོད་དོ། 3-24

།དེང་དུས་བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད། །མི་ཡི་སྲིད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ།
།དི་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ། 3-25

།ད་ནི་བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང༌། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་ལས་བརྩམས་ཏེ།
།སྐྱོན་མེད་བཙུན་པའི་རིགས་འདི་ལ། །རྙོག་པར་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་བྱ།
3-26

།ལོང་བས་ཕྱག་དར། (Trash) ཕུང་པོ། heapཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ལས། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་རྙེད་པ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་ཇི་ཞིག་ལྟར་སྟེས་ནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་བདག་ལ་སྐྱེས། 3-27

།འགྲོ་བའི་འཆི་བདག་འཇོམས་བྱེད་པའི། །བདུད་རྩི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ནོ།
།འགྲོ་བའི་དབུལ་བ་སེལ་བ་ཡི། །མི་ཟད་གཏེར་ཡང་འདི་ཡིན་ནོ། 3-28

།འགྲོ་བའི་ནད་རབ་ཞི་བྱེད་པའི། །སྨན་གྱི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ནོ།
།སྲིད་ལམ་འཁྱམ་ཞིང་དུབ་པ་ཡི། །འགྲོ་བའི་ངལ་བསོའི་ལྗོན་ཤིང་ཡིན། 3-29

།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ངན་འགྲོ་ལས། །སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཟམ་པ། Bridgeསྤྱི་སྟེགས་ཡིན།
།འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་གདུང་སེལ་བའི། །སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཤར་བ་ཡིན། 3-30

།འགྲོ་བའི་མི་ཤེས་རབ་རིབ་དག །དཔྱིས་འབྱིན་ཉི་མ་ཆེན་པོ་ཡིན།
།དམ་ཆོས་འོ་མ་བསྲུབས་པ་ལས། །མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་ཕྱུང་བ་ཡིན། 3-31

།འགྲོ་བའི་མགྲོན་པོ་སྲིད་པའི་ལམ་རྒྱུ་ཞིང༌། །བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱད་པར་འདོད་པ་ལ།
།འདི་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་ཏུ་ཉེར་གནས་ཏེ། །སེམས་ཅན་མགྲོན་ཆེན་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། 3-32

།བདག་གིས་དི་རིང་སྐྱོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བ་བདེ་གཤེགས་ཉིད་དང་ནི།
།བར་དུ་བདེ་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་ཟིན་གྱིས། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་དགའ་བར་གྱིས། 3-33

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་གསུམ་པའོ༎

། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་རབ་བརྟན་བཟུང་ནས།
།གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་ཡང༌། །བསླབ་ལས་མི་འདའ་འབད་པར་བྱ། 4-1

བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་པ། without investigation།བབ་ཅོལ་བརྩམས་པ་གང་ཡིན་པའམ། །གང་ཞིག་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པ།
ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པ་གང་ཞིག་དམ་བཅས་ཀྱང་དེ་གྱུར་ཀྱང་རུང་གི Non plan actions may be compromised.།དེ་ནི་དམ་བཅས་བྱས་གྱུར་ཀྱང༌། །བྱ་འམ་བཏང་ཞེས་བརྟག་པའི་རིགས། 4-2

།སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་དེ་ཡི་སྲས། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་གང་བརྟགས་ཤིང༌།
།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟགས་བརྟགས་པ། །Is there any cause for delayདེ་ལ་བཤོལ་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། 4-3

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ནས། །ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་མ་བྱས་ན།
།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀུན་བསླུས་པས། །བདག་གི་འགྲོ་བ་ཅི་འདྲར་འགྱུར། 4-4

།དངོས་པོ་ཕལ་པ་ཅུང་ཟད་ལའང༌། །ཡིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བསམ་བྱས་ནས།
།མི་གང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་ཡི་དྭགས་འགྱུར་གསུངས་ན། 4-5

།བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ། །བསམ་པ་ཐག་པས་མགྲོན་གཉེར་ནས།
།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསླུས་བྱས་ན། །བདེ་འགྲོར་ཇི་ག་འགྲོ་འགྱུར་རམ། 4-6

།མི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བཏང་ཡང༌། །དེ་དག་ཐར་བར་མཛད་པ་ནི།
།ལས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །སྔོན་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བཏང་ཡང་རྗེས་སུ་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན། 4-7

།དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །ལྟུང་བ། ཉེས་དམིགས། Breach / ལྕི་བ། Heavy:ལྟུང་བ་མང་པོ་ཡོད་པས་ཀུན་དཀྲིས་ཚང་མི་དགོས་པའི་ལྟུང་བ་ལྕི་ཤོས། ལྟུང་བའི་ནང་ན་ལྕི་བ་སྟེ།
།འདི་ལྟར་དེ་ནི་བྱུང་གྱུར་ན། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་ལ་དམན། 4-8

།གང་གཞན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་འདིའི། །བསོད་ནམས་བར་ཆད་གེགས་བྱེད་པ།
།སེམས་ཅན་དོན་ལ་དམན་གྱུར་པས། །དེ་ཡི་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད། 4-9

།སེམས་ཅན་གཅིག་གི་བདེ་བ་ཡང༌། །བདེ་བའི་རྒྱུ་བཤིག་(destroy)ཅིང་བཅོམ་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ། བཤིག་ན་བདག་ཉིད་ཉམས་འགྱུར་ན།
།ནམ་མཁའ་མ་ལུས་མཐའ་ཀླས་པའི། །ལུས་ཅན་བདེ་བཤིག་སྨོས་ཅི་དགོས། 4-10

།དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་སྟོབས་ལྡན་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ལྡན་པ་དག
།འཁོར་བར་སྐབས་རེ་སྐྱེ་སྐབས་རེ་ཉམས། རེས་ཀྱིས་འདྲེ་བྱེད་ན། ས་ཐོབ་པ་ལ་ཡུན་རིང་ཐོགས། 4-11

།དེ་ལྟས་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་བཞིན། །བདག་གིས་གུས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ།
།དེང་ནས་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། 4-12

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕན་མཛད་པའི། །སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང༌།
།བདག་ནི་རང་གི་ཉེས་པས་དེའི། །གསོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་ཏོ། 4-13

།ད་དུང་དེ་བཞིན་བདག་བྱེད་ན། །ཡང་དང་ཡང་དུའང་དེ་བཞིན་ཏེ།
ངན་འགྲོ་ལ་སྐྱེས། མི་ལ་སྐྱེས་ན་ནད་མང། །ངན་འགྲོ་ནད་དང་འཆིང་བ་དང༌། །བཅད་དང་གཤེག་སོགས་མྱོང་བར་འགྱུར། 4-14

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང༌། །དད་དང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང༌།
།དགེ་གོམས་རུང་བ་དེ་ལྟ་བུ། །དཀོན་ན་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར། 4-15

།ནད་མེད་ཉི་མ་འདི་ལྟ་བུ། །ཟས་བཅས་འཚེ་བ་མེད་ཀྱང་ནི།
།ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་བསླུ་བ་སྟེ། །ལུས་ནི་ཐང་ཅིག་གཡར་པ། Loan/this body is on a short loanབརྙན་པོ་བཞིན། 4-16

།བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་འཐོབ་མི་འགྱུར།
།མི་ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་དགེ་བ་མེད། 4-17

།གང་ཚེ་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་ད་ལྟ་ལོངས་སུ་སྤྱོད། དགེ་སྤྱད་སྐལ་ལྡན་ཡང༌། །དགེ་བ་བདག་གིས་མ་བྱས་ན།
།ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། 4-18

དགེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་བ་དག་ཀྱང་མ་བྱས་ལ། །སྡིག་པ་དག་ཀྱང་ཉེར་བསགས་ན།
།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། 4-19

།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི།
hole།བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་གསུངས། 4-20

།སྐད་ཅིག་གཅིག་བྱས་སྡིག་པས་ཀྱང༌། །བསྐལ་པར་མནར་མེད་གནས་འགྱུར་ན།
།ཐོག་མེད་འཁོར་བར་བསགས་སྡིག་གིས། །བདེ་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྨོས་ཅི་དགོས། 4-21

།དེ་ཙམ་ཁོ་ན་མྱོང་གྱུར་ནས། །ངན་འགྲོ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་ཐར་མི་འགྱུར་ཏེ།
།འདི་ལྟར་དེ་ནི་མྱོང་བཞིན་དུ། །སྡིག་པ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་སྐྱེ། 4-22

།འདི་འདྲའི་མངོན་ཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྒྱུ། དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན།
།འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། 4-23

།གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་རྟོགས་ནས། །རྨོངས་པས་ཕྱིས་ཀྱང་lazyསྒྱིད་ལུག་ན།
།འཆི་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །མྱ་ངན་ཆེན་པོ་བྱུང། : མྱ་ངན་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་འགྱུར། ལྡང་བར་འགྱུར། 4-24

།དམྱལ་མེ་བཟོད་དཀས་ཡུན་རིང་དུ། །བདག་གི་ལུས་ལ་བསྲེག་གྱུར་ན།
།འགྱོད་པ་མི་བཟད་མེ་འབར་བས། །སེམས་གདུང་འགྱུར་བ་ཐེ་ཚོམ་མིད་པ། doubtlessགདོན་མི་ཟ། 4-25

།ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་ཕན་པའི་ས། །ཇི་ཞིག་ལྟར་སྟེས་རྙེད་གྱུར་ནས།
།བདག་ཉིད་ཤེས་དང་ལྡན་བཞིན་དུ། །ཕྱིར་ཡང་དམྱལ་བ་དེར་ཁྲིད་ན། 4-26

As if hypnotized།སྔགས་ཀྱི་རྨོངས་པར་བྱས་པ་བཞིན། །བདག་ལ་འདིར་སེམས་མེད་དུ་ཟད།
།ཅིས་རྨོངས་བདག་ཀྱང་མ་ཤེས་ཏེ། །བདག་གི་what is (ཁོང་)inside meཁོང་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད། 4-27

ཞེ་སྡང: Hate སྲེད། ཆགས་པ། Crave།ཞེ་སྡང་སྲེད་སོགས་དགྲ་རྣམས་ནི། །རྐང་ལག་ལ་སོགས་ཡོད་མིན་ལ།
Although not brave(དཔའ:) or clever(མཛངས) yet how they(hate and crave) has made me slave (བྲན) or controlled me།དཔའ་མཛངས་མིན་ཡང་ཇི་ཞིག་ལྟར། །དེ་དག་གིས་བདག་བྲན་བཞིན་བྱས། 4-28

།བདག་གི་སེམས་ལ་གནས་བཞིན་དུ། །དགའ་མགུར་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་པ།
།དེ་ལའང་མི་ཁྲོ་བཟོད་པ་ནི། །གནས་མིན་བཟོད་པ་Shameful actསྨད་པའི་གནས། 4-29

།གལ་ཏེ་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྣམས། །ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགྲར་ལངས་ཀྱང༌།
།དེ་དག་གིས་ཀྱང་མནར་མེད་པའི། །མེ་ནང་ཁྲིད་ཅིང་འཇུག་མི་ནུས། 4-30

།ཉོན་མོངས་སྟོབས་ཆེན་དགྲ་འདིས་ནི། །གང་དང་ཕྲད་ན་རི་རབ་ཀྱང༌།
།ཐལ་བ་ཡང་ནི་མི་ལུས་པ། །དེར་བདག་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འདོར། 4-31

།བདག་གི་ཉོན་མོངས་དགྲ་བོ་གང༌། །དུས་རིང་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ལྟར།
།དགྲ་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར། །ཡུན་རིང་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། 4-32

Befriending an human enemy may turn, gradually, into a friend but befriending an Affliction(ཉོན་མོངས) will cause more harm།མཐུན་པར་རིམ་གྲོ་བསྟེན་བྱས་ན། །ཐམས་ཅད་ཕན་དང་བདེ་བྱེད་ན།
།ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་བསྟེན་བྱས་ན། །ཕྱིར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པ་བྱེད། 4-33

།དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་རྒྱུན་ཆགས་དགྲར་གྱུར་པ། །གནོད་པའི་ཚོགས་རབ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ།
།བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་འཆའ་ན། །འཁོར་བར་འཇིགས་མེད་དགའ་བར་ག་ལ་འགྱུར། 4-34

།འཁོར་བའི་བརྩོན་རྭའི་སྲུང་མ་དམྱལ་སོགས་སུ། །གསོད་བྱེད་གཤེད་མར་གྱུར་པ་འདི་དག་ནི།
།གལ་ཏེ་བློ་གནས་ཆགས་པའི་དྲ་བ་ན། །གནས་ན་བདག་ལ་བདེ་བ་ག་ལ་ཡོད། 4-35

།དེ་ལྟར་ཇི་སྲིད་བདག་གིས་དགྲ་འདི་མངོན་སུམ་དུ།
།ངེས་པར་མ་བཅོམ་དེ་སྲིད་བདག་འདིར་བརྩོན་མི་འདོར།
།རེ་ཞིག་གནོད་བྱེད་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ཁྲོས་གྱུར་པ།
།ང་རྒྱལ་ཚང་མ། allབདོ་རྣམས་དེ་མ་བཅོམ་པར་གཉིད་མི་འོང༌། 4-36

By nature [ཐ་མལ་དགྲ་བོ་Enemy] is impermanent; Victim(དག) of suffering and affliction(ཉོན་མོངས་དག)We charge(དངར་ཚེ་) in battle(གཡུལ་ངོར) to destroy[Enemy]. Endure(ཁྱད་བསད) pain cause by arrow, spear and weapons. No retreat(ཕྱིར་ཕྱོགས་འབྱེར་བར་མི་བྱེད) until task is complete.།རང་བཞིན་འཆི་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་དག
།གཡུལ་ངོར་དངར་ཚེ་ནན་གྱིས་གཞོམ་པར་འདོད་པ་ཡང༌།

།མདའ་མདུང་མཚོན་གྱིས་ཕོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་བསད་ནས།
།དོན་མ་གྲུབ་པར་ཕྱིར་ཕྱོགས་འབྱེར་བར་མི་བྱེད་ན། 4-37

།རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །རང་བཞིན་དགྲར་ངེས་གཞོམ་བརྩོན་བདག་ལ་དེང༌།
།སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུར་གྱུར་གང་གིས་ཀྱང༌། །ཡི་ཆད་སྒྱིད་ལུག་མི་འགྱུར་སྨོས་ཅི་དགོས། 4-38

།དོན་མེད་དགྲ་ཡིས་རྨ་སྲོལ་བཏོད་པ་ཡང༌། །ལུས་ལ་རྒྱན་དང་འདྲ་བར་སྲེལ་བྱེད་ན།
།དོན་ཆེན་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡང་དག་བརྩོན་གྱུར་པ། །བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ཡིན། 4-39

།ཉ་པ་གདོལ་པ་ཞིང་པ་ལ་སོགས་པ། །རང་གི་འཚོ་བ་ཙམ་ཞིག་སེམས་པ་ཡང༌།
།གྲང་དང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་བཟོད་ན། །འགྲོ་བ་བདེ་ཕྱིར་བདག་ལྟ་ཅིས་མི་བཟོད། 4-40

།ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི། །འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་ལས་བསྒྲལ་བར།
།དམ་བཅས་གང་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱང༌། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ལས་མ་གྲོལ་བར། 4-41

།བདག་གི་ཚད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར། །སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མིན།
།དེ་ལྟས་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ། །རྟག་ཏུ་withdrawཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། 4-42

།འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང༌། །ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་confrontགཡུལ་སྤྲད་དེ།
།རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ། །ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་མ་གཏོགས་སོ། 4-43

།བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་རུང་གི okeyབླའི།
།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི། །དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། 4-44

།ཐ་མལ་དགྲ་བོ་ཡུལ་ནས་ཕྱུང་ཡང་ནི། །ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་གནས་ཤིང་ཡོངས་བཟུང་ནས།
།ནུས་པ་བརྟས་ནས་དེ་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་གི། །ཉོན་མོངས་དགྲ་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་མ་ཡིན། 4-45

क्लेशाः प्रज्ञादृष्टिसाध्या वराकाः॥४६॥ ཉོན་མོངས་དང་པོ་དེ་वराकाः་ཉམ་ཆུང་ཆུང་འམ་བཀའ་ཐུབས། །ཉོན་མོངས་ཕྱི་མ་་क्लेशाःAfflictionཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་ཤེས་རབ་མིག་གིས་སྤང༌། །བདག་ཡིད་ལས་བསལ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར།
།གང་དུ་གནས་ནས་བདག་གནོད་བྱ་ཕྱིར་འོང༌། །བློ་ཞན་བདག་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་ཟད། 4-46

།ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་དབང་ཚོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན།
།དེ་ལས་གཞན་ནའང་མིན་ན་འདི་དག་གར་གནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གནོད་བྱེད།
།འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་སྙིང་ལ་འཇིགས་སྤོངས་ཤེས་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྟེན།
།དོན་མེད་ཉིད་དུ་བདག་ལ་དམྱལ་སོགས་རྣམས་སུ་ཅི་སྟེ་གནོད་པ་བྱེད། 4-47

།དེ་ལྟར་རྣམ་བསམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བག་ཡོད་འབད་པར་བྱ། འབད་པར་བྱ།
།སྨན་པའི་ངག་མ་མཉན་ན་སྨན་དག་གིས། །བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། 4-48

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བག་ཡོད་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ༎

། བསླབ་པ་བསྲུང་བར་འདོད་པ་ཡིས། །རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་སེམས་བསྲུང་སྟེ།
།སེམས་འདི་བསྲུང་བར་མ་བྱས་ན། །བསླབ་པ་བསྲུང་བར་ཡོང་མི་ནུས། 5-1

།སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་Freeཡན་བཏང་བས། །མནར་མེད་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལྟར།
།གླང་ཆེན་མ་ཐུལ་མྱོས་པ་ཡིས། །འདི་ན་དེ་འདྲའི་གནོད་མི་བྱེད། 5-2

།ཀུན་ནས་དྲན་པའི་ཐག་པ་ཡིས། །སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་དམ་བཏགས་ན།
།འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་འགྱུར་ཞིང༌། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལག་ཏུ་འོང༌། 5-3

།སྟག་དང་སེང་གེ་གླང་ཆེན་དྲེད། །སྦྲུལ་དང་དགྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང༌།
།སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དང༌། །བྱད་མ་བཁའ་འགྲོ་མ། བྱད་མ་དེ་བཞིན་སྲིན་པོ་རྣམས། 5-4

།སེམས་འདི་གཅིག་པུ་བཏགས་པ་ཡིས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཏགས་པར་འགྱུར།
།སེམས་འདི་གཅིག་པུ་བཏུལ་བ་ན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐུལ་བར་འགྱུར། 5-5

།འདི་ལྟར་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང༌།
།སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །མདོ་དྲན་པ་ཉེར་ཞག་ལ་སོགས་ལས་གསུང་སོ། ཡང་དག་གསུང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན། See note 2

།སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཚོན་ཆ་རྣམས། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་ཆེད་དུ་བྱས།
།ལྕགས་སྲེག་ས་གཞི་སུ་ཡིས་བྱས། །མོ་ཚོགས་(female): ཤ་མལི་སྡོང་པོ་ལས་བུ་མེད་གི་གཟུགས་ཐོང་བ་སོགས། མོ་ཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་བྱུང༌། 5-7

།དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས།
།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ན། །སེམས་ལས་འཇིགས་པ་གཞན་འགའ་མེད། 5-8

།གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དབུལ་བོར་བས། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡིན་ན།
།ད་དུང་འགྲོ་བཀྲེན་ཡོད་ན་སྔོན། །སྐྱོབ་པ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཕྱིན། 5-9

།བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བཅས་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་བཏང་སེམས་ཀྱིས།
།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གསུངས་ཏེ། །དེ་རྟས་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་དོ། 5-10

།ཉ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་ཏུ། །དེ་དག་གསོད་མི་འགྱུར་བར་བསྐྲད།
།སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་ལས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བཤད། 5-11

།སེམས་ཅནMalicious are numerous་མི་སྲུན་ནམ་མཁའ་བཞིན། དེ་དག་གཞོམ་གྱིས་ཡོང་sufficientམི་ལང༌།
།ཁྲོ་བའི་སེམས་འདི་གཅིག་བཅོམ་ན། །དགྲ་དེ་ཐམས་ཅད་ཆོམས་དང་འདྲ། 5-12

།ས་སྟེངས་འདི་དག་ཀོས་གཡོག་ཏུ། །དེ་སྙེད་ཀོ་བས་ག་ལ་ལང༌།
།ལྷམ་མཐིལ་ཙམ་གྱི་ཀོ་བས་ནི། །ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་གཡོགས་དང་འདྲ། 5-13

།དེ་བཞིན་ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་ཡང༌། །བདག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་མི་ལང་གི།
།བདག་གི་སེམས་འདི་ཕྱིར་བཟློག་བྱའི། །གཞན་རྣམས་བཟློག་གོ་ཅི་ཞིག་དགོས། 5-14

།སེམས་གསལ་གཅིག་བསྐྱེད་འབྲས་བུ་གང༌། །ཚངས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་ལྟར།
།ལུས་ངག་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང༌། །སྤྱོད་པ་ཞན་པས་དེ་ལྟ་མིན། 5-15

Mantra Recitationབཟླས་བརྫོད་དང་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀུན། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་སྤྱད་བྱས་ཀྱང༌།
།སེམས་གཞན་གཡེངས་པས་བྱས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པས་དོན་མེད་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདོད་པ་ལ་སེམས་གཡེངས་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང་ཁ་ཏོན་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། གསུངས། 5-16

།གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མཆོག །སེམས་ཀྱི་གསང: Secret:དོན་དམ་བདེན་པ། Ultimate Truthགསང་འདི་མ་ཤེས་ན།
།བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་འདོད་ཀྱང༌། །དེ་དག་དོན་མེད་གྱི་ནར་འཁྱམས། 5-17

།དེ་ལྟས་བདག་གི་སེམས་འདི་ནི། །ལེགས་གཟུང་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱ།
སེམས་བསྲུང: Guard་དྲན་པ་(mindfulness)དང་ཤེས་བཞིན། (vigilance/introspection) བརྟུལ་ཞུགས: Disciplineསེམས་བསྲུང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་གཏོགས་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། 5-18

རྒྱ་སྐད་ལ་མ་དྲངས་དང་གྲོལ་བ་སྐད་སྡོད་གཅིག་ཡང་བོད་སྐད་ལ་གཉིས། མཉམ་པར་མ་ཞག་པའི་མ་དྲངས་བ། རྣམ་པར་གཡེངས་བས་གྲོལ་བ། །མ་དྲངས་གྲོལ་བའི་ཁྲོད་གནས་ན། །བསྒྲིམས་ཏེ་རྨ་ཡི་(wound)བག་བྱེད། (cautious) རྨ་ཡི་བག་བྱེད་བཞིན།
།སྐྱེ་བོ་ངན་ཁྲོད་གནས་པས་ཀྱང༌། །སེམས་ཀྱི་རྨ་འདི་རྟག་ཏུ་བསྲུང༌། 5-19

།རྨ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཡིས། །སྐྲག་པའང་རྨ་ཡི་བག་བྱེད་ན།
།བསྡུས་འཇོམས་རིས་འཇོམས་སྐྲག་པ་དག །སེམས་ཀྱི་རྨ་ལྟ་ཅིས་མི་སྲུང༌། 5-20

།སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་གནས་བྱེད་ན། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ཁྲོད་གནས་སམ།
།བུད་མེད་ཁྲོད་ན་གནས་ཀྱང་རུང༌། །སྡོམ་བརྩོན་བརྟན་པ་ཉམས་མི་འགྱུར། 5-21

།བདག་གི་རྙེད་(ཟས་གོས། robe,food)དང་བཀུར་སྟི། (ཕྱག homage/respect)རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་དང༌། །ལུས་དང་འཚོ་བ་མེད་བླ: easyབླ་ཞིང༌།
།དགེ་བ་གཞན་ཡང་ཉམས་བླ་ཡི། །སེམས་ནི་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་བྱ། 5-22

།སེམས་བསྲུང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དག
།ཐམས་ཅད་འབད་པས་སྲུངས་ཤིག་ཅེས། །བདག་ནི་དེ་ལྟར་ཐལ་མོ་སྦྱོར། 5-23

།ནད་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་མི་དག་ནི། ལས་ཀ། Work-physically sick man cannot perform work. Likewise ignorant man’s work lacks potential. This is my translation! །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཐུ་མེད་པ།
།དེ་བཞིན་རྨོངས་པས་སེམས་དཀྲུགས་པ། །ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཐུ་མེད་དོ། 5-24

།ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ལྡན་པའི། །ཐོས་དང་བསམ་དང་སྒོམ་པ་ཡང༌།
(pot with a hole)cannot sustain waterགློ་རྡོལ་བུམ་པའི་ཆུ་བཞིན་དུ། །དྲན་པ་ལ་ནི་དེ་མི་གནས། 5-25

།ཐོས་ལྡན་དད་པ་ཅན་དང་ནི། །བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་དུ་མ་ཡང༌།
།ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པས། ། Lack of mindfulness cause or turn into : ལྟུང་བ། །vow infraction; རྙོག Confusion; བཅས། precepts taken; བཅས་པར། དང་བཅས་པ་གཉིས་ཐ་དད་ཡིན། ལྟུང་བའི་རྙོག་དང་བཅས་པར་འགྱུར། 5-26

།ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་Robber;རྐུ་མ། ཆོམ་རྐུན་དག །དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྗེས་འབྲང་བས།
།བསོད་ནམས་དག་ནི་ཉེར་བསགས་ཀྱང༌། །རྐུན་པོས་ཕྲོགས་བཞིན་ངན་འགྲོར་འགྲོ། 5-27

This horde of Affliction(robber); Like, looking for absence of introspection and mindfulnessཉོན་མོངས་ཆོམ་རྐུན་ཚོགས་འདི་ནི། །གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།
།གླགས་རྙེད་གྱུར་ནས་དགེ་འཕྲོག་ཅིང༌། །བདེ་འགྲོའི་སྲོག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད། 5-28

།དེ་བས་དྲན་པ་ཡིད་སྒོ་ནས། །གུད་དུ་ནམ་ཡང་མི་གཏང་ངོ༌།
།སོང་ནའང་ངན་འགྲོའོ་གནོད་པ་དག །དྲན་པར་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་བཞག 5-29

།བླ་མ་དང་ནི་associateའགྲོགས་པ་ལས། །མཁན་པོས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང༌།
།འཇིགས་པས་སྐལ་ལྡན་གུས་བྱེད་ལ། །དྲན་པ་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་སྐྱེ། 5-30

།སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག །ཀུན་ཏུ་ཐོགས་མེད་གཟིགས་པར་ལྡན།
།དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤྱན་སྔ་ན། །རྟག་པར་བདག་ནི་གནས་སོ་ཞེས། 5-31

།དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ངོ་ཚ་དང༌། །གུས་དང་འཇིགས་ལྡན་དེ་བཞིན་བསོམ་ཤིགམནོས།
།དེས་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་པའང༌། །དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང༌། 5-32

།གང་ཚེ་དྲན་པ་ཡིད་སྒོ་ནས། །བསྲུང་པའི་དོན་དུ་གནས་གྱུར་པ།
།དེ་ཚེ་ཤེས་བཞིན་འོང་འགྱུར་ཞིང༌། །སོང་བ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་འོང་འགྱུར། 5-33

།རེ་ཞིག་དང་པོར་འདི་འདྲའི་སེམས། །འདི་ནི་སྐྱོན་བཅས་ཤེས་བྱས་ནས།
།དེ་ཚེ་བདག་གིས་like a Tree without sway withstand high winds/Or like a log, piece of wood, without any feelings.ཤིང་བཞིན་དུ། ཟུངས་ཐུབ་པར་ནི་གནས་པར་བྱ། 5-34

།དོན་མེད་གཡེང་བར་ལྟ་བ་ནི། །ནམ་ཡང་བདག་གིས་མི་བྱ་སྟེ།
།ངེས་པར་སེམས་པས་རྟག་ཏུ་ནི། །མིག་ནི་ཕབ་སྟེ་བལྟ་བར་བྱ། 5-35

།ལྟ་བ་ངལ་བསོའི་ཆེད་དུ་ནི། །རེས་འགའ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ།
།འགའ་ཞིག་མིག་ལམ་སྣང་གྱུར་ན། །བལྟས་ནས་འོངས་པ་ལེགས་ཞེས་བརྗོད། 5-36

།ལམ་སོགས་འཇིགས་པ་བརྟག་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱོགས་བཞིར་བལྟ།
།ངལ་བསོ་ཁ་ནི་ཕྱིར་བལྟས་ནས། །རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ། 5-37

།མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་བརྟག་བྱས་ནས། །འགྲོ་འམ་ཡང་ན་འོང་བྱ་སྟེ།
།དེ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །དགོས་པ་ཤེས་ནས་སྤྱད་པར་བྱ། 5-38

།ལུས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གནས་བྱ་ཞེས། །བྱ་བ་After preparingབསྡོགས་ནས་དེ་ནས་ནི།
།སྐབས་སུ་ལུས་འདི་ཇི་ལྟ་བུར། །གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བལྟ་བར་བྱ། 5-39

།སེམས་ཀྱི་གླང་ཆེན་intoxicateམྱོས་པ་ནི། །ཆོས་ལ་སེམས་པའི་ དམིགས་པའི་ཀ་བ་ཆེན་པོ། ཀ་ཆེན་ལ།
།ཇི་ལྟར་བཏགས་པ་མི་འཆོར་བར། །དེ་ལྟར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་བརྟག 5-40

།ཅི་ནས་ཏིང་འཛིན་བརྩོན་པ་ནི། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་མི་འཆོར་བར།
།བདག་གི་ཡིད་འདི་གར་སྤྱོད་ཅེས། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་སོ་སོར་བརྟག 5-41

།འཇིགས་དང་དགའ་སྟོན་སོགས་འབྲེལ་བར། །གལ་ཏེ་མི་ནུས་choose what is suitable ཅི་བདེར་བྱ
།འདི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་དུས་དག་ཏུ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཏང་སྙོམས་བཞག་བར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གསུངས། 5-42

།གང་ཞིག་བསམས་ཏེ་བྱར་བརྩམས་པ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་སྟེ།
།དེར་གཏད་པ་ཡི་བསམ་པ་ཡིས། །དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། 5-43

།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀུན་ལེགས་བྱས། །གཞན་དུ་གཉིས་ཀར་མི་འགྱུར་རོ།
།ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་ཉེ་ཉོན་མོངས། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འཕེལ་མི་འགྱུར། 5-44

gossipབྲེ་མོའི་གཏམ་ནི་སྣ་ཚོགས་དང༌། །fancy show/Disney worldངོ་མཚར་ལྟད་མོ་རྣམ་མང་པོ།
།ཀུན་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བར་བྱ། 5-45

།དོན་མེད་ས་རྐོ་རྩྭ་གཅོད་དང༌། །ས་རིས་འདྲི་སོགས་བྱེད་གྱུར་ན།
།བདེ་གཤེགས་བསླབ་པ་དྲན་བྱས་ནས། །སྐྲག་པས་དེ་ཡི་མོད་ལ་དོར། 5-46

།གང་ཚེ་go or stirབསྐྱོད་པར་འདོད་གྱུར་ཏམ། །སྨྲ་བར་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང༌།
།དང་པོར་རང་གི་སེམས་བརྟགས་ནས། །བརྟན་པས་རིགས་པ་ལྡན་པར་བྱ། 5-47

།གང་ཚེ་རང་ཡིད་ཆགས་པ་དང༌། །ཁྲོ་བར་འདོད་པ་དེ་ཡི་ཚེ།
།ལས་སུ་མི་བྱ་སྨྲ་མི་བྱ། །ཤིང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པར་བྱ། 5-48

རྒོད་(excitement)དང་ག་ཞར་(mock) བཅས་པའམ། གལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་རྒྱགས་ལྡན་པའམ། མཚང་འབྲུ་བ་(expose the hidden flaw)ཡི་བསམ་པ་དང༌། གལ་ཏེ་སྐྱོར་འབྱིན་(sly or adding more insult) སླུུ་(deceive)སེམས་སམ། གང་ཚེ་བདག་བསྟོད་ལྷུར་(hymn of praise)ལེན་པའམ། གཞན་ལ་སྨོད་(disparage)པ་ཉིད་དང་ནི། གཤེ་(scold)བཅས་འགྱེད་(reward) དང་བཅས་གྱུར་པ། །རྒོད་དང་ག་ཞར་བཅས་པའམ། །གལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་རྒྱགས་ལྡན་པའམ།
།མཚང་འབྲུ་བ་ཡི་བསམ་པ་དང༌། །གལ་ཏེ་སྐྱོར་འབྱིན་བསླུ་སེམས་སམ། 5-49

།གང་ཚེ་བདག་བསྟོད:self-praise/bragging;གཤེ:scold; སྨོད་པ: deprecate;འགྱེད་;bickeringབདག་བསྟོད་ལྷུར་ལེན་པའམ། །གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཉིད་དང་ནི།
།གཤེ་བཅས་འགྱེད་
དང་བཅས་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། 5-50

རྙེད:Profit/hoard; བཀུར་སྟི:honor/service/respect;གཡོག་འཁོར:Attendants/followers; རིམ་གྲོ:;homage/free Serviceརྙེད་དང་བཀུར་སྟི་གྲགས་འདོད་པའམ། །གཡོག་འཁོར་དོན་དུ་གཉེར་འདོད་པའམ།
།བདག་སེམས་རིམ་གྲོ་འདོད་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། 5-51

།གཞན་དོན་Neglect/Forsakeཡལ་བར་འདོར་བ་དང༌། །རང་དོན་striveགཉེར་བར་འདོད་པ་དང༌།
།སྨྲ་བར་འདོད་པའི་སེམས་བྱུང་ན། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། 5-52

།མི་བཟོད་ལེ་ལོ་འཇིགས་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་སྤྱི་བརྟོལ: ཧམ་པ། (exaggerate);མུ་ཅོར:རྟེན་གཞི་མེད་པའི་སྐད་ཆ། (baseless)སྤྱི་བརྟོལ་མུ་ཅོར་དང༌།
།རང་གི་ཕྱོགས་ཞེན་སེམས་བྱུང་ན། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། 5-53

།དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང༌། །དོན་མེད་བརྩོན་པའི་ཡིད་བརྟགས་ནས།
།དེ་ཚེ་དཔའ་བོས་གཉེན་པོ་ཡིས། །དེ་ནི་བརྟན་པོར་གཟུང་བར་བྱ། 5-54

ཤིན་ཏུ་ངེས་; very certain; རབ་དང། pure mind; དད་པ་གསུམ་ནི། ཡིད་ཆེས། དང་བ། མངོན་འདོད། ཤིན་ཏུ་ངེས་དང་རབ་དང་དང༌། །བརྟན་དང་གུས་དང་ཚིག་བཟང་པོ; with or pay respectཞེ་སར་བཅས།
།ངོ་ཚ་ཤེས་དང་འཇིགས་བཅས་དང༌། དབང་པོ་ཞི་ཞིང། །ཞི་ཞིང་གཞན་དགའ་བྱེད་ལ་བརྩོན། 5-55

།ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་བྱིས་པ་ཡི། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་ཞིང༌།
།ཉོན་མོངས་སྐྱེས་པས་འདི་དག་གི། །སེམས་འདི་བྱུང་སྙམ་བརྩེར་ལྡན་དང༌། Child-like -བྱིས་པ -ordinary being’s may disagree [with bodhisattva conduct] but do not dishearten. Be content in the knowledge that their mindset is afflicted-ཉོན་མོངས་ [by craving, aversion, ignorance] and warrants love etc. 5-56

།ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་དངོས་ལ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་དབང་བྱས་ཤིང༌།
།སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ང་མེད་པར། །ཡིད་འདི་རྟག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། ཁ་ན་མ་ཐོ་: Sins;[Either] for Self [eat food, seek knowledge] or for others [offer Alms and Teachings] Conduct must be free from sins. Mind must, always, hold I(Self) as an illusory-like that is non-existent. 5-57

།རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དལ་བའི་མཆོག །ཐོབ་པ་ཡང་དང་ཡང་བསམས་ནས།
།སེམས་དེ་ལྟ་བུར་རི་རབ་ལྟར། །རབ་ཏུ་མི་གཡོ་གཟུང་བར་བྱ། 5-58

།བྱ་རྒོད་ཤ་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །ཕན་ཚུན་ཀུན་ཏུ་བཤལ་ཁྲིད་ཀྱང༌།
།ཡིད་ཁྱོད་མི་དགར་མི་བྱེད་ན། །ད་ལྟ་ཅི་ཕྱིར་defendཁ་ཏ་བྱེད། 5-59

།ལུས་འདི་བདག་གིར་གཟུང་བྱས་ནས། །ཡིད་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་སྲུང་བར་བྱེད།
།ཁྱོད་དང་འདི་གཉིས་སོ་སོ་ན། །དེས་ཀོ་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། 5-60

།རྨོངས་པའི་ཡིད་ཁྱོད་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཤིང་གཟུགས་གཙང་མ་གཟུང་མི་བྱེད།
།མི་གཙང་ཚོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་འདི། །རུལ་པ་བསྲུངས་ཏེ་ཅི་ཞིག་རུང༌། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཛིན། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འཛིན། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ། 5-61

།ཐོག་མར་པགས་པའི་རིམ་པ་འདི། །རང་གི་བློ་ཡིས་ཐ་དད་ཕྱེ།
།ཤ་ཡང་རུས་པའི་དྲ་བ་ལས། །ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་གུད་དུ་ཕྱེ། 5-62

།རུས་པ་རྣམས་ཀྱང་དབྱེ་བྱས་ནས། །རྐང་གི་བར་དུ་བལྟ་བྱ་ཞིང༌།
།འདི་ལ་སྙིང་པོ་ཅི་ཡོད་ཅེས། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྟག་པར་གྱིས། 5-63

།དེ་ལྟར་འབད་དེ་བཙལ་ཀྱང་དེར། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་ན།
།ད་དུང་ཅི་ཕྱིར་ཆགས་ཚུལ་གྱིས། །ཁྱོད་ནི་ལུས་འདི་སྲུང་བར་བྱེད། 5-64

།ཁྱོད་ཀྱིས་མི་གཙང་བཟར་མི་རུང༌། །ཁྲག་ཀྱང་བཏུང་དུ་མི་རུང་ལ།
།རྒྱུ་ལྟོའང་གཞིབ་ཏུ་མི་རུང་ན། །ལུས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། 5-65

གཅིག་བྱས་ན། / ཡང་ན། /Perhaps .. བརྡ་རྙིང། ..ancient language ཉིས་ན་ཝ་དང་བྱ་རྒོད་ཀྱིས། །ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་འདི་བསྲུང་རིགས།
ཧུར་ཐག་བྱེད/worked tirelessly for this bodyམི་འོ་ཅོག་གི་ལུས་འདི་ནི། །make our body work for us, while it is still young;When body becomes old we cannot make it work for us instead we will end up working for itབཀོལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཟད། 5-66

།འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྲུངས་ཀྱང་ནི། །འཆི་བདག་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཡིས།
།ཕྲོགས་ཏེ་བྱ་དང་ཁྱིར་བྱིན་ན། །དེ་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བྱར་ཡོད། 5-67

།བྲན་གཡོག་བཀོལ་དུ་མི་བཏུལ་ལའང༌། །གོས་ལ་སོགས་པ་མི་སྦྱིན་ན།
།ལུས་འདི་གསོ་སྐྱོང། taken care བསྙོད་ཀྱང་གཞན་འགྲོ་ན། །ཁྱོད་ཀོ་ཅི་སྟེ་ཤ་ཐང་གསོ། Servant བྲན་གཡོག་ who is not employed is not paid(cloth,food,lodging). Even if this Human body is fed(བསྙོད་ taken care), it will leave you གཞན་འགྲོ. Why tirelessly ཤ་ཐང serve it to maintain. ཀོ། ད་དུང་། 5-68

།འདི་ལ་གླ་རྔན་བྱིན་ནས་ནི། །ད་ནི་རང་གི་དོན་བྱེད་ཆུག
།ཕན་པ་མེད་པར་འདི་ལ་ནི། །ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། 5-69

།འགྲོ་དང་འོང་བའི་རྟེན་ཙམ་དུ། །ལུས་ལ་གྲུ་ཡི་བློ་བཞག་སྟེ།
།སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནི་ལུས་སུ་བསྒྱུར། 5-70

།དེ་ལྟར་རང་དབང་ཡོད་གྱིས་ཏེ། །རྟག་ཏུ་འཛུམ་པའི་བཞིན་དུ་གྱིས།
ཁྲོ་གཉེར wrathful look; ངོ་ཟུམ show angry face; ཐོང། release/avoid; བཤེས friend; གསོང་པོ Sincere/honestཁྲོ་གཉེར་ངོ་ཟུམ་ཡོངས་ཐོང་སྟེ། །འགྲོ་བའི་བཤེས་དང་གསོང་པོར་གྱིས། 5-71

།ཁྲི་ལ་སོགས་པ་བབ་ཅོལ་དུ། །སྒྲ་དང་བཅས་པར་མི་དོར་རོ།
།སྒོ་ཡང་དྲག་ཏུ་མི་དབྱེ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་གཅོམ་སྐྱུང་དགའ་བར་བྱ། Sit quietly on Chair(throne). Do not make noise. Use doors silently. Always conduct without being noticed. གཅོམ་སྐྱུང -ཉམས་ཆུང། །without notice ;quietly5-72

ཆུ་སྐྱར-water fowl;་བྱི་ལ Cat; ཆོམ་རྐུན-thief ཆུ་སྐྱར་བྱི་ལ་ཆོམ་རྐུན་དག །སྒྲ་མེད་འཇབ་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡིས།
།མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ། །ཐུབ་པས་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་སྤྱད། 5-73

།གཞན་ལ་བཞེན་བསྐུལ་འདེབས་མཁས་ཤིང༌། །Praise without obligationམ་བཅོལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་ངག
།གུས་པས་སྤྱི་བོར་བླང་གྱིས་ཏེ། །རྟག་ཏུ་ཀུན་གྱི་སློབ་མར་གྱུར། 5-74

།ལེགས་པར་སྨས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །དགེ་བར་གསུངས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ།
།བསོད་ནམས་བྱེད་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །བསྟོད་པས་ལེགས་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད། 5-75

།ལྐོག་ན་ཡོན་ཏན་བརྗོད་བྱ་ཞིང༌། །ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད།
།རང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་དེ། །ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱ། 5-76

།རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དགའ་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་རིན་གྱིས་ཉོ་ནའང་དཀོན།
དེ་ལྟས་གཞན་དགའ་བར་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། དེ་ལྟར་དགའ་བའི་བདེ་བ་ལོང་སྤྱད་པར་བྱ། བདག་ལ་འདིར་གོད་(ཉེས་པ་)ཡོང་མེད་ལ། །དེ་ལྟས་གཞན་བྱས་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དགའ་བའི་བདེ་བ་སྤྱད་པར་བྱ། 5-77

།བདག་ལ་འདིར་Decrease; ཕ་རོལ། ཚེ་ཕ་རོལ། གོད་ཡོང་མེད་ལ། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བདེ་བ་ཆེ།
གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་དགའ་བྱས་ན་ཉེས་པས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་(ཚེ་ཕ་རོལ)རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། ཉེས་པས་མི་དགའ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང༌། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། 5-78

།སྨྲ་ན་ཡིད་ཕེབས་འབྲེལ་པ་དང༌། །དོན་གསལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང༌།
།ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྤངས་བ་དང༌། །འཇམ་ཞིང་རན་པར་སྨྲ་བར་བྱ། 5-79

།མིག་གིས་སེམས་ཅན་ལྟ་ན་ཡང༌། །འདི་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བདག
།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས། །དྲང་ཞིང་བྱམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ། 5-80

།རྟག་པར་མངོན་ཞེན་གྱིས་བསླང་བའམ། །གཉེན་པོ་ཡིས་ནི་བསླང་བ་ཉིད།
།ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཕན་འདོགས་ཞིང༌། །སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་དགེ་ཆེན་འགྱུར། with devotion(མངོན་ཞེན་འམ་འདུན་པ་དྲག་པོ། ) and persistence(རྟག་པར་); visualize Antidotes(གཉེན་པོ); Good qualities(ཡོན་ཏན་) and kindness(ཕན་འདོགས);transforms(འགྱུར) suffering(སྡུག་བསྔལ) to virtue(དགེ)/Implement devotion, persistence and antidotes to Three Jewels and suffering lots to gain merits.5-81

།མཁས་ཤིང་དད་དང་ལྡན་བྱས་ནས། །ལས་རྣམས་བདག་གིས་རྟག་ཏུ་བྱ།
།ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་སུ་ལ་ཡང༌། །ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། 5-82

།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་སོགས། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་སྤྱད།
།ཆུང་ངུའི་ཕྱིར་ནི་ཆེ་མི་གཏང༌། །གཙོ་ཆེར་གཞན་གྱི་དོན་བསམ་མོ། 5-83

།དེ་ལྟར་རིག་བྱས་གཞན་དོན་ལ། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་གནས་པར་བྱ།
།ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་རིང་གཟིགས་པས། །བཀག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གནང༌། 5-84

ཆ་བཞི་ལ་བགོ་བ་ནི། ༡ ལོག་པར་ལྟུང་བ། འདུད་འགྲོ་སོགས་ལ། ༢ དགོན་མེད། མི་ནད་པ་སོགས། ༣ བརྟུལ་ཞུགས། དགེ་འདུན། ༤ རན་པ་ཙམ་དུ། རང་ཉིད། Income is divided into 4; 1 for lower realms:Animals, Spirits; 2 for humans: sick, aged, hospital, school; 3 for Dharma: Temple, Sanghas, Scripture; 4 for self: food, cloth.ལོག་པར་ལྟུང་དང་མགོན་མེད་དང༌། །བརྟུལ་ཞུགས་གནས་ལ་བགོ་བྱ་ཞིང༌།
།རན་པ་ཙམ་དུ་བཟའ་བྱ་སྟེ། །ཆོས་གོས་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་སྦྱིན། 5-85

།དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྤྱོད་པའི་ལུས། །minorཕྲན་ཚེགས་ཆེད་དུ་གནོད་མི་བྱ།
།དེ་ལྟར་བྱས་ན་སེམས་ཅན་གྱི། །བསམ་པ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། 5-86

།སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མ་དག་པར། །ལུས་འདི་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ།
།ཅི་ནས་འདི་དང་གཞན་དུ་ཡང༌། །དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་གཏང་ངོ༌། 5-87

།མ་གུས་པ་ལ་ཆོས་མི་བཤད། །མི་ན་བཞིན་དུ་མགོ་དཀྲིས་དང༌།
།གདུགས་དང་འཁར་བ་མཚོན་ཐོགས་དང༌། །མགོ་བོ་གཡོགས་པ་དག་ལ་མིན། 5-88

།དམན་ལ་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེ་དང༌། །Preach to female in presence of other male or female and vice versa.སྐྱེས་པ་མེད་པར་བུད་མེད་མིན།
།དམན་དང་མཆོག་གི་ཆོས་རྣམས་ལ། །མཚུངས་པར་གུས་པས་ཀུན་དུ་སྤྱད། 5-89

།རྒྱ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གྱུར་པ། །དམན་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་མི་བྱ།
།སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་མི་བྱ། །མདོ་དང་སྔགས་ཀྱིས་deceive/deludeའདྲིད་མི་བྱ། 5-90

།སོ་ཤིང་དང་ནི་མཆིལ་མ་དག །དོར་བ་ན་ནི་དགབ་པར་བྱ།
།གཅི་ལ་སོགས་པའང་ལོངས་སྤྱོད་པའི། །ཆུ་དང་ཐང་ལ་དོར་བ་སྨད། 5-91

།ཁ་བཀང་བ་དང་སྒྲ་བཅས་དང༌། །ཁ་གདངས་ནས་ནི་བཟའ་མི་བྱ།
།རྐང་པ་བརྐྱང་སྟེ་མི་འདུག་ཅིང༌། །རྒྱ་སྐད་ལ་ལག་དཔུང་སྐད་དོད་གཅིག་ཡིན། དཔུང་པ་མཉམ་པར་མི་མཉེའོ། 5-92

།བཞོན་པ་མལ་སྟན་གནས་དག་ཏུ། །བུད་མེད་གཞན་དང་གཅིག་མི་བྱ།
།འཇིག་རྟེན་མ་དད་གྱུར་པ་ཀུན། །མཐོང་དང་དྲིས་ཏེ་སྤང་བར་བྱ། 5-93

།སོར་མོས་བརྡ་ནི་མི་བྱ་སྟེ། །གུས་དང་བཅས་པས་གཡས་པ་ཡི།
།ལག་པ་དག་ནི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང༌། །ལམ་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ། 5-94

།ལག་པ་ཤས་ཆེར་བསྐྱོད་མིན་ཏེ། །ཅུང་ཟད་བསྐྱོད་ལ་སྒྲ་བསྒྲགས་པ།
།སེ་གོལ་ལ་སོགས་བརྡ་བྱ་ཏེ། །གཞན་དུ་མ་བསྡམས་པར་འགྱུར་རོ། 5-95

།མགོན་པོ་མྱ་ངན་འདས་གཟིམས་ལྟར། །འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཉལ་བར་བྱ།
།ཤེས་བཞིན་མྱུར་དུ་awakeལྡང་སེམས་ལ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྦྱར། 5-96

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དག །ཚད་མེད་པར་ནི་གསུངས་པ་ལས།
།སེམས་སྦྱོང་བ་ཡི་སྤྱོད་པ་ནི། །ངེས་པར་དེ་སྲིད་ཡིན་ན་ཇི་སྲིད་དགོས་པས་དེ་མིན་ནོ། དང་པོར་སྤྱད་པར་བྱ། 5-97

།ཉིན་དང་མཚན་མོ་ལན་གསུམ་དུ། །ལྟུང་བཤགས་དཔེ་ཆ། Bookཕུང་པོ་གསུམ་པ་གདོན་བྱ་ཞིང༌།
།རྒྱལ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྟེན་ནས། །ལྟུང་བའི་ལྷག་མ་དེས་ཞི་བྱ། 5-98

།རང་ངམ་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་རུང༌། །གནས་སྐབས་གང་དུ་ཅི་སྤྱོད་ཀྱང༌།
།བསླབ་པར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའི། །གནས་སྐབས་དེ་ལ་འབད་དེ་བསླབ། 5-99

།རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་བསླབ་པ། །དེ་ནི་གང་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ།
།དེ་ལྟར་གནས་པའི་མཁས་པ་ལ། །བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་གང་ཡང་མེད། 5-100

།དངོས་སམ་ཡང་ན་བརྒྱུད་ཀྱང་རུང༌། །སེམས་ཅན་དོན་ལས་གཞན་མི་སྤྱད།
།སེམས་ཅན་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བསྔོའོ། 5-101

།རྟག་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། །ཐེག་ཆེན་དོན་ལ་མཁས་པ་དང༌།
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བཏང་ངོ། 5-102

།དཔལ་འབྱུང་བ་ཡི་རྣམ་ཐར་ལས། །བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལྟར་བསླབ།
།འདི་དང་སངས་རྒྱས་བཀའ་སྩལ་གཞན། །མདོ་སྡེ་བཀླགས་ནས་ཤེས་པར་བྱ། 5-103

།མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་བསླབ་པ་སྣང༌། །དེ་བས་མདོ་སྡེ་བཀླག་པར་བྱ།
།ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སྡེ་ནི། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ། 5-104

།གང་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྤྱད་པ་ནི། །དེ་ལས་རྒྱ་ཆེར་རབ་སྟོན་པས།
།བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཡང༌། །ངེས་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བལྟ། 5-105

།ཡང་ན་རེ་ཞིག་མདོར་བསྡུས་པའི། །མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བོད་སྐད་ལ་འགྱུར་ཡོ། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་དེ་བོད་སྐད་ལ་མེད། མདོ་རྣམས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བལྟ།
།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི། །གཉིས་པོའང་འབད་པས་བལྟ་བར་བྱ། 5-106

།གང་ལས་གང་ནི་མ་བཀག་པ། །དེ་ཉིད་སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྟེ།
།འཇིག་རྟེན་སེམས་ནི་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །བསླབ་པ་མཐོང་ནས་ཡང་དག་སྤྱད། 5-107

།ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་བྱ་བ།
།དེ་ཉིད་ཁོ་ན་མདོར་ན་ནི། །ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། 5-108

།ལུས་ཀྱིས་འདི་དག་སྤྱད་པར་བྱ། །ཚིག་ཙམ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་འགྲུབ།
།སྨན་དཔྱད་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ནད་པ་དག་ལ་ཕན་འགྱུར་རམ། 5-109

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའོ༎

།བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི། །སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས།
།ལེགས་སྦྱད་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང༌། །ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། 6-1

།ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་སྡིག་པ་མེད། །བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ཐུབ་མེད།
།དེ་བས་བཟོད་ལ་ནན་ཏན་དུ། །སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། 6-2

Mind, if possessed(འཆང་ན) by painful hatred(ཞེ་སྡང)ཞེ་སྡང་ཟུག་རྔུའི་སེམས་འཆང་ན། ཡིད་ནི་ཞི་བ་ཉམས་མི་མྱོང༌།
།དགའ་དང་བདེ་བའང་མི་འཐོབ་ལ། །གཉིད་མི་འོང་ཞིང་བརྟན་མེད་འགྱུར། 6-3

།གང་དག་ནོར་དང་བཀུར་སྟི་ཡིས། །དྲིན་བྱིན་དེ་ལ་བརྟེན་གྱུར་པ།
།དེ་དག་ཀྱང་ནི་སྡང་ལྡན་པའི། །Attack རྒོལ and kill one’s Master/Lord རྗེ་དཔོན རྗེ་དཔོན་དེ་ལ་གསོད་པར་རྒོལ།
།དེ་ཡིས་མཛའ་བཤེས་སྐྱོ་བར་འགྱུར། །སྦྱིན་པས་བསྡུས་ཀྱང་བསྟེན་མི་བྱེད། 6-4

།མདོར་ན་ཁྲོ་བས་བདེར་གནས་པ། །དེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།
།ཁྲོ་བའི་དགྲ་ཡིས་དེ་ལ་སོགས། །སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། 6-5

།གང་ཞིག་concentrate/focusབསྒྲིམས་ཏེ་ཁྲོ་འཇོམས་པ། །དེ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་གཞན་དུ་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ། 6-6

Obstacle to what you want[happiness] and what you don’t want[sorrow]; Food for the misery is found; it grew བརྟས in strength by hatred and I am defeated.མི་འདོད་བྱས་དང་འདོད་པ་ཡི། །གེགས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་གྱུར་པ།
།ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཟས་རྙེད་ནས། །ཞེ་སྡང་བརྟས་ཏེ་བདག་འཇོམས་སོ། 6-7

།དེ་ལྟས་བདག་གིས་དགྲ་བོ་དེའི། །ཟས་ནི་རྣམ་པར་གཞོམ་པར་བྱ།
།འདི་ལྟར་བདག་ལ་གནོད་པ་ལས། །དགྲ་འདི་ལ་ནི་ལས་གཞན་མེད། 6-8

།ཅི་ལ་བབ་ཀྱང་བདག་གིས་ནི། །དགའ་བའི་ཡིད་ནི་དཀྲུག་མི་བྱ།
།མི་དགའ་བྱས་ཀྱང་འདོད་མི་འགྲུབ། །དགེ་བ་དག་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར། 6-9

།གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལ་མི་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད།
།གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་མེད་ན་ནི། །དེ་ལ་མི་དགའ་བྱས་ཅི་ཕན། 6-10

།བདག་གམ་བདག་གི་བཤེས་རྣམས་ལ། །སྡུག་བསྔལ་བརྙས་དང་ཚིག་རྩུབ་དང༌།
།མི་སྙན་ཞེས་བྱ་མི་འདོད་དེ། །དགྲ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པས་སོ། 6-11

།བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་རེས་འགའ་འབྱུང༌། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་མང༌།
།སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ངེས་འབྱུང་མེད། །དེ་བས་སེམས་ཁྱོད་བརྟན་པར་མནོས། 6-12

ལྷ་མོ་དབུ་མ། ཡུལ་ཀརྞ་པ། །དཀའ་བཟློག་དད་དང་ཀརྞ་པ། །བསྲེག་དང་བཅད་སོགས་ཚོར་བ་ནི།
།དོན་མེད་བཟོད་བྱེད་ཐར་པ་ཡི། །དོན་དུ་བདག་ཀོ་ཅི་ཕྱིར་སྡར་མ། coward/timidསྡར། 6-13

།གོམས་ན་སླ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།
།དེ་བས་གནོད་པ་ཆུང་གོམས་པས། །གནོད་པ་ཆེན་པོ་བཟོད་པར་བྱོས། 6-14

།སྦྲུལ་དང་ཤ་སྦྲང་དག་དང་ནི། །བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་ཚོར་བ་དང༌།
itchགཡན་པ་ལ་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་ཅིས་མ་མཐོང༌། 6-15

།ཚ་གྲང་ཆར་དང་རླུང་སོགས་དང༌། །ནད་དང་འཆིང་དང་རྡེག་སོགས་ལ།
If I do (not endure བཟེ་རེ་མི་བྱ་)བདག་གིས་བཟེ་རེ་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་གནོད་པ་འཕེལ། 6-16

།ལ་ལ་བདག་གིས་ཁྲག་མཐོང་ན། །དཔའ་བརྟན་ལྷག་པར་སྐྱེ་འགྱུར་ཡོད།
།ལ་ལ་གཞན་གྱི་ཁྲག་མཐོང་ན། །བོག་ཅིང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་ཡོད།
།དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངང་བརྟན་དང༌། །སྡར་མའི་ཚུལ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན། 6-17

།དེ་བས་གནོད་པ་ཁྱད་བསད་ཅིང༌། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་བྱོས།
།མཁས་པས་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་ནི། །སེམས་ཀྱི་རབ་དང་རྙོག་མི་བྱ། 6-18

།ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་གཡུལ་འགྱེད་ལ། །གཡུལ་འགྱེད་ཚེ་ན་གནོད་པ་མང༌།
།སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་བསད་ནས། །ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་དགྲ་འཇོམས་པ།
།དེ་དག་རྒྱལ་བྱེད་དཔའ་བོ་སྟེ། །ལྷག་མ་རོ་ལ་གསོད་པ་འོ། 6-19

།གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡོན་ཏན་ནི། །སྐྱོ་བས་དྲེགས་པ་སེལ་བར་བྱེད།
།འཁོར་བ་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ། །སྡིག་ལ་འཛེམ་ཞིང་དགེ་ལ་དགའ། 6-20

།མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱི། །འབྱུང་གནས་ཆེ་ལ་མི་ཁྲོ་བར།
།སེམས་ཡོད་རྣམས་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྲོ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ། 6-21

།དཔེར་ན་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང༌། །ནད་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང༌། །ནན་གྱིས་ཉོན་མོངས་འབྱུང་བར་འགྱུར། 6-22

།ཁྲོ་བར་བྱ་ཞེས་མ་བསམས་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་གྱི་ནར་ཁྲོ།
།བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་མ་བསམས་ཀྱང༌། །ཁྲོ་བ་དེ་བཞིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། 6-23

།ཉེས་པ་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་དང༌། །སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ།
།དེ་ཀུན་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང༌། །རང་དབང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། 6-24

།རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང༌། །བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་སེམས་པ་མེད།
།དེས་བསྐྱེད་དེ་ཡང་བདག་བསྐྱེད་ཅེས། །སེམས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། 6-25

སྤྱི་གཙོ་བོ། primordial Hindu God །གཙོ་བོ་ཞེས་བྱར་གང་འདོད་དང༌། །བདག་ཅེས་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ།
།དེ་ཉིད་བདག་ནི་འབྱུང་བྱ་ཞེས། །ཆེད་དུ་བསམས་ཤིང་འབྱུང་བ་མེད། 6-26

།མ་སྐྱེས་པར་ནི་དེ་མེད་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང༌།
།ཡུལ་ལ་རྟག་ཏུ་གཡེང་འགྱུར་བས། །འགག་པར་འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ནོ། 6-27

།ཅི་སྟེ་བདག་དེ་རྟག་ན་ནི། །མཁའ་བཞིན་བྱེད་པ་མེད་པར་མངོན།
།རྐྱེན་རྣམས་གཞན་དང་ཕྲད་ན་ཡང༌། །འགྱུར་བ་མེད་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད། 6-28

།བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་སྔོན་བཞིན་ན། །བྱེད་པས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱས།
།དེ་ཡི་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས། །འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་ཡོད། 6-29

།དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དབང༌། །དེ་ཡི་དབང་གིས་དེ་དབང་མེད།
།དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་སྤྲུལ་ལྟ་བུའི། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྲོ་མི་འགྱུར། 6-30

།གང་གིས་གང་ཞིག་བཟློག་བྱ་སྟེ། །བཟློག་པའང་རིགས་པ་མིན་ཞེ་ན།
།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །རྒྱུན་ཆད་འགྱུར་འདོད་མི་རིགས་མེད། 6-31

།དེ་བས་དགྲ་འམ་མཛའ་ཡང་རུང༌། །མི་རིགས་བྱེད་པ་མཐོང་གྱུར་ན།
།འདི་འདྲའི་རྐྱེན་ལས་གྱུར་ཏོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་སོམས་ཏེ་བདེ་བར་མནོས། 6-32

།གལ་ཏེ་རང་དགས་འགྲུབ་འགྱུར་ན། །འགའ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པས།
།ལུས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །སུ་ལའང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་མི་འགྱུར། 6-33

།བག་མེད་པས་ནི་བདག་ལའང་བདག །ཚེར་མ་ལ་སོགས་གནོད་པ་བྱེད།
།བུད་མེད་ལ་སོགས་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །རྔམ་ཞིང་ཟས་གཅོད་ལ་སོགས་བྱེད། 6-34

།ཁ་ཅིག་འགག་ཅིང་གཡང་སར་མཆོང༌། །དུག་དང་མི་འཕྲོད་ཟ་བ་དང༌།
།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་སྤྱོད་པ་ཡིས། །རང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡོད། 6-35

།གང་ཚེ་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་པས། །བདག་སྡུག་ཉིད་ཀྱང་གསོད་བྱེད་པ།
།དེ་ཚེ་དེ་དག་གཞན་ལུས་ལ། །གནོད་མི་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། 6-36

།ཉོན་མོངས་སྐྱེས་པས་དེ་ལྟ་བུར། །བདག་གསོད་ལ་སོགས་ཞུགས་པ་ལ།
།སྙིང་རྗེ་བརྒྱ་ལ་མ་སྐྱེས་ན། །ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཅིའི་ཐ་ཚིག 6-37

།གལ་ཏེ་གཞན་ལ་འཚེ་བྱེད་པ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ན།
།དེ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་ཏེ། །སྲེག་པའི་རང་བཞིན་མེ་བཀོན་འདྲ། 6-38

།འོན་ཏེ་སྐྱོན་འདི་གློ་བུར་ལ། །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་དེས་པ་ནའང༌།
།འོ་ནའང་ཁྲོ་བ་མི་རིགས་ཏེ། །མཁའ་ལ་དུད་འཐུལ་བཀོན་པ་བཞིན། 6-39

།དབྱུག་པ་ལ་སོགས་དངོས་བཀོལ་ཏེ། །གལ་ཏེ་འཕེན་པ་ལ་ཁྲོ་ན།
།དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་རྦད་པས། །ཉིས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་ཁྲོ་རིགས། 6-40

།བདག་གིས་སྔོན་ཆད་སེམས་ཅན་ལ། །འདི་འདྲ་བ་ཡི་གནོད་པ་བྱས།
།དེ་བས་སེམས་ཅན་འཚེ་བྱེད་པ། །བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་འབྱུང་རིགས། 6-41

།དེ་ཡི་མཚོན་དང་བདག་གི་ལུས། །གཉིས་ཀ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།
།དེས་མཚོན་བདག་གི་ལུས་ཕྱུང་ན། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཁྲོ་བར་བྱ། 6-42

།ཤུ་བ་མི་ཡི་གཟུགས་འདྲ་བ། །རེག་ཏུ་མི་བཟོད་སྡུག་བསྔལ་ཅན།
མ་རིག་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ལྡོངས་(ལོང་བ་)བས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་སྲེད་(ཆགས)ཏེ་བཟུང་འགྱུར་ན། །སྲེད་ལྡོངས་བདག་གིས་བཟུང་གྱུར་ན། །དེ་ལ་གནོད་པ་སུ་ལ་ཁྲོ། 6-43

།བྱིས་པ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང༌། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལ་craveབརྐམ་པས་ན།
།རང་གི་ཉེས་པས་གནོད་གྱུར་པ། །དེ་ལ་སྐྱོན་འཛུགས། བཀོན་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། 6-44

།དཔེར་ན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དང༌། །རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ལྟར།
།རང་གི་ལས་ཀྱིས་འདི་བསྐྱེད་ན། །གང་ཞིག་ལ་ནི་ཁྲོ་བར་བྱ། 6-45

བདག་གི་སེམས་ཁྲོ་འམ་བཟོད་པ་མ་སྒོམས་པའི་ལས་ཀྱི་ང་ལ་དགྲ་ཞིག་འབྱུང། དགྲ་དེས་ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པས་ཁོ་རང་ལས་ངན་སགས་ནས་དམྱལ་བར་ཁྲིད། (འདོང) དེ་བས་ན་དགྲ་བོ་མ་བརླག་(Destroy) གམ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དེ་བདགི་བྱེད་པས་བདག་གི་སྡིག་པ་ཕེལ། །བདག་གི་ལས་ཀྱིས་བསྐུལ་བྱས་ནས། །བདག་ལ་གནོད་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་སྟེ།
།དེས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་འདོང་ན། །བདག་གིས་དེ་དག་མ་བརླག་གམ།
6-46

།འདི་དག་ལ་ནི་རྟེན་བཅས་ནས། །བཟོད་པ་སྒོམ་པས་བདག་གི་སྡིག་པ་མང་པོ་དག{འབྱང cleansed)བཟོད་པས་བདག་སྡིག་མང་དུ་འབྱང༌།
།བདག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་ནི། །ཡུན་རིང་སྡུག་བསྔལ་དམྱལ་བར་འདོང༌། 6-47

།བདག་ནི་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ལ། །དེ་དག་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་ན།
།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །མ་རུངས་སེམས་ཁྱོད་ཁྲོ་བར་བྱེད། 6-48

།གལ་ཏེ་བདག་ལ་བསམ་པ་ཡི། །ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་དམྱལ་མི་འགྲོ།
།གལ་ཏེ་བདག་གིས་བདག་བསྲུངས་ན། །དེ་དག་ལ་འདིར་ཅི་ཞིག་བྱུང༌། 6-49

།འོན་ཏེ་ལན་དུ་གནོད་བྱས་ན། །དེ་དག་བསྲུངས་པར་མ་གྱུར་ལ།
།བདག་གི་སྤྱོད་པའང་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་ཞིག་པར་འགྱུར། 6-50

Mental (ཡིད) is not physical. No one, anywhere, can subdue mental.[Stone, chain and baton cannot subdue mental but body which is physical]. Since mental isattached to the body [physical]. The body is the source of suffering, anyway. Mocking, rude and unpleasant words cannot hurt the body[Physical]; Why mind (སེམས) gets enraged? །ཡིད་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པས། །སུས་ཀྱང་གང་དུའང་གཞོམ་མི་ནུས།
།ལུས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན། །ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གནོད། 6-51

།བརྙས་དང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་དང༌། །མི་སྙན་པ་ཡི་ཚིག་དེ་ཡིས།
།ལུས་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ན། །སེམས་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཁྲོ།
6-52

།གཞན་དག་བདག་ལ་མི་དགའ་བ། །དེས་ནི་ཚེ་འདི་འམ་ཚེ་གཞན་ལ།
།བདག་ལ་ཟ་བར་མི་བྱེད་ན། །བདག་ནི་ཅི་ཕྱིར་དེ་མི་འདོད། 6-53

།རྙེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འདི་བདག་མི་འདོད་ན།
།བདག་གི་རྙེད་པ་འདིར་འདོར་གྱི། །སྡིག་པ་དག་ནི་བརྟན་པར་གནས། 6-54

།བདག་ནི་དེང་ཉིད་ཤི་ཡང་བླའི། །ལོག་འཚོས་ཡུན་རིང་གསོན་མི་རུང༌།
།བདག་ལྟ་ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་ཀྱང༌། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ཡིན། 6-55

།རྨི་ལམ་ལོ་བརྒྱར་བདེ་མྱོང་ནས། །སད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དང༌།
།གཞན་ཞིག་ཡུད་ཙམ་བདེ་མྱོང་ནས། །སད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། 6-56

།སད་པ་དེ་དག་གཉིས་ཀ་ལའང༌། །བདེ་བ་དེ་ནི་ཕྱིར་འོང་མེད།
།ཚེ་རིང་ཚེ་ཐུང་གཉིས་ཀ་ཡང༌། །འཆི་བའི་དུས་སུ་དེ་འདྲར་ཟད། 6-57

།རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང༌།
robberཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །Nakedསྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ། 6-58

།གལ་ཏེ་རྙེད་པས་གསོན་གྱུར་ན། །སྡིག་ཟད་བསོད་ནམས་བྱ་ཞེ་ན།
།རྙེད་པའི་དོན་དུ་ཁྲོས་གྱུར་ན། །བསོད་ནམས་ཟད་སྡིག་མི་འགྱུར་རམ། 6-59

།གང་གི་དོན་དུ་བདག་གསོན་པ། །དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཉམས་གྱུར་ན།
།སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ཡི། །གསོན་པ་དེས་ཀོ་ཅི་ཞིག་བྱ། 6-60

།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཉམས་བྱེད་པས། །མི་སྙན་སྨྲ་ལ་ཁྲོ་ཞེ་ན།
།གཞན་ལ་མི་སྙན་བརྗོད་ལའང་ཁྱོད། །དེ་བཞིན་ཅི་སྟེ་ཁྲོ་མི་བྱེད། 6-61

།མ་དད་གཞན་ལ་རག་ལས་པས། །དད་པ་མེད་ལ་ཁྱོད་བཟོད་ན།
།ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ལ་རག་ལས་པས། །མི་སྙན་སྨྲ་ལ་ཅིས་མི་བཟོད། 6-62

།སྐུ་གཟུགས་མཆོད་རྟེན་དམ་ཆོས་ལ། །འཁྱལ་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ལའང༌།
།བདག་གིས་ཞེ་སྡང་མི་རིགས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་སོགས་ལ་གནོད་མི་མངའ། 6-63

།བླ་མ་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང༌། །བཤེས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་རྣམས་ལའང༌།
།སྔ་མའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱེན་དག་ལས། །འགྱུར་བར་མཐོང་ནས་ཁྲོ་བ་བཟློག 6-64

།ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཡོད་དང༌། །སེམས་མེད་གཉིས་ཀས་གནོད་བྱས་ན།
།སེམས་ཡོད་ཅི་སྟེ་ བཀར- Separate; བཀོན-Furiousབཀར་ཏེ་བཀོན། །དེ་བས་གནོད་པ་བཟོད་པར་གྱིས། 6-65

།ལ་ལ་རྨོངས་པས་ཉེས་པ་བྱེད། །ལ་ལ་རྨོངས་ཏེ་ཁྲོས་གྱུར་ན།
།དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་གང་གིས་བྱ། །སྐྱོན་དང་བཅས་ཏེ་གང་ཞིག་ཡིན། 6-66

།གང་གིས་གཞན་དག་གནོད་བྱེད་པའི། །ལས་དེ་སྔོན་ཆད་ཅི་ཕྱིར་བྱས།
།ཐམས་ཅད་ལས་ལ་རག་ལས་ན། །བདག་གིས་འདི་ལ་ཅི་སྟེ་བཀོན། 6-67

།དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང༌། །ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བྱམས་སེམས་སུ།
།འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ནི། །བསོད་ནམས་དག་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་བྱ། 6-68

།དཔེར་ན་ཁྱིམ་ཚིག་གྱུར་པའི་མེ། །ཁྱིམ་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་ནས་ནི།
།རྩྭ་སོགས་གང་ལ་མཆེད་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཕྱུང་སྟེ་འདོར་བར་རིགས། 6-69

།དེ་བཞིན་གང་ལ་སེམས་ཆགས་ནས། །ཞེ་སྡང་མེ་ནི་མཆེད་གྱུར་པ།
།བསོད་ནམས་འཚིག་པར་དོགས་པ་ཡིས། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མོད་ལ་དོར། 6-70

།གསད་བྱའི་མི་ཞིག་ལག་བཅད་དེ། །གལ་ཏེ་ཐར་ན་ཅིས་མ་ལེགས།
།གལ་ཏེ་མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །དམྱལ་བ་བྲལ་ན་ཅིས་མ་ལེགས། 6-71

།ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཙམ་ལའང༌། །བདག་གིས་བཟོད་པར་མི་ནུས་ན།
།དེས་ན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །ཁྲོ་བ་ཅི་སྟེ་ཟློག་མི་བྱེད། 6-72

།འདོད་པའི་དོན་དུ་བསྲེག་ལ་སོགས། །དམྱལ་བར་སྟོང་ཕྲག་མྱོང་གྱུར་ཀྱང༌།
།བདག་གིས་རང་གི་དོན་དང་ནི། །གཞན་གྱི་དོན་ཡང་མ་བྱས་སོ། 6-73

།འདི་ནི་དེ་ཙམ་གནོད་མིན་ལ། །དོན་ཆེན་དག་ཀྱང་འགྲུབ་འགྱུར་བས།
།འགྲོ་བའི་གནོད་སེལ་སྡུག་བསྔལ་ལ། །དགའ་བ་འབའ་ཞིག་འདིར་བྱ་རིགས། 6-74

།གཞན་གྱིས་ཡོན་ཏན་ལྡན་བསྟོད་ནས། །གལ་ཏེ་དགའ་བའི་བདེ་ཐོབ་ན།
།ཡིད་ཁྱོད་ཀྱང་ནི་དེ་བསྟོད་ནས། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དགའ་མི་བྱེད། 6-75

།ཁྱོད་ཀྱི་དགའ་བའི་བདེ་བ་འདི། །བདེ་འབྱུང་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད།
།ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནང༌། །གཞན་སྡུད་པ་ཡི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན། 6-76

།གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་བདེ་འགྱུར་ཞེས། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་བདེ་འདི་མི་འདོད།
།གླ་རྔན་སྦྱིན་སོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཉམས་པར་འགྱུར། 6-77

།རང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚེ། །གཞན་ལ་བདེ་བའང་འདོད་པར་བྱེད།
།གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚེ། །རང་ལའང་བདེ་བ་མི་འདོད་བྱེད། 6-78

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་འདོད་པས། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ནས།
།སེམས་ཅན་རང་གིས་བདེ་རྙེད་ན། །དེས་ཀོ་ཅི་སྟེ་ཁྲོ་བར་བྱེད། 6-79

།འཇིག་རྟེན་གསུམ་མཆོད་འཚང་རྒྱ་བར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདོད་ཅེ་ན།
།བསྙེན་བཀུར་ངན་ངོན་ཙམ་མཐོང་ནས། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ལ་གདུང་བར་བྱེད། 6-80

།གསོ་བྱ་གང་ཞིག་ཁྱོད་གསོ་བ། །ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་བྱ་དེ།
།གཉེན་གྱིས་འཚོ་བ་རྙེད་གྱུར་ན། །དགར་མི་འགྱུར་བར་སླར་ཁྲོའམ། 6-81

།དེ་ཅི་འགྲོ་ལ་མི་འདོད་ན། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་གང་ཡིན།
།གང་ཞིག་གཞན་འབྱོར་ཁྲོ་དེ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ག་ལ་ཡོད། 6-82

།གལ་ཏེ་དེས་དེ་ལས་རྙེད་དམ། །སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་ན་གནས་གྱུར་པ།
།ཀུན་ཏུའང་དེ་ཁྱོད་ལ་མེད་ན། །བྱིན་མ་བྱིན་རུང་དེས་ཅི་བྱ། 6-83

།བསོད་ནམས་དང་ནི་དད་པའམ། །རང་གི་ཡོན་ཏན་ཅིའི་ཕྱིར་འདོར།
།རྙེད་པར་གྱུར་པ་མི་འཛིན་པ། །གང་གིས་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་སྨྲོས། 6-84

།ཁྱོད་ནི་རང་གིས་སྡིག་བྱས་ལ། །མྱ་ངན་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི།
།བསོད་ནམས་བྱས་པ་གཞན་དག་དང༌། །ལྷན་ཅིག་འགྲན་པར་བྱེད་འདོད་དམ། 6-85

།གལ་ཏེ་དགྲ་ཞིག་མི་དགའ་ནའང༌། །དེ་ལ་ཁྱོད་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད།
ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་སྨོན་ཙམ་གྱིས་ནི། །དེ་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར། 6-86

།ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ། །གྲུབ་ནའང་ཁྱོད་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད།
།གལ་ཏེ་Satisfactionའཚེངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ལས་ཕུང་བའང་གཞན་ཅི་ཡོད། 6-87

དཔེ་ཉ་པ་དང་དོན་ཉོན་མོེངས། ཉོན་མོངས་ཉ་པས་བཏབ་པ་ཡི། །མཆིལ་པ ལྕགས་ཀྱུ། fishing hook/གཟེ། མདའ་གཟིར་པོ། མཆིལ་པ་འདི་ནི་མི་བཟད་གཟེ།
།དེས་བཟུང་དཔེ་བུམ་པ་དང་དོན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ། སེམས་དམྱལ་བུམ་པར་ཡང༌། །དམྱལ་བའི་སྲུང་མས་བདག་Roastedའཚེད་ངེས། 6-88

།བསྟོད་དང་གྲགས་པའི་རིམ་གྲོས་ནི། །བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་ཚེར་མི་འགྱུར།
།བདག་སྟོབས་མི་འགྱུར་ནད་མེད་མིན། །ལུས་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། 6-89

།བདག་ནི་རང་དོན་ཤེས་གྱུར་ན། །དེ་ལ་རང་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད།
།ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་འདོད་ན་ནི། །རྒྱན་སོགས་ཆང་ཡང་བསྟེན་དགོས་སོ། གོ་མི་བདེ་བས། ཁུ་ནུ་བླ་མས། ཆང་དང་རྒྱན་སོགས་བསྟེན་དགོས་སོ། 6-90

།གྲགས་པའི་དོན་དུ་ནོར་གཏོང་ཞིང༌། why waste precious life in battle/war;futility of valour །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་གསོད་བྱེད་ན།
།ཚིག་འབྲུ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཤི་ན་དེས་ཀོ་སུ་ལ་བདེ། 6-91

།བྱི་མའི་ཁང་བུ་རྡིབ་གྱུར་ན། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ག་ཆད་ངུ་།
།དེ་བཞིན་བསྟོད་དང་གྲགས་ཉམས་ན། །རང་གི་སེམས་ནི་བྱིས་པ་བཞིན། 6-92

།རེ་ཞིག་སྒྲ་ལ་སེམས་མེད་ཕྱིར། །བདག་ལ་བསྟོད་སེམས་ཡོད་མི་སྲིད།
།བདག་ལ་གཞན་དགའ་ཞེས་གྲགས་པ། །དེ་ནི་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྲང༌། 6-93

།གཞན་ནམ་ཡང་ན་བདག་ལའང་རུང༌། །གཞན་དགའ་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་ཕན།
།དགའ་བདེ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི། །བདག་གིས་དེ་ལས་ཆ་ཤས། ;share/part/portionཤས་མི་འཐོབ། 6-94

།དེ་བདེ་བ་ཡི་བདག་བདེ་ན། །ཀུན་ལའང་དེ་བཞིན་བྱ་དགོས་ན།
།ཅི་ལྟར་གཞན། enemy/foe; when enemy is happy, you are not happy, why?གཞན་ལ་དགའ་བ་ཡིས། །བདེ་བར་གྱུར་ན་བདག་མི་བདེ། 6-95

།དེ་བས་བདག་ནི་བསྟོད་དོ་ཞེས། །རང་གི་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་བ།
།དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པས། །བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། 6-96

།བསྟོད་སོགས་བདག་ནི་དགེ་བའི་སེམས་དེ་གཡེང་བར་བྱེད། གཡེང་བར་བྱེད། །དེས་ནི་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བའི་སྐྱོ་བ། སྐྱོ་བའང་འཇིག་པར་བྱེད།
།ཡོན་ཏན་ལྡན་ལ་ཕྲག་དོག་དང༌། དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་འཇིག་པར་བྱེད། 6-97

།དེ་ཕྱིར་བདག་གི་བསྟོད་སོགས་ནི། །གཞིག་ཕྱིར་གང་དག་ཉེར་གནས་པ།
།དེ་དག་བདག་ནི་ངན་སོང་དུ། །ལྟུང་བ་བསྲུང་ཕྱིར་ཞུགས་མིན་ནམ། he(ཉེར་གནས་) who destroys(གཞིག་ཕྱིར) my reputation(བསྟོད་སོགས) has stopped me from lower-rebirth(ངན་སོང) and sins(ལྟུང་བ); 6-98

།བདག་ནི་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ལ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟིས་tethered or tie with rope or chainའཆིང་མི་དགོས།
།གང་དག་བདག་བཅིངས་གྲོལ་བྱེད་པ། །དེ་ལ་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲོ། 6-99

སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཀྱང་རྨོངས་པའི་དབང་གི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ལ་འཇུག་ནས་སྡུག་སྔལ་ལ་འཇུག་གོ།བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཇུག་འདོད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བྱིན་བརླབས་བཞིན།
།མི་གཏོང་block the doorསྒོ་འཕར་ཉིད་གྱུར་པ། །དེ་ལ་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྲོ། 6-100

།འདི་ནི་བསོད་ནམས་གེགས་བྱེད་ཅེས། །དེ་ལའང་ཁྲོ་བར་རིགས་མིན་ཏེ།
།བཟོད་མཚུངས་དཀའ་ཐུབ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་ལ་བདག་ནི་གནས་དགོས་སོ། མི་གནས་སམ བསོད་ནམས་འདོད་མཁན་ལ་བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་མེད། 6-101

།གལ་ཏེ་བདག་ནི་ཁོང་ཁྲོརང་སྐྱོན་གྱིས། །འདི་ལ་བཟོད་པར་མི་བྱེད་ན།
།བསོད་ནམས་རྒྱུ་ནི་ཉེར་གནས་པ། །འདི་ལ་རང་གི་བསོད་ནམས་རང་གི་གེགས། བདག་གེགས་བྱེད་པར་ཟད། དགྲ་བོ་མེད་ན་བཟོད་པ་མེད། 6-102

གང་ཞིག་(འབྲས་བུ/བསོད་ནམས)་གང་མེད་(རྒྱུ་མེད/དགྲ་བོ་མེད)་ལས་མི་འབྱུང། །གང་ཞིག་(རྒྱུ)ཡོད་ན་ཡོད་འགྱུར་པ(འབྲས་བུ་ཡོད)) གང་ཞིག་གང་མེད་མི་འབྱུང་ལ། །གང་ཞིག་ཡོད་ན་ཡོད་འགྱུར་པ།
།དེ་ཉིད་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་གེགས་ཞེས་བྱ། སྤྱིར་(རྒྱུ་འབྲས)བཤད་པ་དང་བྱེ་བྲག་(བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་བསོད་ནམ)ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། 6-103

སྦྱིན་པ་བཏང་བའི་དུས་དེ་ལ་སློང་མོ་བ་ཡོད་དགོས། དུས་སུ་ཕྱིན་པའི་སློང་མོ་པས། །སློང་མོ་བ་མེད་ན་སྦྱིན་པ་(དཔེ་བཟོད་པ)མེད་པས་སློང་མོ་བ་(དཔེ་དགྲ་དེ)གེགས་མིན། སྦྱིན་པའི་གེགས་བྱས་ཡོད་མ་ཡིན།
མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན། རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད་གྱུར་པ། །མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་མེད་ན་རབ་བྱུང་མི་སྒྲུབ་པས་གེགས་ཇི་ལྟར་ཡིན། རབ་བྱུང་གེགས་ཞེས་བྱར་མི་རུང༌། དཔེ་གཉིས། སློང་མོ་བ་དང་རབ་བྱུང་སྒྲུབ་པ། 6-104

།འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སློང་བ་མང་པོའམ་རྙེད་སླ་བ། more beggers are there compared to enemies.མོད། །གནོད་པ་བྱེད་པ་དཀོན་པ་སྟེ།
དང་པོ་ནས་དགྲ་ཡོད་པ་མིན། སློང་མོ་བ་དང་པོ་ནས་ཡོད། །འདི་ལྟར་ཕར་གནོད་མ་བྱས་ན། །འགའ་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། 6-105

།དེ་བས་འབད་བརྩོན། ངལ་བས་མ་བསྒྲུབས་པའི། །ཁྱིམ་དུ་གཏེར་ནི་བྱུང་བ་ལྟར།
།བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་གྲོགས་གྱུར་པས། །བདག་གིས་དགྲ་ལ་དགའ་བར་བྱ། 6-106

།འདི་དང་བདག་གིས་བསྒྲུབས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི།
།འདི་ལ་ཐོག་མར་བསྔོ་བ། །Dedicate the merits to him or the enemy(འདི། ) who offered you the opportunity to accumulate the merits:བཟོད་པ། བདར་འོས་ཏེ། འདི་འམ་དགྲ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་དགེ་བ་བྱུང། དགྲ་མེད་ན་བཟོད་པ་མེད། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་བཟོད་པའི་རྒྱུ། 6-107

།གལ་ཏེ་བཟོད་བསྒྲུབ་བསམ་མེད་པས། །དགྲ་འདི་མཆོད་བྱ་མིན་ཞེ་ན།
།གྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྒྱུར་རུང་བ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མཆོད། དགྲ་དེས་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཐོག་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་མེད། དེར་བརྟེན་དགྲ་དེ་མཆོད་པའི་ཡུལ་མིན་ཞེས་ན། དམ་ཆོས་དང་མཆོད་རྟེན་སོགས་ཀྱི་ཀྱང་ཕན་པའི་བསམ་པ་མེད། 6-108

།གལ་ཏེ་དགྲ་འདི་གནོད་བྱ་བའི། །བསམ་ཡོད་མཆོད་བྱ་མིན་ཞེ་ན།
།སྨན་པ་བཞིན་དུ་ཕན་བརྩོན་ན། །བདག་གིས་བཟོད་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། ཡང་ཁ་ཅིག་གིས། དགྲ་དེས་གནོད་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཡོད་ཟེར་ན། བཟོད་པ་དེ་གནོད་པ་བྱེད་ཁན་ལས་བྱུང། ཕན་པ་བྱེད་མཁན་སྨན་པ་རྟ་བུ་ལ་བཟོད་པ་སྒོམ་རྒྱུ་མེད། 6-109

།དེ་བས་རབ་ཏུ་སྡང་སེམས་ལ། །བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བས་ན།
།དེ་ཉིད་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །དམ་པའི་ཆོས་བཞིན་མཆོད་པར་འོས། 6-110

།དེ་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཞིང་དང་ནི། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཞེས་a Sutra: སྡོ། སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྡོ། ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། page: 397: line 4 ཐུབ་པས་གསུངས།
སེམས་ཅན། ཡང་ན། ཞིང་གཉིས་ལ་གོ།འདི་དག་མགུ་བྱས་མང་པོ་ཞིག །འདི་ལྟར་ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་གཉིས་ནི། སེམས་ཅན་གི་ཞིང་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་།6-111

།སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྒྱལ་བ་ལས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་འདྲ་བ་ལ།
།རྒྱལ་ལ་གུས་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་ལ་མིན་ཅི་ཡི་ཚུལ། 6-112

སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་ཡོན་ཏན་གི་ཁྱད་པར་ཡོད། །བསམ་པའི་ཡོན་ཏན་རང་གིས་མིན། །འབྲས་བུ་ལས་ཡིན་དེས་མཚུངས་པར།
།སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་ཡོན་ཏན་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་མཉམ་པ་ཡིན། འོ་ན། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ནམ། ཡོན་ཏན་མི་མཚུངས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མཚུངས། 6-113

།བྱམས་སེམས་ལྡན་ལ་མཆོད་པ་གང༌། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེ་བ་ཉིད།
།སངས་རྒྱས་དད་པའི་བསོད་ནམས་གང༌། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཉིད།
།སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་ཆ་ནས། རྒྱུ་ཡི་ཆ། ཆ་ཡོད་པ། །དེས་ན་དེ་དག་མཉམ་པར་འདོད། 6-114

།ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འགའ་མི་མཉམ།
།ཡོན་ཏན་མཆོག་ཚོགས་གཅིག་པུ་ཡི། །ཡོན་ཏན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་ལ་སྣང་ནའང་་(ཤེས་་་མིན)ཤས་ཙམ་འགའ་ཞིག་ལ།
།སྣང་ནའང་དེ་ལ་མཆོད་དོན་དུ། །ཁམས་གསུམ་ཕུལ་ཡང་སེམས་ཅན་ལས་ཁམས་སུམ་གྱི་ནོར་རྫས་ཉུང་བའམ་ཆུང་། ཆུང་བར་འགྱུར། 6-115

།སངས་རྒྱས་ཆོས་མཆོག་སྐྱེ་བའི་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཆ་ཤས་སེམས་ཅན་ལའང་ཡོད། ཤས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོད་པས་ན
།འདི་ཙམ་དག་གིས་ཆ་བསྟུན་ནས། །སེམས་ཅན་མཆོད་བྱར་རིགས་པར་འགྱུར། 6-116

།གཞན་ཡང་གཡོ་མེད་གཉེན་གྱུར་ཅིང༌། །ཕན་པ་དཔག་མེད་མཛད་རྣམས་ལ།
སེམས་ཅན་མགུ་བྱ་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་གང་ཞིག་གིས་ལན་ལོན་འགྱུར། to return(ལན་ལོན) the kindness of the Buddhas (གཡོ་མེད་གཉེན་གྱུར་ཅིང༌། ཕན་པ་དཔག་མེད་མཛད་རྣམས་ལ), sentient beings are pleased(མགུ་བྱ)/ served6-117

།གང་ཕྱིར་སྐུ་གཏོང་མནར་མེད་འཇུག་པ་ལ། །དེ་ལ་ཕན་བཏགས་ལན་ལོན་འགྱུར་བས་ན།
།དེ་བས་འདི་དག་གནོད་ཆེན་བྱེད་ན་ཡང༌། །ཐམས་ཅད་བཟང་པོ་འབའ་ཞིགབཟང་དགུ་ཞིག་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱ། 6-118

།རེ་ཞིག་བདག་གི་རྗེ་བོ། མགོན་པོ། སངས་རྒྱས། རྗེར་གྱུར་ཉིད་ཀྱང་ནི། །གང་ཕྱིར་རང་གི་སྐུ་ལའང་ཆགས་ཞེན་གི་མི་གཟིགས་པ། མི་གཟིགས་པ།
།རྗེ་བོིའི་རྗེ་བོ་སེམས་ཅན་དེ་ལ། དེ་ལ་རྨོངས་པ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ན། །ང་རྒྱལ་བྱ་ཞིང་གཡོག་པོ། བྲན་གྱི་དངོས་མི་བྱ། 6-119

།གང་དག་བདེ་བས་ཐུབ་རྣམས་དགྱེས་འགྱུར་ཞིང༌། །གང་ལ་གནོད་ན་མི་དགྱེས་འབྱུང་འགྱུར་བ།
།དེ་དག་དགའ་བས་ཐུབ་པ་ཀུན་དགྱེས་ཤིང༌། །དེ་ལ་གནོད་བྱས་སངས་རྒྱས། ཐུབ་ལ་གནོད་པ་བྱས། 6-120

།ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་ཀུན་ནས་མེ་འབར་བ། །འདོད་པ་ཀུན་གྱིས་ཡིད་བདེར་མི་འགྱུར་བ།
།དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང༌། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་དགྱེས་པའི་ཐབས་མེད་དོ། དཔེར་བཀོད་པ། །example: a man on fire cannot enjoy delicacy, likewise harming sentient beings cannot please Buddhas 6-121

།དེ་བས་བདག་གིས་འགྲོ་ལ་གནོད་བྱས་པས། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཀུན་མི་happyདགྱེས་གྱུར་པ་གང༌།
།སྡིག་དེ་དེ་རིང་སོ་སོར་བཤགས་བགྱི་ཡིས། །མི་དགྱེས་གང་ལགས་དེ་ཐུབ་བཟོད་པར་གསོལ། 6-122

།དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་དགྱེས་པར་བགྱི་སླད་དུ། །དེང་ནས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་བློའམ་ལས་དེ་མེད་པ་བཟོ་བའམ་བརྟུལ་བངེས་བརྟུལ་འཇིག་རྟེན་I will be servent to ; འཇིག་རྟེན(སེམས་ཅན)་གི་གཡོག་པོ་(བྲན་དུ)བྱེད་ཀྱི་ཡིན། བྲན་དུ་མཆི
།འགྲོ་མང་སེམས་ཅན་གི་རྐང་པས(རྡོག་པ)་བདག་གི་མགོ་ལ་(སྤྱི་བོར)་གཞུས་(འཚོག་)ཀྱང་། རྡོག་པས་བདག་གི་སྤྱིར་འཚོག་གམeven if I am killed(འགུམས), I will not retaliate(བསྡོ). Therefore, Buddha(འཇིག་རྟེན་མགོན), be happy(དགྱེས་མཛོད)།འགུམས་ཀྱང་མི་བསྡོ་འཇིག་རྟེན་མགོན་དགྱེས་མཛོད། 6-123

།འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཅན་དེས། །བདག་ཏུ་མཛད་པ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད།
།སེམས་ཅན་ངོ་བོར་མཐོང་བ་འདི་དག་ཉིད། །མགོན་དེ་བདག་ཉིད་ཅི་ཕྱིར་གུས་མི་བྱེད། 6-124

།འདི་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་བྱེད་ཡིན། །ཚོགས་རྫོགས་རང་དོན་ཡང་དག་སྒྲུབ་པའང་འདི་ཉིད་དོ།
།འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའང་འདི་ཉིད་དེ། །དེ་ལྟས་བདག་གིས་རྟག་ཏུ་འདི་ཉིད་བྱ། 6-125

།དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་མི་འགའ་ཞིག །སྐྱེ་བོ་མང་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང༌།
།སྐྱེ་བོ་མིག་རྒྱང་རིང་པོ་དག །ནུས་ཀྱང་ཕྱིར་གནོད་མི་བྱེད་དེ།
།འདི་ལྟར་དེ་གཅིག་མ་ཡིན་གྱི། །རྒྱལ་པོའི་མཐུ་སྟོབས་དེ་ཡི་དཔུང༌། 6-126

།དེ་བཞིན་གནོད་བྱེད་ཉམ་ཆུང་བ། །འགའ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསད་མི་བྱ།
།འདི་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དང༌། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་རྣམས་དེ་ཡི་དཔུང༌། 6-127

།དེ་ལྟས་དམངས་ཀྱིས་Vicious/vindictive Kingརྒྱལ་གཏུམ་བཞིན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མགུ་བར་བྱ། 6-128

།རྒྱལ་པོ་ལྟ་ཞིག་ཁྲོས་ན་ཡང༌། །སེམས་ཅན་མི་མགུ་བྱས་པ་ཡིས།
།མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ། །དམྱལ་བའི་གནོད་པ་དེས་བྱེད་དམ། King may haress you but he cannot send you to hell6-129

།རྒྱལ་པོ་ལྟ་ཞིག་མགུ་ན་ཡང༌། །སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱས་པ་ཡིས།
།འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་སྦྱིན་མི་སྲིད་དོ། 6-130

།སེམས་ཅན་མགུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །མ་འོངས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ལྟ་ཞོག
།ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དཔལ་ཆེན་དང༌། །གྲགས་དང་སྐྱིད་འགྱུར་ཅིས་མ་མཐོང༌། 6-131

།འཁོང་ཚེ་བཟོད་པས་མཛེས་སོགས་དང༌། །ནད་མེད་པ་དང་གྲགས་པ་ཡིས།
།ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་འཚོ་བ་དང༌། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བདེ་རྒྱས་ཐོབ། 6-132

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བཟོད་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་པའོ༎

། དེ་ལྟར་བཟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། །འདི་ལྟར་བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་གནས།
།རླུང་མེད་གཡོ་བ་མེད་པ་བཞིན། །བསོད་ནམས་བརྩོན་འགྲུས་མེད་མི་འབྱུང༌། 7-1

།བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བའོ། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཤད་བྱ།
Attracted (ཞེན) to laziness (ལེ་ལོ), evil (ངན) and waste away (སྒྱིད་ལུག་) myself and disheartened (བརྙས).།ལེ་ལོ་ངན་ལ་ཞེན་པ་དང༌། །སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་བརྙས་པའོ། 7-2

idleness།སྙོམ་ལས་བདེ་བའི་རོ་མྱང་དང༌། །གཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སྲེད་པ་ཡིས།
།འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱོ་ལས། །ལེ་ལོ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། 7-3

།ཉོན་མོངས་རྙི: net or trapརྒྱ་བས་བཤོར་ནས་ནི། །སྐྱེ་བའི་རྒྱར་ནི་ཆུད་གྱུར་ནས།
།འཆི་བདག་ཁར་ནི་སོང་གྱུར་པ། །ཅི་སྟེ་ད་དུང་མི་ཤེས་སམ། 7-4

མིའི་ཚོགས་པ། : Community།རང་སྡེ་རིམ་གྱིས་གསོད་པ་ཡང༌། །ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏམ།
།འོན་ཀྱང་གཉིད་ལ་བརྟེན་པ་གང༌། Like butcher(གདོལ་པ་) and the buffalo(མ་ཧེ་)[A Buffalo sees another butchered without any sense that it is next].།གདོལ་པ་དང་ནི་མ་ཧེ་བཞིན། 7-5

།ལམ་ནི་ཀུན་ནས་བཀག་ནས་སུ། །འཆི་བདག་གིས་ནི་བལྟས་བཞིན་དུ།
།ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་ཟ་དགའ་ཞིང༌། །ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་ཇི་ལྟར་དགའ། 7-6

།མྱུར་བ་ཉིད་དུ་འཆི་འགྱུར་བས། །ཇི་སྲིད་དུ་ནི་ཚོགས་བསག་བྱ།
འཆི་བ་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་ཚེ་ལེ་ལོ་སྤངས་ཀྱང་ནི །དེ་ཚེ་ལེ་ལོ་སྤངས་ཀྱང་ནི། །དུས་མ་ཡིན་པར་ཅི་ཞིག་བྱ། 7-7

།འདི་ནི་མ་བྱས་བརྩམས་པ་དང༌། །འདི་ཕྱེད་བྱས་པར་གནས་པ་ལ།
།གློ་བུར་འཆི་བདག་འོངས་ནས་ནི། །ཀྱི་ཧུད་བཅོམ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར། 7-8

།མྱ་ངན་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྲངས་པ་ཡི། །མིག་དམར་གདོང་ལས་མཆི་མ་འཛག
།ཉེ་དུ་རེ་ཐག་ཆད་པ་དང༌། །གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉའི་བཞིན་ལ་ལྟ། 7-9

།རང་སྡིག་དྲན་པས་གདུང་བ་དང༌། །དམྱལ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐོས་པ་ཡིས།
།སྐྲག་པས་མི་གཙང་ལུས་གོས་ཤིང༌། །མྱོས་པར་འགྱུར་ཚེ་ཅི་ཞིག་བྱ། 7-10

།ཁྱོད་ནི་ཉ་གསོན་འགྲེ་བ་ལྟའི། །ཚེ་འདིར་འཇིགས་དང་ལྡན་གྱུར་ན།
།སྡིག་བྱས་དམྱལ་བ་མི་བཟད་པའི། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། 7-11

།ཆུ་ཚན་གྱིས་ནི་རེག་པ་ན། །གཞོན་ཤ་ཅན་ལ་རབ་ཚ་བའི།
།དམྱལ་བ་ཡི་ནི་ལས་བྱས་ནས། །ཅི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བདེ་བར་གནས། 7-12

།བརྩོན་མེད་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང༌། །བཟེ་རེ་ཅན་ལ་གནོད་མང་ཞིང༌།
།འཆི་བས་བཟུང་བཞིན་ལྷ་འདྲ་བ། །ཀྱི་ཧུད་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་བཅོམ། 7-13
།མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ།
།གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག 7-14

།དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི། །དམ་ཆོས་དགའ་བའི་མཆོག་སྤངས་ནས།
།སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡིས་གཡེང་བ་དང༌། །རྒོད་སོགས་ལ་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་དགའ། 7-15
།སྒྱིད་ལུག་མེད་དང་དཔུང་ཚོགས་དང༌། །ལྷུར་བླང་བདག་ཉིད་དབང་བྱ་དང༌།
།བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་དང༌། །བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བར་གྱིས། 7-16

།བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཞེས། །སྒྱིད་ལུག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ།
།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། །བདེན་པ་གསུང་བས་བདེན་འདི་གསུངས། 7-17

།སྦྲང་བུ་ཤ་སྦྲང་བུང་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་སྲིན་བུར་གང་གྱུར་པ།
།དེས་ཀྱང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ན། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དཀའ་བླ་མེད་འཐོབ། 7-18
།བདག་ལྟ་རིགས་ཀྱིས་མིར་སྐྱེས་ལ། །ཕན་དང་གནོན་པ་ངོ་ཤེས་པས།
།བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་མ་བཏང་ན། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཅིས་མི་འཐོབ། 7-19

།འོན་ཏེ་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ། །བཏང་དགོས་བདག་ནི་འཇིགས་ཤེ་ན།
།ལྕི་དང་ཡང་བ་མ་དཔྱད་པར། །རྨོངས་པས་བདག་ནི་འཇིགས་པར་ཟད། 7-20
།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་དུ། །ལན་གྲངས་དུ་མར་བཅད་པ་དང༌།
།དབུག་དང་སྲེག་དང་གཤེག་འགྱུར་གྱི། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། 7-21

།བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་འདི་ལ་ཚོད་ཡོད་དེ།
།ཟུག་རྔུ་ཁོང་བརླག་གནོད་བསལ་ཕྱིར། །ལུས་རྨ་བཏོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན། 7-22

།སྨན་པ་ཀུན་ཀྱང་གསོ་དཔྱད་ཀྱིས། །མི་བདེ་བ་ཡིས་ནད་མེད་བྱེད།
།དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དག །གཞོམ་ཕྱིར་མི་བདེ་ཆུང་བཟོད་བྱ། 7-23
།གསོ་དཔྱད་ཕལ་པ་འདི་འདྲ་བ། །སྨན་པ་མཆོག་གིས་མ་མཛད་དེ།
།ཆོ་ག་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོ་ཡིས། །ནད་ཆེན་དཔག་མེད་གསོ་བར་མཛད། 7-24

།ཚོད་མ་ལ་སོགས་སྦྱིན་པ་ལའང༌། །འདྲེན་པས་ཐོག་མར་སྦྱོར་བར་མཛད།
།དེ་ལ་གོམས་ནས་ཕྱི་ནས་ནི། །རིམ་གྱིས་རང་གི་ཤ་ཡང་གཏོང༌། 7-25
།གང་ཚེ་རང་གི་ལུས་ལ་ནི། །ཚོད་སོགས་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེས་པ།
།དེ་ཚེ་ཤ་ལ་སོགས་གཏོང་བ། །དེ་ལ་དཀའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། 7-26

།སྡིག་པ་སྤང་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མེད། །མཁས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་དགའ་མེད།
།འདི་ལྟར་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང༌། །སྡིག་པས་སེམས་དང་ལུས་ལ་གནོད། 7-27
།བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་བདེ་ལ། །མཁས་པ་ཡིས་ནི་སེམས་བདེ་ན།
།གཞན་དོན་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དག་ཅི་སྟེ་སྐྱོ། 7-28

།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ཀྱིས། །སྔོན་གྱི་སྡིག་པ་ཟད་བྱེད་ཅིང༌།
།བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་སྡུད་བྱེད་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་རྣམས་པས་མཆོག་ཏུ་བཤད། 7-29
།དེ་བས་སྐྱོ་ངལ་ཀུན་སེལ་བའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཞོན་ནས།
།བདེ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལ། །སེམས་ཤེས་སུ་ཞིག་སྒྱིད་ལུག་འགྱུར། 7-30

།སེམས་ཅན་དོན་འགྲུབ་བྱ་ཕྱིར་དཔུང༌། །མོས་བརྟན་དགའ་དང་དོར་བ་ཡིན།
།མོས་པ་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པ་དང༌། །དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་བསམ་པས་བསྐྱེད། 7-31
།དེ་ལྟར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་ཏེ། །མོས་དང་ང་རྒྱལ་དགའ་དང་དོར།
།ལྷུར་ལེན་དབང་སྒྱུར་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །བརྩོན་འགྲུས་སྤེལ་ཕྱིར་འབད་པར་བྱ། 7-32

།བདག་དང་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་ནི། །དཔག་མེད་བདག་གིས་གཞོམ་བྱ་སྟེ།
།གང་དུ་ཉེས་པ་རེ་རེ་ལའང༌། །བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོ་ཟད་འགྱུར་བ། 7-33
།ཉེས་ཟད་རྩོམ་པ་དེ་ཡི་ནི། །ཆ་ཡང་བདག་ལ་མ་མཐོང་ན།
།སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས། །བདག་ཀོ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙིང་མ་གས། 7-34

།བདག་དང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། །མང་པོ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ།
།དེ་ལ་ཡོན་ཏན་རེ་རེ་ཡང༌། །བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོས་གོམས་འགྱུར་ན། 7-35
།བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཆ་ལ་ཡང༌། །གོམས་པ་ནམ་ཡང་མ་སྐྱེས་ཏེ།
།ཇི་ཞིག་ལྟར་རྙེད་སྐྱེ་བ་ནི། །བདག་གིས་དོན་མེད་བྱས་པ་མཚར། 7-36

།བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་མ་མཆོད་ཅིང༌། །དགའ་སྟོན་ཆེན་པོའི་བདེ་མ་བྱིན།
།བསྟན་ལ་བྱ་བ་མ་བྱས་དང༌། །དབུལ་པོའི་བསམ་པ་རྫོགས་མ་བྱས། 7-37
།འཇིགས་ལ་མི་འཇིགས་མ་བྱིན་དང༌། །ཉམ་ཐག་བདེ་མ་བྱིན་ན་བདག
།མ་ཡི་མངལ་དུ་ཟུག་རྔུ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་ཟད། 7-38

།བདག་ནི་སྔོན་དང་ད་ལྟར་ཡང༌། །ཆོས་ལ་མོས་དང་བྲལ་བ་ཡིས།
།ཕོངས་པ་འདི་འདྲ་བྱུང་བར་འགྱུར། །སུ་ཞིག་ཆོས་ལ་མོས་པ་གཏོང༌། 7-39
།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྩ་བ་མོས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས།
།དེ་ཡི་རྩ་བ་རྟག་ཏུ་ནི། །རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་བསྒོམས་པས་སོ། 7-40

།སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང༌། །འཇིགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང༌།
།འདོད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ནི། །སྡིག་པ་སྤྱོད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། 7-41

།ཡིད་ལ་བསམས་པའི་དགེ་བྱས་པས། །གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ།
།དེ་དང་དེར་ནི་བསོད་ནམས་དེས། །འབྲས་བུའི་ཡོན་གྱིས་མངོན་མཆོད་འགྱུར། 7-42
།སྡིག་པ་བྱེད་པ་བདེ་འདོད་ཀྱང༌། །གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་འགྱུར་བ།
།དེ་དང་དེར་ནི་སྡིག་པ་དེས། །སྡུག་བསྔལ་མཚོན་གྱིས་རྣམ་པར་འཇོམས། 7-43

།རྒྱ་ཆེ་དྲི་བཟང་བསེལ་བའི་པདྨའི་སྙིང་པོར་གནས།
།རྒྱལ་བའི་གསུང་སྙན་ཟས་ཀྱིས་གཟི་བརྗིད་བསྐྱེད་བྱས་པ།
།ཐུབ་འོད་ཀྱིས་རྒྱས་པདྨ་ལས་བྱུང་ལུས་མཆོག་ཅན།
།རྒྱལ་བའི་མདུན་གནས་བདེ་གཤེགས་སྲས་སུ་དགེ་བས་འགྱུར། 7-44

།གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་པགས་པ་མ་ལུས་བཤུས་པས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་ཅིང༌།
།རབ་ཏུ་ཚ་བའི་མེ་ཡིས་བཞུས་པའི་ཟངས་ཞུན་ལུས་ལ་བླུགས་གྱུར་ལ།
།འབར་བའི་རལ་གྲི་མདུང་ཐུང་གིས་བསྣུན་ཤ་ཡི་དུམ་བུ་བརྒྱར་ལྷགས་ཤིང༌།
།ཤིན་ཏུ་འབར་བའི་ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞིར་ལྷུང་བ་མི་དགེ་མང་པོས་འགྱུར། 7-45

།དེ་བས་དགེ་ལ་མོས་བྱ་ཞིང༌། །གུས་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ།
།རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཆོ་ག་ཡིས། །བརྩམས་ནས་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པར་བྱ། 7-46

Firstly(དང་པོར་) investigate(བརྟགས) the requirement ( འབྱོར).།དང་པོར་འབྱོར་བ་བརྟགས་ནས་ནི། །བརྩམ་མམ་ཡང་ན་མི་བརྩམ་བྱ།
།མ་བརྩམས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་གྱི། །བརྩམས་ནས་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ། 7-47
།སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་དེ་གོམས་ཤིང༌། །སྡིག་error according to Dalai Lama:དང་མིན། པས་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བར་འགྱུར།
།གཞན་དང་འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱང་ནི། །དམན་འགྱུར་དེ་ཡང་སྒྲུབ་མི་འགྱུར། 7-48

ལས་ཀྱི་ང་རྒྱལ། ཉོན་མོངས་ང་རྒྱལ། ནུས་པའི་ང་རྒྱལ།།ལས་དང་ཉོན་མོངས་ནུས་པ་སྟེ། །གསུམ་པོ་དག་ལ་ང་རྒྱལ་བྱ།7-49

།བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་བྱའོ་ཞེས། །འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཉིད། 7-50

།ཉོན་མོངས་དབང་མེད་འཇིག་རྟེན་འདིས། །རང་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས།
།འགྲོ་བས་བདག་ལྟར་མི་ནུས་ཏེ། །དེ་བས་བདག་གིས་འདི་བྱའོ། 7-50
།གཞན་དག་དམན་པའི་ལས་བྱེད་ན། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་ཇི་ལྟར་འདུག
།ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་མི་བྱེད་ཏེ། །བདག་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་མཆོག 7-51

།ཤི་བའི་སྦྲུལ་དང་ཕྲད་གྱུར་ན། །ཁཱ་ཡང་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུར་སྤྱོད།
།གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཉམ་ཆུང་ན། །ལྟུང་བ་ཆུང་ངུའང་གནོད་པར་བྱེད། 7-52
།ཞུམ་བཅས་རྩོལ་བ་དོར་བ་ལ། །ཕོངས་ལས་ཐར་པ་ཡོད་དམ་ཅི།
བསམ་པའི་སྒོ་ནས། ནུས་པའི་ང་རྒྱལ། །ང་རྒྱལརྩོལ་བ་བསྐྱེད་པས་ནི། །ལྟུང་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོ། ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ། 7-53
།དེ་བས་སེམས་ནི་བརྟན་པ་ཡིས། །ལྟུང་བ་རྣམས་ནི་གཞོམ་བྱ་སྟེ།
།བདག་ནི་ལྟུང་བས་ཕམ་བྱས་ན། །ཁམས་གསུམ་རྒྱལ་འདོད་བཞད་གད་འགྱུར། 7-54

།བདག་གིས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བྱ་སྟེ། །བདག་ལས་སུ་ཡང་རྒྱལ་མི་བྱ།
།རྒྱལ་བ་སེང་གེའི་སྲས་བདག་གིས། །ང་རྒྱལ་འདི་ལ་གནས་པར་བྱ། 7-55
།འགྲོ་གང་ང་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་དེ། །ཉོན་མོངས་ང་རྒྱལ་ཅན་མ་ཡིན།
།ང་རྒྱལ་ཅན་དགྲའི་དབང་མི་འགྲོ། །དེ་དག་ང་རྒྱལ་དགྲ་དབང་འགྱུར། 7-56

།ཉོན་མོངས་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ནས། །ངན་འགྲོར་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁྲིད་ཅིང༌།
།མི་ཡི་དགའ་སྟོན་བཅོམ་པ་དང༌། །གཞན་གྱི་ཟན་ཟའི་བྲན་དང་ནི།
།གླེན་པ་མི་སྡུག་འདིར་ཉམ་ཆུང་(timid)ནི་སོ་སོས་དང་དུ་ལེན་པ་མིན་གྱི་སྔར་ལས་ཀྱིསཉམ་ཆུང་དང༌། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་བརྙས་པར་འགྱུར། 7-57

བླང་བྱའི་ང་རྒྱལ་འམ་ངས་ནུས་བསམ་པའི་ང་རྒྱལ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་དཀའ་ཐུབ་ཅན།
།དེ་ཡང་ང་རྒྱལ་ཅན་གཏོགས་ན། །དམན་པ་ཅི་འདྲ་ཡིན་པ་སྨོས། 7-58

།གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་འཆང༌།
དེ་ནི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་རྣམ་རྒྱལ་དཔའ་དེ་ཉིད།
།གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་དགྲ་བདོ་བ་ཡང་ངེས་བཅོམ་སྟེ།
འགྲོ་ལ་འདོད་བཞིན་རྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པར་བྱེད། 7-59

།ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྲོད་གནས་ན། །རྣམ་པ་སྟོང་དུ་སྲན་གཟུགས་ཏེ།
།ཝ་ལ་སོགས་པས་སེང་གེ་བཞིན། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་བྱ། 7-60

།ཉམ་ང་ཆེ་ཐང་བྱུང་གྱུར་ཀྱང༌། །མི་ཡི་མིག་ནི་བསྲུང་བ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་ཉམ་ང་བྱུང་གྱུར་ཀྱང༌། །ཉོན་མོངས་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བྱ། 7-61

།བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི།
།རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ༎
།དེ་བཞིན་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །རིགས་པ་ལས་ནི་གཞན་མི་སྤྱད། 7-62

།རྩེད་མོའི་བདེ་འབྲས་འདོད་པ་ལྟར། །འདི་ཡིས་བྱ་བའི་ལས་གང་ཡིན།
།ལས་དེ་ལ་ནི་ཞེན་བྱ་སྟེ། །ལས་དེས་མི་ངོམས་དགའ་བར་བྱ། 7-63
།བདེ་བའི་དོན་དུ་ལས་བྱས་ཀྱང༌། །བདེ་འགྱུར་མི་འགྱུར་གཏོལ་མེད་ཀྱི།
།གང་གི་ལས་ཉིད་བདེ་འགྱུར་བ། །དེ་ལས་མི་བྱེད་ཇི་ལྟར་བདེ། 7-64

།སྤུ་གྲིའི་སོར་ཆགས་སྦྲང་རྩི་ལྟའི། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ངོམས་ན།
།རྣམ་སྨིན་བདེ་ལ་ཞི་བ་ཡི། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྟེ་ངོམས། 7-65
།དེ་ལྟས་ལས་ཚར་ཕྱིན་བྱའི་ཕྱིར། །ཉི་མ་ཕྱེད་དུས་གདུངས་པ་ཡི།
།གླང་ཆེན་མཚོ་ཕྲད་མཚོར་འཇུག་ལྟར། །ལས་དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ། 7-66

།སྟོབས་ཉམས་པ་དང་རྗེས་འབྲེལ་ན། །སླར་བྱའི་དོན་དུ་འདོར་བར་བྱ།
།ལེགས་པར་ཟིན་ན་ཕྱི་མ་དང༌། །ཕྱི་མ་འདོད་པས་དེ་སྤང་བྱ། 7-67

Fighting (འཐབ) close with an experienced (རྙིང) enemy (དགྲ); blade of sword (རལ་ཁ) wields (ལྷགས་པ) in combat (གཡུལ་ངོར). While dodge (གཟུར་བྱ) from Affliction, (ཉོན་མོངས) the weapon (མཚོན); crush (བཏགས) and subdue (འཇིབས) Affliction, the enemy.འཐབ་རྙིང་དགྲ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གཡུལ་ངོར་རལ་ཁ་ལྷགས་པ་བཞིན།
།ཉོན་མོངས་མཚོན་ལས་གཟུར་བྱ་ཞིང༌། །ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་འཇིབས་པར་བཏགས།
7-68

།གཡུལ་དུ་རལ་གྲི་ལྷུང་གྱུར་ན། །འཇིགས་པས་མྱུར་དུ་ལེན་པ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་དྲན་པའི་མཚོན་ཤོར་ན། །དམྱལ་བའི་འཇིགས་དྲན་མྱུར་དུ་བླང། 7-69
།ཇི་ལྟར་ཁྲག་ལ་བརྟེན་བཅས་ནས། །དུག་ནི་ལུས་ལ་ཁྱབ་གྱུར་པ།
།དེ་བཞིན་གླགས་ནི་རྙེད་གྱུར་ན། །ཉེས་པས་སེམས་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། 7-70

Carry a pot filled with mustard oil[on head]།ཡུངས་མར་བཀང་བའི་སྣོད་བཀུར་ལ། །རལ་གྲི་ཐོགས་པས་དྲུང་བསྡད་དེ།
།བོ་ན་གསོད་བསྡིགས་འཇིགས་པ་ལྟར། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་དེ་བཞིན་བསྒྲིམ། 7-71
།དེ་བས་པང་དུ་སྦྲུལ་འོངས་ན། །ཇི་ལྟར་རིངས་བས: hastly;ལྡང་བ: Rise upརིངས་བས་ལྡང་བ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་གཉིད་དང་སྙོམ་འོངས་ན། །མྱུར་དུ་དེ་དག་བཟློག་པར་བྱ། 7-72

།ཉེས་པ་བྱུང་བ་རེ་རེ་ཞིང༌། །བདག་ལ་སྨད་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང༌།
།བདག་ལ་ཕྱིས་འདི་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ལྟར་བྱ་ཞེས་ཡུན་རིང་བསམ། 7-73
།ཇི་ལྟར་གནས་སྐབས་འདི་དག་ལ། །དྲན་པ་གོམས་པ་ཉིད་འགྱུར་ཞེས།
།རྒྱུ་འདི་ཡིས་ནི་ཕྲད་པའམ། །རིགས་པའི་ལས་ནི་འདོད་པར་བྱ། 7-74

།ཅི་ནས་ལས་བྱེད་སྔོན་རོལ་ནས། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མཐུ་ཡོད་པ།
།དེ་ལྟར་བག་ཡོད་གཏམ་དྲན་ཏེ། །བདག་ཉིད་ལྡང་བ་ཡང་བར་བྱ། 7-75
།ཇི་ལྟར་རླུང་ནི་འགྲོ་བ་དང༌། །འོང་བས་Cottonཤིང་བལ་དབང་སྒྱུར་བ།
།དེ་བཞིན་སྤྲོ་བས་དབང་བསྒྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། 7-76

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བརྩོན་འགྲུས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བདུན་པའོ༎

།དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་ནི། །ཡིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞག
།སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་མི། །ཉོན་མོངས་མཆེ་བའི་ཕྲག་ན་གནས།
།ལུས་དང་སེམས་ནི་དབེན་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་གཡེངས་བ་མི་འབྱུང་ངོ། 8-1

།དེ་བས་འཇིག་རྟེན་སྤང་བྱ་ཞིང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་དོར།
།ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་རྙེད་སོགས་ལ། །སྲེད་པས་འཇིག་རྟེན་མི་སྤོང་སྟེ།
།དེ་བས་འདི་དག་ཡོངས་སྤོང་ལ། །མཁས་པས་འདི་ལྟར་བཅད་པར་བྱ། 8-2

།ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས།
།ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་མེད་ལ་མངོན་དགས་འགྲུབ། 8-3

།མི་རྟག་སུ་ཞིག་མི་རྟག་ལ། །ཡང་དག་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད།
།དེས་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་ཕྲག་ཏུ། །སྡུག་པ་མཐོང་བར་ཡོང་མི་འགྱུར། 8-4

།མ་མཐོང་ན་ནི་དགར་མི་འགྱུར། །ཡིད་ཀྱང་མཉམ་འཇོག་མི་འགྱུར་ལ།
།མཐོང་ཡང་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བས། །སྔར་བཞིན་སྲེད་པས་གདུང་བར་འགྱུར། 8-5

།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་བྱས་ན། །ཡང་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིདཡང་དག་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ།
།སྐྱོ་བའི་སེམས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད། །ཐ་མར་མྱ་ངན་གདུང་བར་འགྱུར། 8-6

།དེ་ལ་སེམས་པ་འབའ་ཞིག་གིས། །ཚེ་འདི་དོན་མེད་འདའ་བར་འགྱུར།
།རྟག་པ་མེད་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱིས། །གཡུང་དྲུང་ཆོས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར། 8-7

Foolish(བྱིས) and spiritual-wise(སྐལ་བ) behave (སྤྱོད)similar(མཉམ); definitely go to lower realm.།བྱིས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་སྤྱོད་ན། །ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ།
།སྐལ་མི་མཉམ་པར་འཁྲིད་བྱེད་ན། །བྱིས་པ་བསྟེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-8

།སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཛའ་འགྱུར་ལ། །ཡུད་ཙམ་གྱིས་ནི་དགྲར་ཡང་འགྱུར།
།དགའ་བའི་གནས་ལ་ཁྲོ་བྱེད་པས། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མགུ་བར་དཀའ།
།ཕན་པར་སྨྲས་ན་ཁྲོ་བར་བྱེད། །བདག་ཀྱང་ཕན་ལས་ཟློག་པར་བྱེད།
།དེ་དག་ངག་ནི་མ་མཉན་ན། །ཁྲོ་བས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། 8-9

།མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་མཉམ་དང་འགྲན། །དམའ་ལ་ང་རྒྱལ་བསྟོད་ན་དྲེགས།
།མི་སྙན་བརྗོད་ན་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ། །ནམ་ཞིག་བྱིས་ལས་ཕན་པ་འཐོབ།
།བྱིས་དང་འགྲོགས་ན་བྱིས་པ་ལ། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང༌།
།འཁོར་བར་དགའ་བའི་གཏམ་ལ་སོགས། །མི་དགེ་ཅིས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང༌། 8-10

།དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་བསྟེན་པ། །དེས་ནི་ཕུང་བར་འགྱུར་བར་ཟད། 8-11

།དེས་ཀྱང་བདག་དོན་མ་བྱས་ལ། །བདག་ཀྱང་དེ་དོན་མི་འགྱུར་བས། །བྱིས་ལས་ཐག་རིང་བྱོལ་བར་བྱ། 8-12

།ཕྲད་ན་དགའ་བས་མགུ་བྱས་ཏེ། །འདྲིས་ཆེན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར། །ཐ་མལ་པ་ཙམ་ལེགས་པར་བྱ། 8-13

།བུང་བས་མེ་ཏོག་སྦྲང་རྩི་བཞིན། །ཆོས་ཀྱི་དོན་ཙམ་བླངས་ནས་ནི།
།ཀུན་ལ་སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བཞིན། །འདྲིས་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱ། 8-14

།བདག་ནི་རྙེད་མང་བཀུར་སྟི་བཅས། །བདག་ལ་མང་པོ་དགའ་བོ་ཞེས།
།དེ་འདྲའི་སྙེམས་པ་འཆང་གྱུར་ན། །ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཇིགས་པ་སྐྱེ། 8-15

error:(དེ)་མིན་གྱིས་བདེ་ཡིན་པས་་་སྲིད་པའི་རྙན་དྲག་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བས་རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་ཡིད་ཅན་ནི། བདེ་བས་རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་ཡིད། །གང་དང་གང་ལ་ཆགས་གྱུར་པ།
།དེ་དང་དེ་བསྡོངས་སྟོང་འགྱུར་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཞིང་ལྡང༌།
།དེ་བས་མཁས་པས་ཆགས་མི་བྱ། །ཆགས་པ་ལས་ནི་འཇིགས་པ་སྐྱེ། 8-15

།འདི་དག་རང་བཞིན་འདོར་འགྱུར་བས། །བརྟན་པར་གྱིས་ཏེ་རབ་ཏུ་རྟོགས།
།རྙེད་པ་དག་ནི་མང་བྱུང་ཞིང༌། །གྲགས་དང་སྙན་པ་བྱུང་གྱུར་ཀྱང༌།
།རྙེད་དང་གྲགས་བའི་ཚོགས་བཅས་ཏེ། །གང་དུ་འདོང་བའི་གཏོལ་མེད་དོ། 8-16

།བདག་ལ་སྨོད་པ་གཞན་ཡོད་ན། །བསྟོད་པས་བདག་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད།
།བདག་ལ་བསྟོད་པ་གཞན་ཡོད་ན། །སྨད་པས་མི་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད། 8-17

།སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །རྒྱལ་བས་ཀྱང་ནི་མི་མགུ་ན།
།བདག་འདྲ་ངན་པས་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་བས་འཇིག་རྟེན་བསམ་བ་བཏང༌། 8-18

།སེམས་ཅན་རྙེད་པ་མེད་ལ་སྨོད། །རྙེད་པ་ཅན་ལ་མི་སྙན་བརྗོད།
།རང་བཞིན་འགྲོགས་དཀའ་དེ་དག་ གིས། བྱེད་སྒྲ་མིན་ལ་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན།ལས། །དགའ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། 8-19
།གང་ཕྱིར་བྱིས་པ་རང་དོན་ནི། །མེད་པར་དགའ་བ་མི་འབྱུང་བས།
།བྱིས་པ་འགའ་ཡང་བཤེས་པ་མིན་ཞེས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། 8-20

།ནགས་ན་རི་དྭགས་བྱ་རྣམས་དང༌། །ཤིང་རྣམས་མི་སྙན་བརྗོད་མི་བྱེད།
།འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དེ་དག་དང༌། །ནམ་ཞིག་ལྷན་ཅིག་བདག་གནས་འགྱུར། 8-21

།ཕུག་གམ་ལྷ་ཁང་སྟོང་པ་འམ། །ལྗོན་ཤིང་དྲུང་དུ་གནས་བཅས་ཏེ།
།ནམ་ཞིག་རྒྱབ་ཏུ་མི་ལྟ་ཞིང༌། །ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ། 8-22
།ས་ཕྱོགས་བདག་གིར་བཟུང་མེད་པ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡངས་རྣམས་སུ།
།རང་དབང་སྤྱོད་ཅིང་ཆགས་མེད་པ། །ནམ་ཞིག་བདག་ནི་གནས་པར་འགྱུར། 8-23

།ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་ཉི་ཚེ་དང༌། །ཀུན་ལ་མི་མཁོའི་གོས་འཆང་ཞིང༌།
།ལུས་འདི་སྦ་བར་མ་བྱས་ཀྱང༌། །འཇིགས་མེད་གནས་པར་ནམ་ཞིག་འགྱུར། 8-24
།དུར་ཁྲོད་སོང་ནས་གཞན་དག་གི། །རུས་གོང་དག་དང་བདག་གི་ལུས།
།འཇིག་བའི་ཆོས་ཅན་དག་ཏུ་ནི། །ནམ་ཞིག་མགོ་སྙོམས་བྱེད་པར་འགྱུར། 8-25

།བདག་གི་ལུས་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱང༌། །གང་གི་དྲི་ཡིས་ཝ་དག་ཀྱང༌།
།དྲུང་དུ་ཉེར་འགྲོ་མི་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟ་བུར་ནི་འགྱུར་བ་འོང༌། 8-26
།ལུས་འདི་གཅིག་པུ་བྱུང་བ་ཡང༌། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤ་རུས་དག
།ཞིག་སྟེ་སོ་སོར་འགྱེས་འགྱུར་ན། །མཛའ་བ་གཞན་དག་ཅི་ཞིག་སྨོས། 8-27

།སྐྱེ་ན་གཅིག་བུ་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང༌། །འཆི་ནའང་དེ་ཉིད་གཅིག་འཆི་སྟེ།
།སྡུག་བསྔལ་སྐལ་གཞན་མི་ལེན་ན། །གེགས་བྱེད་མཛའ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-28
།ལམ་དག་ཏུ་ནི་ཞུགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་གནས་ནི་འཛིན་བྱེད་ལྟར།
།དེ་བཞིན་སྲིད་པའི་ལམ་ཞུགས་པའང༌། །སྐྱེ་བའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན། 8-29

།འཇིག་རྟེན་ཀུན་ནས་གདུང་བཞིན་དུ། །ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཡིས་ནི།
།དེ་ལུས་དེ་ནི་མ་བཏེག་པ། །དེ་སྲིད་དུ་ནི་ནགས་སུ་སོང༌། 8-30
།བཤེས་མེད་འཁོན་པའང་མེད་བྱས་ནས། །ལུས་འདི་གཅིག་པུ་དབེན་གནས་ཏེ།
།སྔ་ནས་ཤི་དང་འདྲར་བརྩིས་ན། །ཤི་ནའང་མྱ་ངན་བྱེད་པ་མེད། 8-31

།དྲུང་ན་འཁོད་པ་སུ་དག་ཀྱང༌། །མྱ་ངན་གནོད་པ་བྱེད་མེད་པས།
།འདི་ཡིས་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་སོགས། །སུས་ཀྱང་གཡེངས་པར་འགྱུར་བ་མེད། 8-32
།དེ་བས་ཤིན་ཏུ་མདངས་དགའ་བའི། །ནགས་ཚལ་ཚེགས་ཆུང་བདེ་སྐྱིད་ཅིང༌།
།གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བྱེད་པར། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་གནས་པར་བྱ། 8-33

།བསམ་པ་གཞན་ནི་ཀུན་བཏང་སྟེ། །བདག་ལ་སེམས་པ་གཅིག་པུ་ཡིས།།བདག་སེམས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིས།
།སེམས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ཕྱིར་དང༌། །དུལ་བར་བྱ་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱ། 8-34
།འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་དུའང༌། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་བསྐྱེད།
།འདིར་ནི་བསོད་དང་བཅིང་དང་གཅོད། །ཕ་རོལ་དུ་ནི་དམྱལ་སོགས་གནས་གཞིསུ། 8-35

།ཕོ་ཉ་ཕོ་ཉ་མོ་ཡི་སྔོན། །གང་ཕྱིར་དུ་མར་གསོལ་བཏབ་ཅིང༌།
།སྡིག་པ་རྣམས་སམ་གྲགས་མིན་ལའང༌། །གང་གི་དོན་དུ་མ་འཛེམས་པར། 8-36
།འཇིགས་པ་ལ་ཡང་བདག་ཞུགས་ཤིང༌། །རྫས་ཀྱང་ཟད་པར་བྱས་གྱུར་ཏེ།
།གང་ལ་ཡོངས་སུ་འཁྱུད་པས་ན། །མཆོག་ཏུ་དགའ་འགྱུར་དེ་དག་ཉིད། 8-37
།ཀེང་རུས་ཉིད་ཡིན་གཞན་མིན་ན། །རང་དབང་དང་ནི་བདག་མིན་ལ།
།རབ་ཏུ་འདོད་ཅིང་ཡོངས་ཞེན་ནས། །ཅི་ཕྱིར་མྱ་ངན་འདས་མི་འགྲོ། 8-38

།གང་ཞིག་དང་པོ་འབད་དེ་བཏེག །དྲངས་ཀྱང་ངོ་ཚས་འོག་ཏུ་ལྟ།
།སྔོན་ནི་མཐོང་ངམ་མ་མཐོང་ཡང༌། །གོས་ཀྱིས་གདོང་ནི་གཡོགས་པར་འགྱུར། 8-39
།ཁྱོད་ཉོན་མོངས་པའི་གདོང་དེ་ནི། །ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་བཞིན།
།བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བསལ་བྱས་མཐོང་ནས། །ད་ལྟ་ཅི་ཕྱིར་འབྱེར་བར་བྱེད། 8-40

།གཞན་རྣམས་མིག་གིས་ལྟ་ན་ཡང༌། །གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་བསྲུང་གྱུར་པ།
།ཇི་སྲིད་དེ་ནི་དེས་ཟ་ན། །སེར་སྣ་ཅན་ཁྱོད་ཅིས་མི་བསྲུང༌། 8-41
།ཤ་ཡི་ཕུང་པོ་འདི་མཐོང་ནས། །བྱ་རྒོད་དང་གཞན་ཟ་བྱེད་ན།
།གཞན་གྱི་ཟས་ལ་མེ་ཏོག་གི། །ཕྲེང་བ་ཙནྡན་རྒྱན་གྱིས་མཆོད། 8-42

།རུས་གོང་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་ནི། །མི་འགུལ་ཡང་ནི་ཁྱོད་སྐྲག་ན།
།རོ་ལངས་བཞིན་དུ་འགའ་ཡིས་ཀྱང༌། །བསྐྱོད་པར་གྱུར་ན་ཅིས་མི་འཇིགས། 8-43
།གང་ལ་གཡོགས་ཀྱང་འདི་ཆགས་པ། །དེ་མ་གཡོགས་ན་ཅིས་མི་འདོད།
།དེ་ལ་དགོས་པ་མེད་ན་ནི། །གཡོགས་པ་ལ་ནི་ཅི་ཕྱིར་འཁྱུད། 8-44

།ཟས་ནི་གཅིག་པུ་ཉིད་ལས་ནི། །བཤང་དང་ཁ་ཆུ་བྱུང་གྱུར་ན།
།དེ་ལས་བཤང་ལ་མི་དགའ་ཞིང༌། །ཁ་ཆུ་ལ་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་དགའ། 8-45
།ཤིང་བལ་རེག་ན་འཇམ་པ་ཡི། །སྔས་ལ་དགའ་བར་མི་བྱེད་པར།
།དྲི་ང་འཛག་པ་མ་ཡིན་ཞེས། །འདོད་ལྡན་མི་གཙང་པ་ལ་རྨོངས། 8-46

།འདོད་ལྡན་ངན་པ་རྨོངས་པ་རྣམས། །ཤིང་བལ་རེག་ན་འཇམ་པ་ལའང༌།
།ཉལ་པོ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས། །དེ་ལ་ཁྲོ་བ་དག་ཏུ་བྱེད། 8-47
།གལ་ཏེ་མི་གཙང་ཆགས་མེད་ན། །རུས་གཟེབ་རྒྱུས་པས་སྦྲེལ་བ་ལ།
།ཤ་ཡི་འདམ་གྱིས་ཞལ་ཞལ་བྱས། །གཞན་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་པང་དུ་འཁྱུད། 8-48

།ཁྱོད་ཉིད་མི་གཙང་མང་ཡོད་པ། །དེ་ཉིད་ལ་ཁྱོད་གཏན་སྤྱོད་ཅིང༌།
།མི་གཙང་རྐྱལ་པ་གཞན་དག་ལའང༌། །མི་གཙང་བརྐམ་པས་འདོད་པར་བྱེད། 8-49

།བདག་ནི་ཤ་འདི་ལ་དགའ་ཞེས། །རེག་དང་བལྟ་བར་འདོད་ན་ཀོ།
།སེམས་མེད་པ་ཡི་རང་བཞིན་གྱི། །ཤ་ནི་ཁྱོད་ཀོ་ཅིས་མི་འདོད། 8-50

།འདོད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ། །རེག་དང་བལྟ་བར་མི་ནུས་ལ།
།གང་ཞིག་ནུས་དེ་ཤེས་པ་མིན། །དོན་མེད་འཁྱུད་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-51
།མི་གཙང་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་ལུས། །མི་རྟོགས་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་ཡི།
།རང་ཉིད་མི་གཙང་ཉིད་ཡིན་པར། །རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ངོ་མཚར་ཆེ། 8-52

།སྤྲིན་བྲལ་ཉི་ཟེར་གྱིས་ཕྱེ་བའི། །པདྨ་གཞོན་ནུ་སྤངས་ནས་ནི།
།མི་གཙང་ཞེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །མི་གཙང་གཟེབ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ། 8-53
།ས་ཕྱོགས་མི་གཙང་གིས་གོས་པ། །གལ་ཏེ་རེག་པར་མི་འདོད་ན།
།གང་ལས་དེ་ནི་བྱུང་བ་ཡི། །ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་རེག་འདོད། 8-54

།གལ་ཏེ་མི་གཙང་ཆགས་མེད་ན། །མི་གཙང་ཞིང་ལས་བྱུང་འགྱུར་ཅིང༌།
།དེ་ཡི་ས་བོན་དེས་བསྐྱེད་པ། །གཞན་ཁྱོད་ཅི་ཕྱིར་པང་དུ་འཁྱུད། 8-55

།མི་གཙང་ལས་བྱུང་མི་གཙང་སྲིན། །ཆུང་ངུའང་ཁྱོད་འདོད་མི་བྱེད་ལ།
།མི་གཙང་མང་པོའི་རང་བཞིན་ལུས། །མི་གཙང་སྐྱེས་པའང་འདོད་པར་བྱེད། 8-56
།ཁྱོད་ནི་རང་ཉིད་མི་གཙང་ལ། །སྨོད་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི།
།མི་གཙང་རྐྱལ་པ་མི་གཙང་ལ། །བརྐམ་པས་གཞན་ཡང་འདོད་པར་བྱེད། 8-57

།ག་བུར་ལ་སོགས་ཡིད་འོང་དང༌། །འབྲས་ཆན་དག་གམ་ཚོད་མའང་རུང༌།
།ཁར་བཅུག་ཕྱིར་ཕྱུང་བོར་བ་ཡིས། །ས་ཡང་མི་གཙང་བཙོག་པར་འགྱུར། 8-58
།གལ་ཏེ་མི་གཙང་འདི་འདྲ་བ། །མངོན་སུམ་གྱུར་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ན།
།དུར་ཁྲོད་དག་ཏུ་བོར་བའི་ལུས། །མི་གཙང་གཞན་ཡང་བལྟ་བར་གྱིས། 8-59

།གང་ལས་པགས་པའི་ཁ་ཕྱེ་ན། །འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་འགྱུར་བར།
།ཤེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ། །ཕྱིར་ཞིང་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། 8-60

།ལུས་ལ་བསྐུས་པའི་དྲི་དེ་ཡང༌། །ཙནྡན་སོགས་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན།
།གཞན་གྱི་དྲི་དེས་གཞན་དག་ལ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཆགས་པར་བྱེད། 8-61
།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དྲི་ང་བས། །འདི་ལ་མ་ཆགས་ལེགས་མིན་ནམ།
།འཇིག་རྟེན་དོན་མེད་སྲེད་པ་དག །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་དྲི་ཞིམ་སྐུད། 8-62
།འོན་ཏེ་དྲི་ཞིམ་ཙནྡན་ནི། །ལུས་ལས་འདིར་ནི་ཅི་ཞིག་འབྱུང༌།
།གཞན་གྱི་དྲི་ཡིས་གཞན་དག་ལ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཆགས་པར་བྱེད། 8-63

།གལ་ཏེ་སྐྲ་སེན་རིང་བ་དང༌། །སོ་སྐྱ་དྲིར་བཅས་འདམ་གྱི་དྲིས།
།བསྒོས་པའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །གཅེར་བུ་འཇིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། 8-64
།རང་ལ་གནོད་པའི་མཚོན་བཞིན་དུ། །དེ་འབད་ཅི་ཕྱིར་བྱི་དོར་བྱེད།
།བདག་ལ་རྨོངས་པའི་འབད་པ་ཡིས། །སྨྱོས་པས་ས་འདི་ཀུན་ཏུ་འཁྲུགས། 8-65

།རུས་གོང་འབའ་ཞིག་མཐོང་ནས་ནི། །དུར་ཁྲོད་དུ་ནི་ཡིད་འབྱུང་ན།
།གཡོ་བའི་རུས་གོང་གིས་ཁྱབ་པའི། །གྲོང་གི་དུར་ཁྲོད་ལ་དགའ་འམ། 8-66

།དེ་ལྟར་མི་གཙང་འགྱུར་པ་དེའང༌། །རིན་མེད་པར་ནི་མི་རྙེད་དོ།
།དེ་དོན་སྒྲུབ་པས་ཤ་ཐང་དང༌། །དམྱལ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར། 8-67
།བྱིས་པ་ནོར་སྤེལ་མི་ནུས་པས། །དར་ལ་བབ་ན་འདིས་ཅི་བདེ།
།ནོར་གསོག་པ་ཡིས་ཚེ་གཏུགས་ན། །རྒས་ནས་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-68

།འདོད་ལྡན་ངན་པ་ཁ་ཅིག་ནི། །ཉིན་རིངས་ལས་ཀྱིས་ཡོངས་དུབ་སྟེ།
།ཁྱིམ་དུ་འོངས་ནས་ཆད་པའི་ལུས། །རོ་དང་འདྲ་བར་ཉལ་བར་བྱེད། 8-69
།ཁ་ཅིག་བྱེས་བགྲོད་ཉོན་མོངས་དང༌། །རིང་དུ་སོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན།
།བུ་སྨད་འདོད་བཞིན་བུ་སྨད་རྣམས། །ཁྱུད་ཁོར་ལོས་ཀྱང་མཐོང་མི་འགྱུར། 8-70

།བདག་ལ་ཕན་འདོད་རྣམ་རྨོངས་པས། །གང་དོན་ཉིད་དུ་བཙོངས་པ་ཡང༌།
།དེ་མ་ཐོབ་པར་དོན་མེད་པའི། །གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བདས། 8-71
།ལ་ལ་རང་གི་ལུས་བཙོངས་ཤིང༌། །དབང་མེད་གཞན་གྱིས་བཀོལ་གྱུར་ཏེ།
།ཆུང་མ་དག་ཀྱང་བུ་བྱུང་ན། །ཤིང་དྲུང་དགོན་པ་བབ་བབ་འབྱུང༌། 8-72
།འདོད་པས་བསླུས་པའི་གླེན་པ་དག །འཚོ་འདོད་འཚོ་བར་བྱའོ་ཞེས།
།སྲོག་སྟོར་དོགས་བཞིན་གཡུལ་དུ་འཇུག །ཁེ་ཕྱིར་བྲན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད། 8-73

།འདོད་ལྡན་ལ་ལ་ལུས་ཀྱང་བཅད། །ཁ་ཅིག་གསལ་ཤིང་རྩེ་ལ་བཙུགས།
།ཁ་ཅིག་མདུང་ཐུང་དག་གིས་བསྣུན། །ཁ་ཅིག་བསྲེགས་པ་དག་ཀྱང་སྣང༌། 8-74
།བསགས་དང་བསྲུང་དང་བརླག་པའི་གདུང་བ་ཡིས། །ནོར་ནི་ཕུང་ཁྲོལ་མཐའ་ཡས་ཤེས་པར་བྱ།
།ནོར་ལ་ཆགས་པས་གཡེངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས། །སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་སྐབས་མེད་དོ། 8-75
།འདོད་ལྡན་རྣམས་ལ་དེ་ལ་སོགས། །ཉེས་དམིགས་མང་ལ་མནོག་ཆུང་སྟེ།
།ཤིང་རྟ་འདྲེན་པའི་ཕྱུགས་དག་གིས། །རྩྭ་ནི་ཁམ་འགའ་ཟོས་པ་བཞིན། 8-76

།ཕྱུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ནའང་མི་དཀོན་པའི། །མནོག་ཆུང་གང་ཡིན་དེ་དོན་དུ།
།དལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་རྙེད་དཀའ་འདི། །ལས་ཀྱིས་མནར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ། 8-77

།འདོད་པ་ངེས་པར་འཇིག་འགྱུར་ཞིང༌། །དམྱལ་ལ་སོགས་པར་ལྟུང་བྱེད་པ།
།ཆེན་པོ་མིན་ཕྱིར་དུས་ཀུན་ཏུ། །དུབ་པའི་ཚེགས་ཆུང་གང་ཡིན་པ། 8-78
།དེ་ཡི་བྱེ་བའི་ཆ་ཙམ་གྱི། །ཚེགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྲུབ་ན།
།འདོད་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་བས། །སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ལ་བྱང་ཆུབ་མེད། 8-79

།དམྱལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བསམ་བྱས་ན། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་མཚོན་དང་ནི།
།དུག་དང་མེ་དང་གཡང་ས་དང༌། །དགྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔེར་མི་ཕོད། 8-80

།དེ་ལྟར་འདོད་ལ་སྐྱོ་བྱས་ཏེ། །དབེན་པ་ལ་ནི་དགའ་བ་བསྐྱེད། 8-81

།རྩོད་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་སྟོང་པ། །ཞི་བའི་ནགས་ཀྱི་ནང་དག་ཏུ།
།སྐལ་ལྡན་ཟླ་འོད་ཙནྡན་གྱིས་བསིལ་བའི། །ཡངས་པའི་རྡོ་ལེབ་ཁང་བཟང་ཉམས་དགའ་བར།
།སྒྲ་མེད་ཞི་བའི་ནགས་ཀླུང་གཡོབ་པ་ཡི། །གཞན་ལ་ཕན་དོན་སེམས་ཤིང་འཆགས་པར་བྱེད། 8-82

།ཁང་སྟོང་ཤིང་དྲུང་ཕུག་དག་ཏུ། །གང་དུ་ཇི་སྲིད་འདོད་གནས་ཤིང༌།
།ཡོངས་འཛིན་བསྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས། །ལྟོས་པ་མེད་པར་བག་ཡངས་སྤྱོད། 8-83
།རང་དབང་སྤྱོད་ཅིང་ཆགས་མེད་ལ། །གང་དང་ཡང་ནི་འབྲེལ་མེད་པ།
།ཆོག་ཤེས་བདེ་སྤྱོད་གང་ཡིན་པ། །དབང་པོས་ཀྱང་ནི་དེ་རྙེད་དཀའ༌། 8-84

།དེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིས། །དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་བྱས་ནས།
།རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། 8-85
།བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ནི། །དང་པོ་ཉིད་དུ་འབད་དེ་བསྒོམ།
།བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པས་ན། །ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། 8-86

།ལག་པ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་རྣམ་མང་ཡང༌། །ཡོངས་སུ་བསྲུང་བྱའི་ལུས་སུ་གཅིག་པ་ལྟར།
།དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་ཐ་དད་བདེ་སྡུག་དག །ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་བདེ་བ་འདོད་མཉམ་གཅིག 8-87

།གལ་ཏེ་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གཞན་གྱི་ལུས་ལ་མི་གནོད་པ།
།དེ་ལྟའང་དེ་བདག་སྡུག་བསྔལ་དེ། །བདག་ཏུ་ཞེན་པས་མི་བཟོད་ཉིད། 8-88
།དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །བདག་ལ་འབབ་པར་མི་འགྱུར་ཡང༌།
།དེ་ལྟའང་དེ་བདག་སྡུག་བསྔལ་དེ། །བདག་ཏུ་ཞེན་པས་བཟོད་པར་དཀའ། 8-89

།བདག་གིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ། །སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཕྱིར་བདག་སྡུག་བཞིན།
།བདག་གིས་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་ཡིན་ཕྱིར་བདག་ལུས་བཞིན། 8-90
།གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ། །བདེ་བ་འདོད་དུ་མཚུངས་པ་ལ།
།བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་བདག་གཅིག་བདེ་བར་བརྩོན། 8-91

།གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ། །སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཚུངས་པ་ལ།
།བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་གཞན་མིན་བདག་སྲུང་བྱེད། 8-92
།གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བས། །བདག་ལ་མི་གནོད་ཕྱིར་མི་བསྲུང༌།
།མ་འོངས་པ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ཡང༌། །གནོད་མི་བྱེད་ན་དེ་ཅིས་བསྲུང༌། 8-93

།བདག་གིས་དེ་ནི་མྱོང་སྙམ་པའི། །རྣམ་པར་རྟོག་དེ་ལོག་པ་སྟེ།
།འདི་ལྟར་ཤི་བའང་གཞན་ཉིད་ལ། །སྐྱེ་བ་ཡང་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན། 8-94
།གང་ཚེ་གང་གི་སྡུག་བསྔལ་གང༌། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྲུང་ན།
།རྐང་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལག་པས་མིན། །ཅི་ཕྱིར་དེས་ནི་དེ་བསྲུང་བྱ། 8-95

།གལ་ཏེ་རིགས་པ་མིན་ཡང་འདིར། །བདག་ཏུ་འཛིན་པས་འཇུག་ཅེ་ན།
།བདག་གཞན་མི་རིགས་གང་ཡིན་ཏེ། །ཅི་ནུས་པར་ནི་སྤང་བྱ་ཉིད། 8-96
།རྒྱུད་དང་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཕྲེང་བ་དམག་ལ་སོགས་བཞིན་བརྫུན།
།སྡུག་བསྔལ་ཅན་གང་ཟགགང་དེ་མེད་པ། །དེས་འདི་སུ་ཞིག་དབང་བར་འགྱུར། 8-97

།སྡུག་བསྔལ་བདག་པོ་མེད་པར་ནི། །ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཉིད།
།སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་བསལ་བྱ། །ངེས་པས་འདིར་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-98
།ཅི་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །བཟློག་པར་བྱ་ཞེས་བརྩད་དུ་མེད།
།གལ་ཏེ་བཟློག་ནའང་ཐམས་ཅད་བཟློག །དེ་མིན་བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་བཞིན། 8-99

།སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་མང་གྱུར་པས། །ཅི་ཕྱིར་ནན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅེ་ན།
།འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་བྱས་ན། །ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་སྡུག་བསྔལ་མང༌། 8-100

།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་གིས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མེད་འགྱུར་ན།
།བརྩེ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ། །རང་དང་གཞན་ལ་བསྐྱེད་བྱ་ཉིད། 8-101
མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལས།-Metok Dakzin Story དེས་ན་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཀྱིས། རྒྱལ་པོའི་གནོད་པ་ཤེས་ཀྱང་ནི།
།བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་མ་བསལ་ཏེ། །མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་འགྱུར་ཕྱིར། 8-102

།དེ་ལྟར་རྒྱུད་ནི་གོམས་གྱུར་པ། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་དགའ་བས།
།པདྨའི་མཚོ་རུ་ངང་པ་ལྟར། །མནར་མེད་པར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། 8-103
།སེམས་ཅན་རྣམ་ནི་གྲོལ་བ་ན། །དགའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་གང་ཡིན་པ།
།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཆོག་མ་ཆོག-permittedཆོག་མིན་ནམ། །རང་ཉིད་གཅིག་པུ་ཐར་པ་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཐར་པ་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-104

།དེ་ལྟས་གཞན་གྱི་དོན་བྱས་ཀྱང༌། །རློམ་སེམས་དང་ནི་ངོ་མཚར་མེད།
།གཅིག་ཏུ་གཞན་དོན་ལ་དགའ་བས། །རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུའི་རེ་བ་མེད། 8-105

།དེ་བས་ཇི་ལྟར་ཆུང་ངུ་ན། །མི་སྙན་ལས་ཀྱང་བདག་བསྲུང་བ།
།དེ་བཞིན་གཞན་ལ་བསྲུང་སེམས་དང༌། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་ནི་དེ་ལྟར་བྱ། 8-106

།གོམས་པ་ཡིས་ནི་གཞན་དག་གི། །ཁུ་བ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་ལ།
།དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །བདག་གོ་ཞེས་ནི་ཤེས་པ་ལྟར། 8-107
།དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཡང༌། །བདག་ཅེས་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་གཟུང༌།
།བདག་གི་ལུས་ནི་གཞན་དག་ཏུ། །བཞག་པ་དེ་ལྟར་དཀའ་བ་མེད། 8-108

།བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་གཞན་ལ་ཡང༌། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་ཤེས་བྱས་ནས།
།བདག་འཛིན་ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང༌། །གཞན་བླང་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། 8-109
།ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ། །ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་འདོད་ལྟར།
།དེ་བཞིན་འགྲོ་བའི་ཡན་ལག་ཏུ། །ཅི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་རྣམས་མི་འདོད། 8-110

།ཇི་ལྟར་བདག་མེད་ལུས་འདི་ལ། །གོམས་པས་བདག་གི་བློ་འབྱུང་བ།
།དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང༌། །གོམས་པས་བདག་བློ་ཅིས་མི་སྐྱེ། 8-111
།དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་གྱི་དོན། །བྱས་ཀྱང་ངོ་མཚར་རློམ་མི་འབྱུང༌།
།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཟས་ཟོས་ནས། །ལན་ལ་རེ་བ་མི་འབྱུང་བཞིན། 8-112
།དེ་བས་ཇི་ལྟར་ཆུང་ངུ་ན། །མི་སྙན་ལས་ཀྱང་བདག་བསྲུང་བ།
།དེ་བཞིན་འགྲོ་ལ་བསྲུང་སེམས་དང༌། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་ནི་གོམས་པར་བྱ། 8-113

།དེ་བས་མགོན་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བ་ཡི།
།འཁོར་གྱི་འཇིགས་པའང་བསལ་བའི་ཕྱིར། །རང་གི་མཚན་ཡང་བྱིན་གྱིས་བརླབས། 8-114
།དཀའ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་མི་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟར་གོམས་པའི་མཐུ་ཡིས་ནི།
Friend you miss today was once a foe you feared.གང་གི་མིང་ཐོས་འཇིགས་པ་ཡང༌། །དེ་ཉིད་མེད་ན་མི་དགར་འགྱུར། 8-115

།གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི། །མྱུར་དུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པ་དེས།
།བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བྱ་བར། །གསང་བའི་དམ་པ་སྤྱད་པར་བྱ། 8-116

།བདག་ལུས་གང་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །འཇིགས་གནས་ཆུང་ལའང་འཇིགས་སྐྱེ་བ།
།འཇིགས་པ་སྐྱེ་བའི་ལུས་དེ་ལ། །སུ་ཞིག་དགྲ་བཞིན་སྡང་མི་བྱེད། 8-117

།ལུས་གང་བཀྲེས་དང་སྐོམ་སོགས་ནད། །གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱེད་འདོད་པས།
།བྱ་དང་ཉ་དང་རི་དྭགས་དག །གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་ལམ་སྒུག་བྱེད། 8-118
།གང་ཞིག་ཁེ་དང་རིམ་གྲོའི་ཕྱིར། །ཕ་དང་མ་ཡང་གསོད་བྱེད་ཅིང༌།
།དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་བརྐུས་ནས། །དེས་ནི་མནར་མེད་སྲེག་འགྱུར་ན། 8-119
།མཁས་པ་སུ་ཞིག་ལུས་དེ་ལ། །འདོད་ཅིང་བསྲུང་དང་མཆོད་བྱེད་ཀྱི།
།འདི་ལ་སུ་ཞིག་དགྲ་བཞིན་དུ། །བལྟ་བར་མི་བྱེད་བརྙས་མི་བྱེད། 8-120

།གལ་ཏེ་བྱིན་ན་ཅི་སྤྱོད་ཅེས། །བདག་དོན་སེམས་པ་འདྲེ་ཡི་ཚུལ།
།གལ་ཏེ་སྤྱད་ན་ཅི་སྦྱིན་ཞེས། །གཞན་དོན་སེམས་པ་ལྷ་ཡི་ཆོས། 8-121
།བདག་ཕྱིར་གཞན་ལ་གནོད་བྱས་ན། །དམྱལ་ལ་སོགས་པར་གདུང་བར་འགྱུར།
།གཞན་ཕྱིར་བདག་ལ་གནོད་བྱས་ན། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ། 8-122

།བདག་ཉིད་མཐོ་བར་འདོད་པ་དེས། །ངན་འགྲོ་ངན་དང་གླེན་པར་འགྱུར།
།དེ་ཉིད་གཞན་ལ་སྤོ་བྱས་ན། །བདེ་འགྲོར་རིམ་གྲོ་འཐོབ་པར་འགྱུར། 8-123
།བདག་གི་དོན་དུ་གཞན་བཀོལ་ན། །བྲན་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར།
།གཞན་གྱི་དོན་དུ་བདག་སྤྱད་ན། །རྗེ་དཔོན་ཉིད་སོགས་མྱོང་བར་འགྱུར། 8-124

།འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང༌།
།འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང༌། 8-125

།མང་དུ་བཤད་ལྟ་ཅི་ཞིག་དགོས། །བྱིས་པ་རང་གི་དོན་བྱེད་དང༌།
།ཐུབ་པ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་ལྟོས། 8-126

།བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན།
།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། 8-127

།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཕར་ཞོག་གི། །བྲན་གཡོག་ལས་མི་བྱེད་པ་དང༌།
།རྗེ་དཔོན་རྔན་པ་མི་སྟེར་བའི། །ཚེ་འདིའི་དོན་ཡང་འགྲུབ་མི་འགྱུར། 8-128

།མཐོང་དང་མ་མཐོང་བདེ་འགྲུབ་པའི། །ཕུན་སུམ་བདེ་སྐྱིད་ཡོངས་བོར་ཞིང༌།
།གཞན་ལ་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་རྒྱུས། །རྨོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ལེན། 8-129
།འཇིག་རྟེན་དག་ན་འཚེ་བ་གང་ཡོད་དང༌། །འཇིགས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་གྱུར་པ།
།དེ་ཀུན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་ན། །འདྲེ་ཆེན་དེས་ཀོ་བདག་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-130

།བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ན། །སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ།
།ཇི་ལྟར་མེ་ནི་མ་བཏང་ན། །སྲེག་པ་སྤོང་བར་མི་ནུས་བཞིན། 8-131
།དེ་ལྟས་བདག་གནོད་ཞི་བ་དང༌། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱའི་ཕྱིར།
།བདག་ཉིད་གཞན་ལ་གཏང་བྱ་དང༌། །གཞན་རྣམས་བདག་བཞིན་གཟུང་བར་བྱ། 8-132

།བདག་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གྱུར་ཅེས། །ཡིད་ཁྱོད་ངེས་པར་ཤེས་གྱིས་ལ།
།སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་མ་གཏོགས་པར། །ད་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་མི་བསམ། 8-133
།གཞན་དབང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །རང་དོན་སྒྲུབ་པར་རིགས་མ་ཡིན།
།དེའི་དོན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །དེ་ལ་ལོག་པར་བྱ་མི་རིགས། 8-134

།དེས་ན་སེམས་ཅན་གཙོར་བྱ་སྟེ། །བདག་གི་ལུས་ལ་ཅི་མཐོང་བ།
།དེ་དང་དེ་ནི་ཕྲོགས་ནས་ཀྱང༌། །གཞན་དག་ལ་ནི་ཕན་པར་སྤྱོད། 8-135

།དམན་སོགས་བདག་ཏུ་བྱས་པ་དང༌། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་བདག་བྱས་ནས།
།རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །ཕྲག་དོག་འགྲན་དང་ང་རྒྱལ་བསྒོམ། 8-136

།འདི་ནི་བཀུར་བྱས་བདག་ནི་མིན། །འདི་བཞིན་བདག་གིས་མ་རྙེད་ཅིང༌།
།འདི་ནི་བསྟོད་བྱས་བདག་ལ་སྨོད། །Some text show ..འདི་བདེ་བ་དག་ནི་་་ or འདི་བདེ་བདག་གི་་ which is wrong འདི་བདེ་བ་བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ། 8-137
།བདག་ནི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དང༌། །འདི་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་གནས།
།འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཆེ་དང༌། །བདག་དམན་ཡོན་ཏན་མེད་པར་གྲགས། 8-138
།ཡོན་ཏན་མེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བདག་ཀུན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཉིད།
།གང་བས་འདི་དམན་དེ་ཡོད་ཅིང༌། །གང་བས་བདག་མཆོག་དེ་ཡང་ཡོད། 8-139

།ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བ་གུད་སོགས་ནི། །ཉོན་མོངས་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་དབང་མིན།
།ཅི་ནུས་བདག་ནི་གསོ་དགོས་ཏེ། །གནོད་པའང་བདག་གིས་དང་དུ་བླང༌། 8-140
།འོན་ཏེ་བདག་འདིའི་གསོ་བྱ་མིན། །ཅི་ཕྱིར་བདག་ལ་བརྙས་པ་བྱེད།
།བདག་ལ་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཅི་བྱ་འདི་བདག་ཡོན་ཏན་ཅན། 8-141

།ངན་འགྲོ་གདུག་པའི་ཁར་གནས་པ། །འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་འདི།
།ཕྱིར་ལ་ཡོན་ཏན་རློམ་པ་ཡིས། །མཁས་པ་དག་ལ་བསྡོ་བར་འདོད། 8-142
།བདག་དང་མཉམ་ལ་བལྟོས་ནས་ནི། །Some text show གང་གིས which is wrong གང་ལས་རང་ཉིད་ལྷག་བྱའི་ཕྱིར།
།བདག་གི་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་ནི། །རྩོད་པ་ཡིས་ཀྱང་ངེས་པར་བསྒྲུབ། 8-143

།ཅི་ནས་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་བསལ་བ་དང༌།
།གཞན་ཡང་འདི་ཡི་ཡོན་ཏན་གང༌། །སུས་ཀྱང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བྱ། 8-144
།བདག་གི་སྐྱོན་ཡང་སྦ་བྱ་ཞིང༌། །བདག་ནི་མཆོད་འགྱུར་འདི་ལ་མིན།
།བདག་དེང་རྙེད་པ་ལེགས་རྙེད་ཅིང༌། །བདག་ནི་བཀུར་འགྱུར་འདི་ལ་མིན། 8-145

།འདི་ནི་མ་རུངས་བྱས་པ་ལ། །ཡུན་རིང་བདག་ནི་དགའ་བས་བལྟ།
།འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བཞད་གད་དང༌། །ཕན་ཚུན་སྨོད་པ་དག་ཏུ་བྱ། 8-146
།ཉོན་མོངས་འདི་ཡང་བདག་དང་ནི། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནི་འགྲན་ཞེས་གྲག
།འདི་དག་ཐོས་དང་ཤེས་རབ་བམ། །གཟུགས་རིགས་ནོར་གྱིས་མཉམ་མམ་ཅི། 8-147

།དེ་ལྟར་ཀུན་ལ་གྲགས་པ་ཡི། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཐོས་ནས་ནི།
།སྤུ་ལྡང་དགའ་བ་སྐྱེ་གྱུར་བའི། །བདེ་སྐྱིད་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད། 8-148
།ཅི་སྟེ་འདི་ལ་རྙེད་ཡོད་ཀྱང༌། །གལ་ཏེ་ང་ཡི་ལས་བྱེད་ན།
།འདི་ལ་འཚོ་བ་ཙམ་བྱིན་ནས། །བདག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བླང་བྱ། 8-149

།འདི་ནི་བདེ་ལས་ཉམས་བྱ་ཞིང༌། །བདག་གི་གནོད་དང་རྟག་སྦྱར་བྱ།
།འདི་ཡིས་བརྒྱ་ཕྲག་ཐམས་ཅད་དུ། །འཁོར་བར་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱས། 8-150
།ཡིད་ཁྱོད་རང་དོན་བྱེད་འདོད་པས། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང༌།
།ངལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབས། 8-151

།དེ་ལྟར་ངེས་པར་གཞན་དག་གི། །དོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གྱིས་དང༌།
།ཐུབ་པའི་བཀའ་ནི་མི་སླུ་བས། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཕྱིས་མཐོང་འགྱུར། 8-152
།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔ་དུས་སུ། །ལས་འདི་བྱས་པར་གྱུར་ན་ནི།
།སངས་རྒྱས་ཕུན་སུམ་བདེ་མིན་པ། །གནས་སྐབས་འདི་འདྲར་འགྱུར་མི་སྲིད། 8-153

།དེ་བས་འདི་ལྟར་གཞན་དག་གི། །ཁུ་བ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་ལ།
།ཁྱོད་ཀྱིས་ངར་འཛིན་བྱས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཞན་ལའང་གོམས་པར་གྱིས། 8-154
།གཞན་གྱི་རྟོག་ཆེན་བྱས་ནས་ནི། །བདག་གི་ལུས་ལ་ཅི་སྣང་བ།
།དེ་དང་དེ་ཉིད་ཕྲོགས་བྱས་ནས། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པར་སྤྱོད། 8-155

།བདག་སྐྱིད་གཞན་ནི་མི་སྐྱིད་ལ། །བདག་མཐོ་གཞན་ནི་དམའ་བ་དང༌།
།བདག་ནི་ཕན་བྱེད་གཞན་མིན་ཞེས། །བདག་ལ་ཕྲག་དོག་ཅིས་མི་བྱེད། 8-156
།བདག་ནི་བདེ་དང་བྲལ་གྱིས་ཏེ། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་སྦྱོར།
།གང་ཚེ་འདི་ནི་ཅི་བྱེད་ཅེས། །བདག་གི་སྐྱོན་ལ་བརྟག་པར་གྱིས། 8-157

།གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་ཡང༌། །རང་གི་སྐྱོན་དུ་བསྒྱུར་བྱོས་ལ།
།བདག་གི་ཉེས་པ་ཆུང་བྱས་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བོ་མང་ལ་རབ་ཏུ་ཤོགས། 8-158
།གཞན་གྱི་གྲགས་པ་ལྷག་བརྗོད་པས། །རང་གི་གྲགས་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན།
།བདག་ནི་བྲན་གྱི་ཐ་མ་ལྟར། །དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་བཀོལ་བར་གྱིས། 8-159
།འདི་ནི་སྐྱོན་ཅན་རང་བཞིན་ཏེ། །གློ་བུར་ཡོན་ཏན་Some text show ཅིས which is wrongཆས་མི་བསྟོད།
།འདི་ཡི་ཡོན་ཏན་ཅི་ནས་ཀྱང༌། །འགས་ཀྱང་མི་ཤེས་དེ་ལྟར་གྱིས། 8-160

།མདོར་ན་བདག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་བྱས་གང༌།
།གནོད་དེ་སེམས་ཅན་དོན་གྱི་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་འབབ་པར་གྱིས། 8-161
།འདི་ནི་གཉའ་དྲག་འགྱུར་ཚུལ་དུ། །ཤེད་བསྐྱེད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ།
bride/wifeབག་མ་གསར་བའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །ངོ་ཚ་འཇིགས་དང་བསྡམས་ཏེ་བཞག 8-162

།དེ་བྱ་དེ་ལྟར་གནས་བྱ་ཞིང༌། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་བྱ་བ།
།དེ་ལྟར་འདི་ནི་དབང་བྱ་སྟེ། །དེ་ལས་འདས་ན་ཚར་གཅད་བྱ། 8-163
།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་གདམས་ཀྱང་ནི། །སེམས་ཁྱོད་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན།
།ཁྱོད་ལ་ཉེས་པ་ཀུན་བསྟེན་པས། །ཁྱོད་ཉིད་ཚར་གཅད་བྱ་བར་ཟད། 8-164

།ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་གར་བརླག་པའི། །སྔོན་གྱི་དུས་དེ་གཞན་ཡིན་ཏེ།
།ངས་མཐོང་ད་ཁྱོད་གང་དུ་འགྲོ། །ཁྱོད་ཀྱི་དྲེགས་པ་ཀུན་གཞོམ་བྱ། 8-165
།ད་དུང་བདག་ལ་རང་གི་དོན། །ཡོད་སྙམ་སེམས་པ་དེ་དོར་ཅིག
།བདག་གིས་གཞན་ལ་ཁྱོད་བཙོང་གིས། །སྐྱོ་བར་མ་སེམས་ཞོ་ཤ་ཕུལ། 8-166
།གལ་ཏེ་བག་མེད་གྱུར་ནས་ཁྱོད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མ་བྱིན་ན།
།ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་དམྱལ་བ་ཡི། །སྲུང་མ་རྣམས་ལ་བྱིན་དུ་ངེས། 8-167

།དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་ཞིག །ཁོ་བོ་བྱིན་པས་ཡུན་རིང་སྡུག
།ད་ནི་ཁོན་རྣམས་དྲན་བྱས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རང་དོན་སེམས་པ་གཞོམ། 8-168
།དེ་སྟེ་བདག་ནི་དགའ་འདོད་ན། །རང་ལ་བདག་གིས་དགའ་མི་བྱ།
།དེ་སྟེ་བདག་ནི་བསྲུང་འདོད་ན། །གཞན་དག་རྟག་ཏུ་བསྲུང་བར་བྱ། 8-169

།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི། །ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་གྱུར་པ།
།དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ནི། །བཟེ་རེ་ཅན་གྱུར་ཉིད་དུ་ལྟུང༌། 8-170
།དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་དེ་ཡི་ཡང༌། །འདོད་པས་ས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས།
།རྫོགས་པར་ནུས་པ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་ཡི་འདོད་པ་སུས་བྱེད་ནུས། 8-171

།ནུས་མེད་འདོད་ལ་ཉོན་མོངས་དང༌། །བསམ་པ་ཉམས་པའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར།
།གང་ཞིག་ཀུན་ལ་ལྟོས་མེད་པ། །དེ་ཡི་ཕུན་ཚོགས་ཟད་མི་ཤེས། 8-172
།དེ་བས་ལུས་ཀྱི་འདོད་པ་ནི། །འཕེལ་ཕྱིར་སྐབས་དབྱེ་མི་བྱ་སྟེ།
།གང་ཞིག་ཡིད་འོང་མི་འཛིན་པ། །དེ་ནི་དངོས་པོ་བཟང་པོ་ཡིན། 8-173

།ཐ་མར་ཐལ་བའི་མཐར་གཏུགས་ཤིང༌། །མི་གཡོ་གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་བྱ་བ།
།མི་གཙང་གཟུགས་ནི་མི་བཟད་པ། །འདི་ལ་ཅི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཛིན། 8-174
།གསོན་ནམ་ཡང་ན་ཤི་ཡང་བླའི། །བདག་ལ་འཁྲུལ་འཁོར་འདིས་ཅི་བྱ།
།བོང་སོགས་འདི་ཁྱད་ཅི་ཡོད་ན། །ཀྱི་ཧུད་ང་རྒྱལ་སེལ་མི་བྱེད། 8-175

།ལུས་ཀྱི་ཁ་ཏ་བྱས་པ་ཡིས། །དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་ཉེར་བསགས་ནས།
།རྗེས་སུ་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ། །ཤིང་མཚུངས་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། 8-176
།བདག་གིས་འདི་ལྟར་བསྐྱངས་པའམ། །བྱ་རྒོད་སོགས་ཀྱིས་ཟོས་ཀྱང་རུང༌།
།ཆགས་མེད་ཞེ་སྡང་ཡོད་མིན་ན། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད། 8-177

།གང་ཞིག་སྨོད་པས་ཁྲོ་བ་དང༌། །གང་ཞིག་བསྟོད་པས་མགུ་འགྱུར་བ།
།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཤེས་མེད་ན། །བདག་གིས་གང་གི་ངལ་བ་བྱས། 8-178
།གང་ཞིག་ལུས་འདི་འདོད་འགྱུར་བ། །དེ་དང་བདག་བཤེས་ཡིན་ཞེ་ན།
།ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་འདོད་པས། །དེ་ལ་བདག་ཀོ་ཅིས་མི་དགའ། 8-179

།དེ་བས་བདག་གིས་ཆགས་མེད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་ལུས་གཏང་བྱ།
།དེས་ན་འདི་ལ་ཉེས་མང་ཡང༌། །ལས་ཀྱིས་སྤྱད་བཞིན་གཟུང་བར་བྱ། 8-180
།དེ་བས་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པས་ཆོག །བདག་གིས་མཁས་པའི་རྗེས་བསྙེགས་ཏེ།
།བག་ཡོད་གཏམ་ནི་དྲན་བྱས་ནས། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་བཟློག་པར་བྱ། 8-181

།རྒྱལ་སྲས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་རྣམས་ལྟར། །རིགས་པའི་སྲན་ནི་གཟུགས་བྱ་སྟེ།
།ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་མ་འབད་ན། །བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ནམ་མཐར་ཕྱིན། 8-182
།དེ་བས་སྒྲིབ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །ལོག་པའི་ལམ་ལས་སེམས་བླན་ཏེ།
།ཡང་དག་དམིགས་ལ་རྟག་པར་ཡང༌། །བདག་གིས་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ། 8-183

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བསམ་གཏན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ༎

།ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཐུབ་པས་ཤེས་རབ་དོན་དུ་གསུངས།
།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་དག །ཞི་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། 9-1

དོན་དམ་(Being/final analysis)གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ/ཀུན་རྫོབ་(appearance/worldly)སྣང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ or ཐར་ཐུག་དང་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་རྙེད་དོན། །ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད།
།དོན་དམ་གཉིས་སྣང་གི་བློབློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད།
།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང༌། །རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ། 9-2

།དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། །རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང༌།
།རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དོན་དམ་བློ་ཡི་ཞེས་པའི་བློ་(बुद्धि) དང་འདིར་ཡོད་པའི་བློ་(बुद्धे)གཉིས་རྒྱ་སྐད་ལ་སྐད་དོད་གཉིསབློ་ཁྱད་ཀྱིས། །གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་ཟིལ་གྱི་ནོན་པར་གོ Here meaning is to surpass not againstགནོད། 9-3 (See note 6)

This is reply to: ཐལ་འགྱུར་པ་ལ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་མེད། ལན། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན། (reflection) རྨི་ལམ། (Dream) སྨིག་རྒྱུ(mirage);We both(གཉིས་ཀ-དབུ་མ་དང་དངོས་སྨྲ་བ།)agree that these examples are examples of non-real phenomena; face in mirror looks real but actually not. །གཉིས་ཀ་ཡང་ནི་འདོད་པའི་དཔེས། 9-4a

This is a reply to: བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན་སངས་རྒྱས་དང་ལམ་སོགས་མེད་དགོས། སེམས་ཙམ་པ། Cittamatra Reply: མེད་པ་(non existence, like a sky-flower)དང་རང་བཞིན་གྱི་མེད་པ་(do not exist inherently)གཉིས་ཐ་དད་ཡིན། རང་བཞིན་གྱི་མེད་ན་མེད་མི་དགོས། བྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་(མ་དཔྱད)དུ་ཡོད་ལ་སྦྱིན་སོགས་གི་འབྲས་བུ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དུ་ཡོད། དཔེར་ན་ང་ལྟ་བུ་དེ་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་ན་ཡོད། དཔྱད་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེ། རྙེད་རྒྱུ་མེད་ན་མེད་མི་དགོས། །འབྲས་བུའི་དོན་དུ་མ་དཔྱད་ཕྱིར། 9-4b (See note 5)

འཇིག་རྟེན་པས་དངོས་པོ་རྣམས། ལྟོས་མེད་གྱི་སྒྲུབ་པ། རང་བཞིན་གྱི་སྒྲུབ་པ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཐོང། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་དངོས་མཐོང་ཞིང༌། །ཡང་དག་ཉིད་དུའང་རྟོག་བྱེད་ཀྱི།
།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མིན་པས་འདིར། །རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་རང་ངོས་ནས་མ་འགྲུབ་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་པས་རྩོད། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་མེད་མི་དགོས། རྩོད། 9-5

།གཟུགས་སོགས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་ནི། །གྲགས་པས་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་མིན།
།དེ་ནི་མི་གཙང་ལ་སོགས་ལ། །གཙང་སོགས་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་བརྫུན། 9-6

ཆོས་འཁོར་དང་པོར་བདེན་གྲུབ་གསུངས་བ་དེ་་་འཇིག་རྟེན་གཞུག་པའི་དོན་དུ །འཇིག་རྟེན་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ནི། །མགོན་པོས་དངོས་བསྟན་དེ་ཉིད་དུ། this line is an answer to: དོགས་པ། གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་གྱི་མ་གྲུབ་ན། མདོ་ལས་མི་རྟག་པ་སོགས་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། 9-7

Any Sutra to be interpretive (དྲང་དོན་ཡིན་ན། )3 things must be established; Reason- དགོངས་གཞི; Why/purpose-དགོས་པ། ; and direct refutation to established norm -དངོས་ལ་གནོད་བྱེད། Read line 9-7 and 9-8 as དེ་དག་(དངོས་པོ་རྣམས)དེ་ཉིད་དུ་(དོན་དམ་པ)སྐད་ཅིག་མ་(momentariness/instance)ཉིད་མིན(lacks). There is no instance of things that are of ultimate reality in nature by logic of གཅིག་དང་དུ་བྲལ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ། (State of unitary or multi Axiom) །དེ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མིན། Opponent: འཇིག་རྟན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་པར་སྒྲགས་(reverse the wording; དངོས་པོ་རྣམས-འདུ་བྱེད-་མི་རྟག་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མ་འགྲུབ། )ཀྱང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན(does not proof)་མེད། ] Conventionally we say, “I saw this cup yesterday in the market”. Although there is gap of 24 hours but still we take the cup as a permanent piece. Therefore conventionally cup and form( compounded phenomena) are viewed as permanent..།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགལ་ཞེ་ན། 9-8

།རྣལ་འབྱོར་Prasangika: རྣལ་སྦྱོར་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས། Conventionally compounded phenomena(CP) is perceived as "permanent". Such worldly view, however, does not void CP to be “impermanent” because Yogi with “conventional validating cognition -ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ” can see CP as “impermanent”.ཀུན་རྫོབ་ཉེས་མེད་དེ། །འཇིག་Opponent: ལུང་ལས། འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་རྟོགས་དུས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་(Suchness)མཐོང་གསུང། དེ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་དེ་དོན་དམ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན།
Prasangika: འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིན་ཀྱི་ལོག་པའི་བློ་བཞི་(The four misunderstood are: མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འཛིན། བདག་མེད་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན། །མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཛིན།)དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པས་ན་དེ་ཉིད་རྟོགས།
རྟེན་ལ་ལྟོས་དེ་ཉིད་མཐོང༌།

།གཞན་དུ་བུད་མེད་མི་གཙང་བར། །ངེས་རྟོག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་འགྱུར། 9-9

This line is an answer by Prasangika to-དོགས་པ། རང་བཞིན་གྱི་མེད་ན་རྒྱལ་བ་མཆོད་པ་སོགས་ལ་བསོད་ནམས་འབྱུང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། Lower school believe that if things do not exist from “its own side”, they do not exist at all. Prasangika argues that it is wrong(རང་ལུགས་ལ། །རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་ན་མེད་པ་ཡིན་མི་དགོས། ). If that is the case then instead of “illusory-like སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ།” we can use examples like “Sky flower; Horns of Rabbit” which are beyond Object Of Knowledge ཤེས་བྱ། and therefore they do not exist མེད་པ། in the universe. བདེན་པར་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་དགེ་བ་བྱང་བ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དགེ་བ་འབྱུང། An illusory-like is different from “is illusory”. Phenomena is not illusory but illusory-like. སྒྱུ་མ་དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་གོ་དགོས། །སྒྱུ་འདྲའི་རྒྱལ་ལས་བསོད་ནམས་ནི། །ཇི་ལྟར་དངོས་ཡོད་ལ་ཇི་བཞིན། 9-10

།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་སྒྱུ་འདྲ་ན། །ཤི་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། 9-11

།ཇི་སྲིད་རྐྱེན་རྣམས་འཚོགས་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་སྒྱུ་མའང་འབྱུང་བར་འགྱུར།
རྒྱུན་རིང་བ་དེ་བདེན་པ་དང་ཐུང་བ་དེ་རྫུན་པ་ཡིན་ན། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་རྒྱུན་རིང་བ་རྣམ་བདེན་པ་དང་ཐུང་བ་རྫུན་པ་ཡིན་དགོས། Continuum of Sentient Being is timeless(long) therefore it is truly exist where as illusion live-short therefore it is False. Ans: Time is not relevant factor; Some illusions live longer than others but they are not Truly exist either.།རྒྱུན་རིང་ཙམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་ན། །སེམས་ཅན་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡིན། 9-12

དོགས་པ། སྒྱུ་མའི་སེམས་ཅན་དེ་བསད་ན་སྡིག་པ་མེད། ལན། སྒྱུ་མའི་སེམས་ཅན་དེ་བསད་ན་དངོས་གཞིའི་སྡིག་པ་མེད། སྦྱོར་བའི་སྡིག་པ་ཡོད། (Sin of main act of taking a life is not there but sin of negative action is there) །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་སོགས་ལ། །སེམས་མེད་ཕྱིར་ན་སྡིག་མེད་དེ། 9-13
།སྒྱུ་མའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ། །བསོད་ནམས་དང་ནི་སྡིག་པ་འབྱུང༌། 9-14

།སྔགས་སོགས་རྣམས་ལ་ནུས་མེད་ཕྱིར། །སྒྱུ་མའི་སེམས་ནི་འབྱུང་བ་མེད།
།སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །སྒྱུ་མ་དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཉིད།
།རྐྱེན་གཅིག་གིས་ནི་ཀུན་ནུས་པ། །གང་ན་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། 9-15

།གལ་ཏེ་དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས། །འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ལྟ་ན།
།སངས་རྒྱས་ཀྱང་ནི་འཁོར་འགྱུར་བས། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། 9-16

།རྐྱེན་རྣམས་རྒྱུན་ནི་མ་ཆད་ན། །སྒྱུ་མའང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་གྱི།
།རྐྱེན་རྣམས་རྒྱུན་ནི་ཆད་པ་ན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ། 9-17

།གང་ཚེ་འཁྲུལ་པའང་ཡོད་མིན་ན། །སྒྱུ་མ་གང་གིས་དམིགས་པར་འགྱུར། 9-18
།གང་ཚེ་ཁྱོད་ལ་སྒྱུ་མ་ཉིད། །མེད་ནའང་དེ་ཚེ་ཅི་ཞིག་དམིགས། 9-19

།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་གཞན་ཡོད། །Formརྣམ་པ་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡིན། 9-20
།གང་ཚེ་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ན། །དེ་ཚེ་གང་ཞིག་གང་གིས་མཐོང༌། 9-21

།འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་མགོན་པོས་ཀྱང༌། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་ཞེས་ གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་མདོ། Sutra requested by Crown Jewel; Ratna Chudapari Priccha Sutraགསུངས།
།རལ་གྲི་སོ་ནི་རང་ལ་རང༌། །ཇི་ལྟར་མི་གཅོད་དེ་བཞིན་ཡིད། 9-22

།ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་གི་དངོས། །ཡང་དག་གསལ་བར་བྱེད་བཞིན་ན། 9-23
མར་མེ་དཔེ་དགག་པ། །མར་མེ་གསལ་བར་བྱ་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་མུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་མེད། 9-24

ཤེལ་དཔེ་དགག་པ། །ཤེལ་བཞིན་སྔོན་པོ་སྔོ་ཉིད་ལ། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་མ་ཡིན།
།དེ་བཞིན་འགའ་ཞིག་གཞན་ལ་ནི། །ལྟོས་དང་ལྟོས་མེད་པ་ཡང་མཐོང༌།
།སྔོ་ཉིད་མིན་ལ་སྔོན་པོར་དེ། །བདག་གིས་བདག་ཉིད་བྱས་པ་མེད། 9-25

།མར་མེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས། །ཤེས་པས་ཤེས་ཏེ་བརྗོད་བྱེད་ན།
།བློ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས། །གང་གིས་ཤེས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད།
།གང་ཚེ་འགས་ཀྱང་མཐོང་མིན་ན། །གསལ་བ་འམ་ནི་མི་གསལ་བ།
།མོ་གཤམ་བུ་མོའི་འགྱིང་བག་བཞིན། །དེ་ན་བརྗོད་ཀྱང་དོན་མེད་དོ།

གལ་ཏེ་རང་རིག་ཡོད་མིན་ན། །རྣམ་ཤེས་དྲན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
གཞན་མྱོང་བ་ན་འབྲེལ་བ་ལས། །དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ།

རྐྱེན་གཞན་དག་དང་ལྡན་པ་ནི། །མཐོང་ཕྱིར་རང་ཉིད་རང་གསལ་ན།
གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་སྦྱོར་བ་ལས། །བུམ་མཐོང་མིག་སྨན་ཉིད་འགྱུར་མིན།

།ཇི་ལྟར་མཐོང་ཐོས་ཤེས་པ་དག །འདིར་ནི་དགག་པར་བྱ་མིན་ཏེ།
།འདིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུར་གྱུར་པ། །བདེན་པར་རྟོག་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན།

།སེམས་ལས་སྒྱུ་མ་གཞན་མིན་ཞིང༌། །གཞན་མིན་པར་ཡང་མི་རྟག་ན།

།དངོས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་གཞན་མིན། །གཞན་མིན་ཞེ་ན་དངོས་པོར་མེད།
།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བདེན་མིན་ཡང༌། །བལྟ་བྱ་དེ་བཞིན་ལྟ་བྱེད་ཡིན།

།གལ་ཏེ་འཁོར་བ་དངོས་རྟེན་ཅན། །དེ་ནི་གཞན་དུ་མཁའ་འདྲར་འགྱུར།
།དངོས་མེད་དངོས་ལ་བརྟེན་པས་ན། །བྱེད་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།

།ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ནི་གྲོགས་མེད་པར། །གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན།

།གང་ཚེ་སེམས་ནི་གཟུང་བྲལ་བ། །དེ་ཚེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས།
།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཙམ་དུ། །བརྟགས་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད།

སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ན་ཡང༌། །ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ།
།གང་ཚེ་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་ལ། །དེ་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་ཆགས་སྐྱེ་འགྱུར།

།དེ་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ། །ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ།
།དེས་ན་དེ་མཐོང་བ་ན་དེ། །སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་ཉམ་ཆུང་ཉིད།

།སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་གོམས་པས་ནི། །དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་འགྱུར་ཞིང༌།
།ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པས་ནི། །དེ་ཡང་ཕྱི་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར།

།གང་ཚེ་གང་ཞིག་མེད་དོ་ཞེས། །བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པ།
།དེ་ཚེ་དངོས་མེད་རྟེན་བྲལ་བ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་ཇི་ལྟར་གནས།

།གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ།
།དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི།

།ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དཔག་བསམ་ཤིང༌། །ཇི་ལྟར་རེ་བ་ཡོངས་སྐོང་བ།
།དེ་བཞིན་གདུལ་བྱ་སྨོན་ལམ་གྱི། །དབང་གིས་རྒྱལ་བའི་སྐུར་སྣང་ངོ༌།

།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ནི། །མཆོད་སྡོང་བསྒྲུབས་ནས་འདས་གྱུར་པ།
།དེ་འདས་ཡུན་རིང་ལོན་ཡང་དེ། །དུག་ལ་སོགས་པ་ཞི་བྱེད་བཞིན།
།བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །རྒྱལ་བའི་མཆོད་སྡོང་བསྒྲུབས་པ་ཡང༌།
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས། །འདས་ཀྱང་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཛད།

སེམས་མེད་པ་ལ་མཆོད་བྱས་པས། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ལྡན་པར་འགྱུར།
གང་ཕྱིར་བཞུགས་པའམ་མྱ་ངན་འདས། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཕྱིར་རོ།
།ཀུན་རྫོབ་བམ་ནི་དེ་ཉིད་དུའང༌། །རུང་སྟེ་དེས་འབྲས་ལུང་ལས་ཡིན།
།དཔེར་ན་བདེན་པའི་སངས་རྒྱས་ལ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བཞིན།

བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།

།གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི། །མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས།
།གལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་མ་གྲུབ་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་ནི་ཇི་ལྟར་གྲུབ།
།གང་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལ་འདི་གྲུབ། །དང་པོ་ཁྱོད་ལ་འདི་མ་གྲུབ།
།རྐྱེན་གང་གིས་ནི་དེར་ཡིད་ཆེས། །དེ་ནི་ཐེག་ཆེན་ལ་ཡང་མཚུངས།

གཞན་གཉིས་འདོད་པས་བདེན་ན་ནི། །རིག་བྱེད་སོགས་ཀྱང་བདེན་པར་འགྱུར།
།ཐེག་ཆེན་རྩོད་བཅས་ཕྱིར་ཞེ་ན།


།ལུང་ལ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང༌། །ལུང་གཞན་ལ་ཡང་རང་གཞན་དག
རྩོད་བཅས་ཡིན་ཕྱིར་དོར་བྱར་འགྱུར།

།བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན། །དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས།
།སེམས་ནི་དམིགས་དང་བཅས་རྣམས་ཀྱི། །མྱ་ངན་འདས་པའང་དཀའ་བར་གནས།
།ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་དེའི། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེར་འགྱུར་རོ།
།ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན།

རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ནི། །མེད་ཅེས་ངེས་པ་ཉིད་ཅེ་ན།
སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང༌། །ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཅི་སྟེ་མེད།
།ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན། །ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད།
།དམིགས་པ་དང་ནི་བཅས་པའི་སེམས། །འགའ་ཞིག་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར།

།སྟོང་ཉིད་དང་ནི་བྲལ་བའི་སེམས། །འགགས་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ།
།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞིན། །དེས་ན་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱ།

།ངག་གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་དེ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་གསུངས་འདོད་ན།
།ཐེག་ཆེན་ཕལ་ཆེར་ཁྱེད་ཅག་གི། །མདོ་དང་མཚུངས་འདོད་མིན་ནམ་ཅི།
།གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་གཅིག་གིས་ནི། །ཐམས་ཅད་སྐྱོན་དང་བཅས་འགྱུར་ན།
།མདོ་མཚུངས་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ནི། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཅིས་མ་ཡིན།
།ངག་གང་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ། །སོགས་པས་གཏིང་དཔོགས་མ་གྱུར་པ།
།དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པས། །གཟུང་བྱ་མིན་པར་སུ་ཞིག་བྱེད།

།རྨོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དོན་དུ། །ཆགས་དང་འཇིགས་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ།
།འཁོར་བར་གནས་པ་འགྲུབ་འགྱུར་བ། །འདི་ནི་སྟོང་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན།
།དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ལ། །སུན་འབྱིན་པ་ནི་འཐད་མ་ཡིན།
།དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ༌།

།ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི། །མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད།
།མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་འདོད་པས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒོམ་མི་བྱེད།
།དངོས་གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་བྱེད་པ། །དེ་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ན།
།སྟོང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བྱེད་པ། །དེ་ལ་འཇིགས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ།

།གལ་ཏེ་བདག་འགའ་ཡོད་ན་ནི། །ཅི་ཡང་རུང་ལ་འཇིགས་འགྱུར་ན།
།བདག་ཉིད་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་པས། །འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་སུ་ཞིག་ཡིན།

།སོ་དང་སྐྲ་སེན་བདག་མ་ཡིན། །བདག་ནི་རུས་པ་ཁྲག་མ་ཡིན།
།སྣབས་མིན་བད་ཀན་མ་ཡིན་ཏེ། །ཆུ་སེར་དང་ནི་རྣག་ཀྱང་མིན།
།བདག་ནི་ཞག་དང་རྡུལ་མིན་ཏེ། །བློ་མཆིན་དག་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན།
།ནང་ཁྲོལ་གཞན་ཡང་བདག་མིན་ཏེ། །བདག་ནི་ཕྱི་ས་གཅིན་མ་ཡིན།
།ཤ་དང་པགས་པ་བདག་མིན་ཏེ། །དྲོད་དང་རླུང་ཡང་བདག་མ་ཡིན།
།བུ་ག་བདག་མིན་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན།

།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར།
།ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རིག །གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་བྱེད།
།གལ་ཏེ་ཤེས་མེད་ཤེས་ཡིན་ན། །ཤིང་ཡང་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
།དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཉེར་གནས་པ། །མེད་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་ངེས།

།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ཤེས་ན། །དེ་ཚེ་ཐོས་པའང་ཅི་སྟེ་མིན།
།གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་ཉེ་ཕྱིར་ན། །དེས་ན་དེ་ཡི་ཤེས་པའང་མེད།
།སྒྲ་འཛིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་གཟུགས་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
།གཅིག་ནི་ཕ་དང་བུ་ཉིད་དུ། །བཏགས་ཡིན་ཡང་དག་ཉིད་མིན་ཏེ།

།འདི་ལྟར་སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་དང་ནི། །མུན་པ་བུ་མིན་ཕ་ཡང་མིན།

།དེ་ནི་སྒྲ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི། །རང་བཞིན་དུ་ནི་མཐོང་མ་ཡིན།
།གར་མཁན་ལྟ་བུར་ཚུལ་གཞན་གྱིས། །དེ་ཉིད་མཐོང་ན་དེ་མི་རྟག

།གལ་ཏེ་ཚུལ་གཞན་དེ་ཉིད་ན། །གཅིག་ཉིད་དེ་ནི་སྔོན་མེད་གཅིག
།གལ་ཏེ་ཚུལ་གཞན་བདེན་མིན་ན། །དེ་ཡི་རང་གི་རང་བཞིན་སྨྲོས།

།ཤེས་ཉིད་ཅེ་ན་དེ་ལྟ་ན། །སྐྱེས་ཀུན་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར།
།སེམས་པ་སེམས་མེད་དེ་དག་ཀྱང༌། །གཅིག་འགྱུར་གང་ཕྱིར་ཡོད་ཉིད་མཚུངས།

།གང་ཚེ་བྱེ་བྲག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །དེ་ཚེ་འདྲ་བའི་རྟེན་གང་ཡིན།

།སེམས་མེད་པ་ཡང་བདག་མིན་ཏེ། །སེམས་མེད་ཉིད་ཕྱིར་བུམ་སོགས་བཞིན།
།འོན་ཏེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་ན་མི་ཤེས་འཇིག་པར་ཐལ།

།ཅི་སྟེ་བདག་ལ་འགྱུར་མེད་ན། །སེམས་པས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱས།
།དེ་ལྟར་ཤེས་མེད་བྱ་བྲལ་བ། །ནམ་མཁའ་བདག་ཏུ་བྱས་པར་འགྱུར།

གལ་ཏེ་བདག་ནི་ཡོད་མིན་ན། །ལས་འབྲས་འབྲེལ་བ་རིགས་མིན་ཏེ།
།ལས་བྱས་ནས་ནི་ཞིག་པས་ན། །སུ་ཡི་ལས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན།

བྱ་བ་འབྲས་གཞི་ཐ་དད་དང༌། །དེར་བདག་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང༌།
།ཡུ་བུ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པས། །འདིར་བརྩད་དོན་མེད་མ་ཡིན་ནམ།
།རྒྱུ་ལྡན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཞེས། །མཐོང་བ་འདི་ནི་སྲིད་མ་ཡིན།

།རྒྱུད་གཅིག་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །བྱེད་པོ་སྤྱོད་པོ་ཞེས་བྱར་བསྟན།

།འདས་དང་མ་འོངས་པ་ཡི་སེམས། །བདག་མིན་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར།
།འོན་ཏེ་སྐྱེས་སེམས་བདག་ཡིན་ན། །དེ་ཞིག་ན་ཡང་བདག་མེད་དོ།
།དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་སྡོང་པོ་དག །ཆ་ཤས་ཕྱེ་ན་འགའ་མེད་པ།
།དེ་བཞིན་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཡིས། །བཙལ་ན་བདག་ཀྱང་ཡང་དག་མིན།

།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོད་མིན་ན། །སུ་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་ཞེ་ན།
།འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་པའི། །རྨོངས་པས་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའོ༎

།སེམས་ཅན་མེད་འབྲས་སུ་ཡི་ཡིན། །བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རྨོངས་ལས་འདོད།
།སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་དོན་དུ། །འབྲས་བུའི་རྨོངས་པ་བཟློག་མི་བྱ།
།སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཡི་ང་རྒྱལ་ནི། །བདག་ཏུ་རྨོངས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར།
།དེ་ལས་ཀྱང་བཟློག་མེད་ཅེ་ན། །བདག་མེད་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།

།ལུས་ནི་རྐང་པ་བྱིན་པ་མིན། །བརླ་དང་རྐེད་པའང་ལུས་མ་ཡིན།
།ལྟོ་དང་རྒྱབ་ཀྱང་ལུས་མིན་ཏེ། །བྲང་དང་དཔུང་པའང་ལུས་མ་ཡིན།
།རྩིབ་ལོགས་ལག་པའང་ལུས་མིན་ཏེ། །མཆན་ཁུང་ཕྲག་པའང་ལུས་མ་ཡིན།
།ནང་ཁྲོལ་རྣམས་ཀྱང་དེ་མིན་ལ། །མགོ་དང་མགྲིན་པའང་ལུས་མིན་ན།
།འདི་ལ་ལུས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན།

།གལ་ཏེ་ལུས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕྱོགས་རེ་ཡིས་ནི་གནས་གྱུར་ན།
།ཆ་རྣམས་ཆ་ལ་གནས་འགྱུར་མོད། །དེ་རང་ཉིད་ནི་གང་ལ་གནས།
།གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱི་ལུས། །ལག་སོགས་རྣམས་ལ་གནས་ན་ནི།
།ལག་སོགས་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ནི་ལུས་སུ་འགྱུར།

།ཕྱི་དང་ནང་ན་ལུས་མེད་ན། །ཇི་ལྟར་ལག་སོགས་ལ་ལུས་ཡོད།
།ལག་སོགས་རྣམས་ལས་གཞན་མེད་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན།
།དེས་ན་ལུས་མེད་ལག་སོགས་ལ། །རྨོངས་པ་ཡིས་ནི་ལུས་བློར་འགྱུར།
།དབྱིབས་སུ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཐོ་ཡོར་ལ་ནི་མི་བློ་བཞིན།

།ཇི་སྲིད་རྐྱེན་ཚོགས་དེ་སྲིད་དུ། །ལུས་ནི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་སྣང་བ།
།དེ་བཞིན་ཇི་སྲིད་ལག་སོགས་ལ། །དེ་ཡོད་དེ་སྲིད་དེར་ལུས་སྣང༌།

།དེ་བཞིན་སོར་མོའི་ཚོགས་ཡིན་ཕྱིར། །ལག་པའང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར།
།དེ་ཡང་ཚིགས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཕྱིར། །ཚིགས་ཀྱང་རང་གི་ཆ་ཕྱེ་བས།
།ཆ་ཡང་རྡུལ་དུ་ཕྱེ་བས་ཏེ། །རྡུལ་དེའང་ཕྱོགས་ཆའི་དབྱེ་བ་ཡིས།
།ཕྱོགས་དབྱེའང་ཆ་ཤས་དང་བྲལ་ཕྱིར། །མཁའ་བཞིན་དེས་ན་རྡུལ་ཡང་མེད།

།དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡི། །གཟུགས་ལ་དཔྱོད་ལྡན་སུ་ཞིག་ཆགས།
།གང་ཚེ་དེ་ལྟར་ལུས་མེད་པ། །དེ་ཚེ་སྐྱེས་གང་བུད་མེད་གང༌།

ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ། །Mindfulness of Feeling begins here: If feeling (sadness) exist inherently (permanently); it should not cease –happiness cannot counter act because it(sadness) is permanent or it(sadness)do not depend on causes and conditions. Converse is also true.སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན། །ཅི་སྟེ་རབ་དགའ་ལ་མི་གནོད། 9-88
Conversely if happiness (feeling) is permanent (exist inherently); what is the fault? Remaining lines elaborates; When great grief falls upon us, eating delicious food does not lessens the grief.བདེ་ན་མྱ་ངན་གདུངས་སོགས་ལ། །ཞིམ་སོགས་ཅི་སྟེ་དགའ་མི་བྱེད།

Argument: non Madhyamika: Happiness did arise but it did not register any feelings because grief was so powerful and it over shadowed the little or subtle happiness(delicious food).སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཟིལ་མནན་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དེ་མྱོང་མ་ཡིན་ནོ།
Madhyamika Ans:Definition of feelings(sad, joy or neutral) must be “experienced”; if minor feelings however small, did not caused any “experience”(because it was over shadowed in above argument) than it is not “feelings”.གང་ཞིག་ཉམས་མྱོང་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་ནི་ཚོར་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན།

NonMadhyamika: It gave rise to slight or weak feelings(sorrow), that reduced the grosser happiness- see-saw effect.།སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་མོ་ཉིད་དུ་ཡོད། །འདི་ཡི་རགས་པ་བསལ་མིན་ནམ། 9-90
དེ་ནི་ slight pain; Generally when feeling of sadness subsides, a kind of joyousness arises. However this leads us to two kind of happiness; 1 happiness by engaging in joyousness and 2 by simply decrement of sadness: A slight sadness(subside) is different from the great joyousness ie slight happiness; decrement of sadness cannot be joyousness, although it feels that way; Madhyamika ans: Happiness, however slight, must conform to definition of happiness- happiness must arise from joyous engagement not from decrement of sadness. །དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དགའ་ཙམ། །ཞེ་ན་ཕྲ་ཉིད་དེ་ཡང་དེའི།

Another support to line 9-88, line 2, by Non Madhyamika: The act of eating “delicious food” gave rise to conditions for happiness. Pain is not occurring because it’s opposite is occurring[when delicious food is eaten]།གལ་ཏེ་འགལ་རྐྱེན་སྐྱེས་པས་ན། །སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་མིན་ན་ནི། 9-91
Madyamika replied: Feelings of Joy or Sad is merely a conceptual[conditions]. The same act of “eating delicious food” can lead to both; joy or sadness.Feeling is therefore a mere label conceived by conceptuality.།ཚོར་བར་རྟོག་པ་མངོན་ཞེན་ཉིད། །ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་མིན་ནམ།

།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་འདི་ཡི་ནི། །གཉེན་པོ་རྣམ་དཔྱད་འདི་བསྒོམ་སྟེ།
རྣམ་བརྟགས: Wisdom realizing emptiness is equated to a farmland. Special Insight derived from Wisdom realizing emptiness is the nourishment of the yogis. །རྣམ་བརྟགས་ཞིང་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །བསམ་གཏན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་ཟས།

ཚོར་བའི་རྒྱུ། གསུམ་འདུས་པའི་སེམས་བྱུང་རེག་པ། །three components are: consciousness, sense, object;Meeting of these three causes produce the “touch” feeling. If they meet, is it with a gap or space.།གལ་ཏེ་དབང་དོན་བར་བཅས་ན། །དེ་དག་གང་དུ་ཕྲད་པར་འགྱུར། 9-93
Some lower school accept “རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད། །partless particles”. If above “meeting” is without gap, then such union must take place on all the sides; if some sides meet and others don’t than partless particle becomes particle with parts! If there is no gap, then components become one(merged) then who is meeting whom.།བར་མེད་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་དེ། །གང་ཞིག་གང་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར།

If it is “one” then one partless particle merge with another partless particle which is not likely as they are of same size and without empty space or gap.རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་ཕྲན་ལ་འཇུག་མེད། །དེ་ནི་སྐབས་མེད་མཉམ་པ་ཡིན།
Merge can occur only when they meet and enter into..།མ་ཞུགས་པ་ལ་འདྲེས་མེད་ཅིང༌། །མ་འདྲེས་པ་ལ་ཕྲད་པ་མེད།

།ཆ་མེད་པ་ལའང་ཕྲད་པ་ཞེས། །བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར། “Meeting” cannot take place if there is a gap; meeting cannot take place if there is no gap because then they merge or become one.9-95
།ཕྲད་པ་དང་ནི་ཆ་མེད་པར། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་བསྟན་པར་གྱིས།

།རྣམ་ཤེས་ལུས་མེད་པ་ལ་ནི། །ཕྲད་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཉིད། Since consciousness is formless term “meeting” is meaningless. Sense and Object caused Consciousness as a result. These three need not take place simultaneously- Consciousness manifest afterwards. When these three components meet it causes “touch” feeling. “ཚོགས་པ Meet” is like name given to a “cause and effect“. As demonstrated earlier སྔར་ནི་ཇི་ལྟར… “forest” cannot be found if one looks for it. it is mere a label like "meet".9-96
།ཚོགས་པའང་དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་ཏེ། །སྔར་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་དཔྱད་བཞིན།

Since “meeting” is empty of inherent existence(EIE), because of that “contact” is also EIE. If the cause of “feeling” is EIE than what is cause of the result “contact” is ie as Feeling is EIE so is the Contact and converse is also true. དེ་ལྟར་རེག་པ་ཡོད་མིན་ན། །ཚོར་བ་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། 9-97
Why the efforts for feelings –joy or sad. Because “feelings” are held as truly existence and efforts for it are useless. No, effort is not meaningless, sorrow harms us, if refuted. In that case who harms whom. །ངལ་འདི་ཅི་ཡི་དོན་དུ་ཡིན། །གང་གིས་གང་ལ་གནོད་པར་འགྱུར།

།གང་ཚེ་ཚོར་པོ་འགའ་མེད་ཅིང༌། །ཚོར་བའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། Feelings can counter act in worldly sense. Yet in ultimate analysis (meditate) both the result and the experiencer འཚོར་པོ། are EIE and due to this cravings སྲེད་པ་ can be eliminated. 9-98
།དེ་ཚེ་གནས་སྐབས་འདི་མཐོང་ནས། །སྲེད་པ་ཅི་ཕྱིར་ལྡོག་མི་འགྱུར།

།མཐོང་བའམ་ནི་རེག་པ་ཡང༌། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། འཚོར་བའི་ཡུལ་འགག་པ། །that which is seen and that which is touched are dream like, illusion like nature; 9-99

འཚོར་བའི་ཡུལ་འགག་པ། །Because [feeling འཚོར་བ ]arises together with the mind སེམས, it is not ultimately perceived. ie Non Madhyamika says Mind and Feeling arise simultaneously; Madhyamika replied that if they arise simultaneously and both are not EIE than they are of different substance, different entity and simultaneous nature cannot have a linkage or connection; they are conditional ie if they are connected than they cannot be different entity or substance. Therefore mind cannot see the feeling.སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །ཚོར་བ་དེ་ཡིས་མཐོང་མ་ཡིན། 9-100

Non Madhyamika replied that Mind and Feeling did not arise simultaneously; second option. Madhyamika quizzed; did Mind arrived before or after the event of Feeling? If Mind arrived before the event of Feeling, Feeling was yet to come. If Mind arrived after the Feeling, Mind has ceased. Therefore who saw the Feeling?སྔར་དང་ཕྱི་མར་སྐྱེས་པས་ཀྱང༌། །དྲན་པར་འགྱུར་གྱི་མྱོང་མ་ཡིན། 9-101

Feeling cannot see Feeling itself. As refuted earlier - however sharp the knife may be it cannot cut itself. གཞན་དག: རང་རིགས། །existence of Rangrig (self-cognizer) was also refuted.རང་གིས་བདག་ཉིད་མྱོང་མིན་ལ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མྱོང་མ་ཡིན།
Since there is no experiencer of the Feeling that exist inherently, therefore Feeling does not exit inherently either. །ཚོར་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེས་ན་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་མིན།
།དེ་ལྟར་བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་འདི་ལ། །འདི་ཡིས་་་ འཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གིས Feelings(joy, sorrow) cannot harm this body which is empty of Self or Skandhas. Conclusion: EIE of Feelings.བདག་མེད་ཚོགས་འདི་ལ། །འདི་ཡིས་ཅི་སྟེ་གནོད་པར་བྱ།

སེམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག Mindfulness of Mind; Mind(སེམས་སམ་ཡིད་) does not abide in the six senses(མིག་དང། །རྣ་བ། །སྣ། །ལྕེ། །ལུས་བཅས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལྔ། །ཡིད་དབང་གཟུགས་མེད་པ་གཅིག་སྟེ་དྲུག་) and six senses objects (གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཆོས་ཏེ་དྲུག་). ཡིད་ནི་དབང་རྣམས་ལ་མི་གནས། །གཟུགས་སོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། 9-103
།ནང་ཡང་སེམས་མིན་ཕྱི་མིན་ཞིང༌། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་རྙེད་མ་ཡིན།

།གང་ཞིག་ལུས་མིན་གཞན་དུ་མིན། །འདྲེས་མིན་ལོགས་སུའང་འགར་མེད་པ། 9-104
།དེ་ནི་ཅུང་ཟད་མིན་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཉིད་་་གོ་སླ་བས། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས། Mind is the Natural Nirvana(རང་བཞིན་མྱང་འདས) །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས།

If awareness (ཤེས་པ། ) exists prior to Objects of Knowledge (ཤེས་བྱ། ); what awareness perceived without Objects of Knowledge. ཤེས་བྱ་ལས་སྔར་ཤེས་ཡོད་ན། དེ་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ། རྐྱེན་བཞི། Four Conditions: རྒྱུ་རྐྱེན། Causal Condition; དམིགས་རྐྱེན། Objective condition; བདག་རྐྱེན། Fundamental Condition དེ་མ་ཐག་རྐྱེན། immediate Condition
9-105

།ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་ལྷན་ཅིག་ན། །དེ་ནི་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ།
།འོན་ཏེ་ཤེས་བྱའི་ཕྱིས་ཡོད་ན། །དེ་ཚེ་ཤེས་པ་གང་ལས་སྐྱེ།

།དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྐྱེ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན།
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་མེད། །དེ་ལ་བདེན་གཉིས་ག་ལ་ཡོད།

དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་གཞན་གྱིས་ན། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ག་ལ་འདའ།

འདི་ནི་གཞན་སེམས་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །དེ་ནི་རང་གི་ཀུན་རྫོབ་མིན།
།ཕྱིས་དེ་ངེས་ན་དེ་ཡོད་དེ། །མིན་ན་ཀུན་རྫོབ་མེད་པ་ཉིད།
།རྟོག་དང་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག །གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན།
།ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད།

གང་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཡི། །རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་ནི་དཔྱོད་བྱེད་ན།
།དེ་ཚེ་རྣམ་དཔྱོད་དེ་ཡང་ནི། །རྣམ་དཔྱོད་ཕྱིར་ན་ཐུག་པ་མེད།
all phenomenaདཔྱད་བྱ་རྣམ་པར་དཔྱད་བྱས་ན། །རྣམ་དཔྱོད་ལ་ནི་རྟེན་ཡོད་མིན།
།རྟེན་མེད་ཕྱིར་ན་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད།

།གང་གི་ལྟར་ན་འདི་གཉིས་བདེན། །དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་གནས།
།གལ་ཏེ་ཤེས་དབང་ལས་དོན་གྲུབ། །ཤེས་ཡོད་ཉིད་ལ་ གྲུབ་བྱེད་ཅི་ཡོདརྟེན་ཅི་ཡོད
།འོན་ཏེ་ཤེས་བྱ་ལས་ཤེས་འོན་ཏེ་ཤེས་བྱ་ལས་ཤེས་གྲུབ། །་མིན་ལ། པ་གྲུབ། །ཤེས་བྱ་ཡོད་ལ་རྟེན་ཅི་ཡོད།
False logic:A(ཤེས་བྱ) is true because of B(ཤེས་པ); B is true because of A. It is self-referential or non Aristotelian logic. དེ་སྟེ་ཕན་ཚུན་དབང་གིས་ཡོད། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན། །གཉིས་ཀ་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར།

།གལ་ཏེ་བུ་མེད་ཕ་མིན་ན། །བུ་ཉིད་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།
།བུ་མེད་པར་ནི་ཕ་མེད་པ། །དེ་བཞིན་དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད།

མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་ཞིང༌། །ས་བོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བཞིན།
།ཤེས་བྱ་ལས་སྐྱེས་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ཡོད་པ་ནི་ཅིས་མི་རྟོགས།

མྱུ་གུ་ལས་གཞན་ཤེས་པ་ཡིས། །ས་བོན་ཡོད་ཅེས་རྟོགས་འགྱུར་ན། །See note 3
།གང་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དེ་རྟོགས་པར། །ཤེས་པ་ཡོད་ཉིད་གང་ལས་རྟོགས།

རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་གྱིས། །རྒྱུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན།
།པདྨའི་སྡོང་བུ་སོགས་དབྱེ་ནི། །རྒྱུ་ཡི་དབྱེ་བས་བསྐྱེད་པ་ཡིན།
།རྒྱུ་དབྱེ་གང་གིས་བྱས་ཤེ་ན། །སྔར་གྱི་རྒྱུ་དབྱེ་ཉིད་ལས་སོ།
།ཅི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་སྐྱེད་ནུས། །སྔར་གྱི་རྒྱུ་ཡི་མཐུ་ཉིད་ལས།


།དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །རེ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་གང་ཡིན་སྨོས།
།འབྱུང་རྣམས་ཞེ་ན་We agree thatདེ་ལྟ་མོད། །མིང་ཙམ་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་ངལ།
།འོན་ཀྱང་ས་སོགས་དུ་མ་དང༌། །མི་རྟག་དབང་ཕྱུག་གི་བློའི་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་གཏང་མི་ནུས། གཡོ་མེད་ལྷ་མིན་ཞིང༌།
།འགོམ་བྱ་ཉིད་དང་མི་གཙང་བས། །དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཉིད་མ་ཡིན།

དབང་ཕྱུག་ནམ་མཁའ་(space)ཡང་མིན། དབང་ཕྱུག་མཁའ་མིན་གཡོ་མེད་ཕྱིར། །གཞན་ལུག་ལ་བདག་ཆེ་ཆུང་གཉིས་འདོད། བདག་མིན་སྔར་ནས་བཀག་ཟིན་ཕྱིར།
If Ishvara-Creator of the universe-(དབང་ཕྱུག) is inconceivable(བསམ་མིན). Why discus that is inconceivable! You don't even know who is Ishvara.བསམ་མིན་པ་ཡི་བྱེད་པོ་ཡང༌། །བསམ་མིན་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།

དེས་བསྐྱེད་འདོད་པའང་གང་ཞིག་ཡིན། བདག་ནི་དེ་དང་ས་སོགས་དང༌།
།དབང་ཕྱུག་ངོ་བོའང་རྟག་མིན་ནམ། །ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལས་སྐྱེ་དང༌།
།ཐོག་མེད་བདེ་སྡུག་ལས་ལས་ཡིན། །དེ་བས་གང་ཞིག་བསྐྱེད་པ་སྨོས།

།རྒྱུ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་མིན་ན། །འབྲས་བུའི་ཐོག་མ་ག་ལ་ཡོད། །See note 4
།རྟག་ཏུ་ཅི་ཕྱིར་བྱེད་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མིན།
།དེས་བྱས་མིན་གཞན་ཡོད་མིན་ན། །དེས་འདི་གང་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར།

།གལ་ཏེ་ལྟོས་ན་ཚོགས་པ་ཉིད། །རྒྱུ་ཡིན་འགྱུར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མིན།
།ཚོགས་ན་མི་སྐྱེ་དབང་མེད་ཅིང༌། །དེ་མེད་པར་ནི་སྐྱེ་དབང་མེད།
།གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་མི་འདོད་བཞིན། །བྱེད་ན་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཐལ།
།འདོད་ནའང་འདོད་ལ་རག་ལས་འགྱུར། །བྱེད་ནའང་དབང་ཕྱུག་ག་ལ་ཡིན།

།གང་དག་རྡུལ་ཕྲན་རྟག་སྨྲ་བ། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་སྔར་བཟློག་ཟིན།

།གཙོ་བོ་རྟག་པ་འགྲོ་བ་ཡི། །རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་གྲངས་ཅན་འདོད།
།སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་མཉམ་གནས་ནི།
།གཙོ་བོ་ཞེས་བྱར་རབ་བརྗོད་དེ། །མི་མཉམ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད།

།གཅིག་ལ་རང་བཞིན་གསུམ་ཉིད་ནི། །རིགས་མིན་དེས་ན་དེ་ཡོད་མིན།
།དེ་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར།
།ཡོན་ཏན་མེད་ན་སྒྲ་སོགས་ཀྱང༌། །ཡོད་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྒྱང་རིང་འགྱུར།

།སེམས་མེད་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ། །བདེ་སོགས་ཡོད་པ་སྲིད་པའང་མིན།
།དངོས་རྣམས་དེ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ན། །དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ཟིན་མིན་ནམ།
།ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་བདེ་སོགས་ཉིད། །དེ་ལས་སྣམ་སོགས་འབྱུང་བའང་མེད།
།སྣམ་སོགས་ལས་ནི་བདེ་སོགས་ཡིན། །དེ་མེད་ཕྱིར་ན་བདེ་སོགས་མེད།

།བདེ་སོགས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང༌། །ནམ་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན།
།བདེ་སོགས་གསལ་བ་ཡོད་ཉིད་ན། །མྱོང་བ་ཅི་ཕྱིར་འཛིན་མ་ཡིན།
།དེ་ཉིད་ཕྲ་མོར་གྱུར་ན་དེ། །རགས་དང་ཕྲ་བའང་ཇི་ལྟར་ཡིན།
།རགས་པ་དོར་ནས་ཕྲ་འགྱུར་པས། །ཕྲ་རགས་དེ་དག་མི་རྟག་ཉིད།

།དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །མི་རྟག་ཉིད་དུ་ཅིས་མི་འདོད།
།རགས་པ་བདེ་ལས་གཞན་མིན་ན། །བདེ་བ་གསལ་བར་མི་རྟག་ཉིད།
།གལ་ཏེ་མེད་པ་འགའ་ཡང་ནི། །སྐྱེ་མིན་མེད་ཕྱིར་ཞེས་འདོད་ན།
།གསལ་བ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་ནི། །ཁྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་གནས་པ་ཉིད།

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་གནས་ན། །ཟན་ཟ་མི་གཙང་ཟ་བར་འགྱུར།
།རས་ཀྱི་རིན་གྱིས་རས་བལ་གྱི། །ས་བོན་ཉོས་ལ་བགོ་བར་གྱིས།

།འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པས་མ་མཐོང་ན། །དེ་ཉིད་ཤེས་ཀྱིས་བཞག་དེ་ཉིད།
།ཤེས་དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་ནི། །ཡོད་པ་ཅི་སྟེ་མཐོང་མ་ཡིན།
།འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཉིད་མིན་ན། །གསལ་བ་མཐོང་བའང་བདེན་མ་ཡིན།

།གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཚད་མིན་ན། །དེས་གཞལ་བརྫུན་པར་མི་འགྱུར་རམ།
།དེ་ཉིད་དུ་ན་སྟོང་པ་ཉིད། །སྒོམ་པ་དེ་ཕྱིར་མི་འཐད་འགྱུར།
།བརྟགས་པའི་དངོས་ལ་མ་རེག་པར། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་འཛིན་མ་ཡིན།
།དེ་ཕྱིར་བརྫུན་པའི་དངོས་གང་ཡིན། །དེ་ཡི་དངོས་མེད་གསལ་བར་བརྫུན།

།དེས་ན་རྨི་ལམ་བུ་ཤི་ལ། །དེ་མེད་སྙམ་པའི་རྣམ་རྟོག་ནི།
།དེ་ཡོད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡི། །གེགས་ཡིན་དེ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན།

།དེ་བས་དེ་ལྟར་རྣམ་དཔྱད་པས། །འགའ་ཡང་རྒྱུ་མེད་ཡོད་མ་ཡིན།

།སོ་སོ་བའམ་འདུས་པ་ཡིས། །རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན།
།གཞན་ནས་འོངས་པའང་མ་ཡིན་ལ། །གནས་པ་མ་ཡིན་འགྲོ་མ་ཡིན།

།རྨོངས་པས་བདེན་པར་གང་བྱས་འདི། །སྒྱུ་མ་ལས་ནི་ཁྱད་ཅི་ཡོད།

།སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་དང༌། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གང་སྤྲུལ་པ།
།དེ་ནི་གང་ནས་འོངས་གྱུར་ཅིང༌། །གང་དུ་འགྲོ་བའང་བརྟག་པར་གྱིས།

།གང་ཞིག་གང་ནི་ཉེ་བ་ཡིས། །མཐོང་གྱུར་དེ་མེད་ན་མིན་པ།
།བཅོས་སུ་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པ། །དེ་ལ་བདེན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡོད།
།དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ། །རྒྱུ་ཡིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།
།འོན་ཏེ་དེ་ནི་མེད་ན་ཡང༌། །རྒྱུ་ཡིས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།

།བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུ་ཡིས་ཀྱང༌། །དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྱུར་དུ་མེད།
།གནས་སྐབས་དེ་དངོས་ཇི་ལྟར་ཡིན། །དངོས་འགྱུར་གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན།

།མེད་ཚེ་དངོས་ཡོད་སྲིད་མིན་ན། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་ནམ་ཞིག་འགྱུར།
།དངོས་པོ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་པར། །དངོས་མེད་དང་ནི་འབྲལ་མི་འགྱུར།
།དངོས་མེད་དང་ནི་མ་བྲལ་ན། །དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་མི་སྲིད།

།དངོས་པོའང་མེད་པར་འགྱུར་མིན་ཏེ། །རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར།

།དེ་ལྟར་འགག་པ་ཡོད་མིན་ཞིང༌། །དངོས་པོའང་ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར།
།འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །རྟག་ཏུ་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ཉིད།

།འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཆུ་ཤིང་འདྲ།
།མྱ་ངན་འདས་དང་མ་འདས་པའང༌། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཁྱད་པར་མེད།

།དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །ཐོབ་པ་ཅི་ཡོད་ཤོར་ཅི་ཡོད།
།གང་གིས་རིམ་གྲོ་བྱས་པའམ། །ཡོངས་སུ་བརྙས་པའང་ཅི་ཞིག་ཡོད།
།བདེ་བའང་སྡུག་བསྔལ་གང་ལས་ཡིན། །མི་དགར་ཅི་ཡོད་དགར་ཅི་ཡོད།
།དེ་ཉིད་དུ་ནི་བཙལ་བྱས་ན། །གང་ཞིག་སྲེད་ཅིང་གང་ལ་སྲེད།

།དཔྱད་ན་གསོན་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི། །གང་ཞིག་འདིར་ནི་འཆི་འགྱུར་ཏེ།
།འབྱུང་འགྱུར་གང་ཡིན་བྱུང་གྱུར་གང༌། །གཉེན་དང་བཤེས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན།

།ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་ནི། །བདག་འདྲས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་གྱིས།

།བདག་ཉིད་བདེ་བར་འདོད་རྣམས་ནི། །འཐབ་དང་སྤྲོ་བའི་རྒྱུ་དག་གིས།
།རབ་ཏུ་འཁྲུག་དང་དགའ་བར་བྱེད། །མྱ་ངན་འབད་རྩོལ་རྩོད་པ་དང༌།
།ཕན་ཚུན་གཅོད་དང་འབིགས་པ་དང༌། །སྡིག་དག་གིས་ནི་ཚེགས་ཆེན་འཚོ།

།བདེ་འགྲོར་ཡང་དང་ཡང་འོངས་ཏེ། །བདེ་བ་མང་པོ་སྤྱད་སྤྱད་ནས།
།ཤི་ནས་ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཡུན་རིང་མི་བཟད་རྣམས་སུ་ལྷུང༌།

།སྲིད་པ་ན་ནི་གཡང་ས་མང༌། །དེར་ནི་དེ་ཉིད་མིན་འདི་འདྲ།
།དེར་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ན།

།སྲིད་ན་དེ་ཉིད་འདི་འདྲ་མེད། །དེར་ཡང་དཔེ་མེད་མི་བཟད་པའི།
།སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ལས་འདས།

།དེར་ནི་དེ་ལྟར་སྟོབས་ཆུང་ཞིང༌། །དེར་ནི་ཚེ་ཡང་ཐུང་བ་ཉིད།
།དེར་ཡང་གསོན་དང་ནད་མེད་ཀྱི། །བྱེད་དང་བཀྲེས་དང་ངལ་བ་དང༌།
།གཉིད་དང་འཚེ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །བྱིས་དང་འགྲོགས་པ་དོན་མེད་ཀྱིས།
།ཚེ་ནི་དོན་མེད་མྱུར་འདའ་ཡི། །རྣམ་དཔྱོད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ།

།དེར་ཡང་རྣམ་གཡེང་གོམས་པ་ནི། །བཟློག་པའི་ཐབས་ནི་ག་ལ་ཡོད།
།དེར་ཡང་ངན་སོང་ཆེན་པོར་ནི། །ལྟུང་ཕྱིར་བདུད་ནི་བརྩོན་པར་བྱེད།

།དེར་ནི་ལོག་པའི་ལམ་མང་ཞིང༌། །ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་བརྒལ་དཀའ་སྟེ།

།སླར་ཡང་དལ་བ་རྙེད་དཀའ་ཞིང༌། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་རྙེད་ཤིན་ཏུ་དཀའ།
།ཉོན་མོངས་ཆུ་བོ་སྤང་དཀའ་སྟེ། །ཨེ་མ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པར་འགྱུར།

།དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང༌། །རང་སྡུག་མི་མཐོང་གང་ཡིན་པ།
།སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོར་གནས་འདི་དག །ཀྱི་ཧུད་མྱ་ངན་བྱ་བར་འོས།
།དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཡང་ཡང་ཁྲུས། །བྱས་ཏེ་ཡང་ཡང་མེར་འཇུག་པ།
།དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར། །གནས་ཀྱང་བདག་ཉིད་བདེར་རློམ་བཞིན།

།དེ་ལྟར་རྒ་དང་འཆི་མེད་པ། །བཞིན་དུ་སྤྱོད་པས་གནས་རྣམས་ལ།
།དང་པོ་ཉིད་དུ་བསད་བྱས་ནས། །ངན་སོང་ལྷུང་བ་མི་བཟད་འོང༌།
།དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་མེས་གདུངས་ལ། །བསོད་ནམས་སྤྲིན་ལས་ལེགས་བྱུང་བའི།
།རང་གི་བདེ་བའི་ཚོགས་ཆར་གྱིས། །ཞི་བྱེད་པར་བདག་ནམ་ཞིག་འགྱུར།

།ནམ་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་ཚུལ་དུ། །གུས་པས་བསོད་ནམས་ཚོགས་བསགས་ཏེ།
།དམིགས་པས་ཕུང་བར་འགྱུར་རྣམས་ལ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར།

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ༎

།བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ། །འཇུག་པ་རྣམ་པར་བརྩམས་པ་ཡི།
།དགེ་བ་གང་དེས་འགྲོ་བ་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པར་ཤོག
།ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ན་ལུས་དང་སེམས། །སྡུག་བསྔལ་error: (ནད)་པ་མིན་ལ་ཉམ་ཐག་ཡིན། ཉམ་ཐག་ཇི་སྙེད་པ།
།དེ་དག་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །བདེ་དགའ་རྒྱ་མཚོ་ཐོབ་པར་ཤོག

།དེ་དག་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ། །ནམ་ཡང་བདེ་ལས་ཉམས་མ་གྱུར།
།འགྲོ་བས་བླ་ན་མེད་པ་ཡི། །བདེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་ཐོབ་ཤོག
།འཇིག་རྟཻན་ཁམས་ན་དམྱལ་བ་དག །གང་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས།
།དེ་དག་ཏུ་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས། །བདེ་ཅན་བདེ་བས་དགའ་བར་ཤོག

།གྲང་བས་ཉམ་ཐག་དྲོ་ཐོབ་ཤོག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྲིན་ཆེན་ལས།
།བྱུང་བའི་ཆུ་བོ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས། །ཚ་བས་ཉམ་ཐག་བསིལ་བར་ཤོག

།རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ཡང༌། །དེ་ལ་དགའ་ཚལ་སྡུག་གུར་ཤོག
།ཤལ་མ་ལི་ཡི་སྡོང་པོ་ཡང༌། །དཔག་བསམ་ཤིང་དུ་འཁྲུངས་པར་ཤོག
།འཐིང་རིལ་ངུར་པ་དག་དང་ངང་པ་དང༌། །བཞད་སོགས་སྐད་སྙན་འབྱིན་པས་མཛེས་གྱུར་error:(ཅིག)་མིན་ལ་ཅིང་ཡིན། ཅིང༌།
།པདྨ་དྲི་བསུང་ཆེ་ལྡན་མཚོ་དག་གིས། །དམྱལ་བའི་ས་ཕྱོགས་དག་ནི་ཉམས་དགར་ཤོག

།སོལ་ཕུང་དེ་ཡང་རིན་ཆེན་ཕུང་པོར་གྱུར། །ས་བསྲེགས་ཤེལ་གྱི་ས་གཞི་བསྟར་བར་ཤོག
།བསྡུས་འཇོམས་རི་བོ་རྣམས་ཀྱང་མཆོད་པ་ཡི། །གཞལ་མེད་ཁང་གྱུར་བདེ་གཤེགས་གང་བར་ཤོག
།མདག་མ་རྡོ་བསྲེགས་མཚོན་གྱི་ཆར་པ་དག །དེང་ནས་བཟུང་སྟེ་མེ་ཏོག་ཆར་པར་གྱུར།
།ཕན་ཚུན་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པ་དེ་ཡང་ནི། །དེང་ནས་རྩེ་ཕྱིར་མེ་ཏོག་འཕེན་པར་ཤོག

།ཆུ་བོ་རབ་མེད་མེ་དོང་འདྲ་ནང་བྱིང་བ་དག
།ཤ་ཀུན་ཞིག་གྱུར་རུས་གོང་མེ་ཏོག་ཀུནྡའི་མདོག
།བདག་གི་དགེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་ཡི་ལུས་ཐོབ་ནས།
།ལྷ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་དལ་གྱིས་འབབ་གནས་ཤོག

།ཅི་ཕྱིར་འདིར་ནི་གཤིན་རྗེའི་མི་དང་ཁྭ་དང་བྱ་རྒོད་མི་བཟད་རྣམས་སྐྲག་བྱེད།
།ཀུན་ནས་མུན་བསལ་བདེ་དགའ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་བཟང་འདི་ཀོ་སུ་ཡི་མཐུ་སྙམ་སྟེ།
།གྱེན་དུ་བལྟས་ན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་བཞུགས་མཐོང་ནས།
།རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྡིག་དང་བྲལ་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་བར་ཤོག

།མེ་ཏོག་ཆར་པ་སྤོས་ཆུ་དང་འདྲེས་འབབས་པ་ཡིས།
།དམྱལ་བའི་མེ་མདག་ཆིལ་ཆིལ་གསོད་པ་མཐོང་གྱུར་ནས།
།བློ་བུར་བདེ་བས་ཚིམ་པ་འདི་ཅི་བསམ་པ་དང༌།
།སེམས་དམྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་ན་པདྨ་མཐོང་བར་ཤོག

།གྲོགས་དག་འཇིགས་པ་བོར་ལ་རིངས་པར་ཚུར་ཤོག་འུ་བུའི་ཐད་དུ་ནི།
།གང་གི་མཐུ་ཡིས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་བྲལ་དགའ་བའི་ཤུགས་ཕྱིན་ལ།
།འགྲོ་བ་ཀུན་ནས་ཡོངས་སྐྱོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩེ་བ་སྐྱེས་གྱུར་པ།
།གཞོན་ནུ་ཟུར་ཕུད་ཅན་འབར་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཕྱིན།

།ཁྱོད་ཀྱི་ལྷ་བརྒྱའི་ཅོད་པན་དག་གིས་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་ལ་མཆོད་ཅིང༌།
།ཐུགས་རྗེས་བརླན་སྤྱན་དབུ་ལ་མེ་ཏོག་དུ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆར་འབབ་པ།
།ཁང་བརྩེགས་ཡིད་འོང་ལྷ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བསྟོད་དབྱངས་སྒྲོགས་ལྡན་འདི་ལྟོས་ཞེས།
།འཇམ་དབྱངས་དེ་འདྲ་མཐོང་ནས་ད་ནི་སེམས་དམྱལ་ཅ་ཅོ་འདོན་པར་ཤོག

།དེ་ལྟར་བདག་གི་དགེ་རྩས་ཀུན་དུ་བཟང་ལ་སོགས།
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་མེད་སྤྲིན་བདེ་བ་དང༌།
།བསིལ་ཞིང་དྲི་ཞིམ་ངད་ལྡན་ཆར་པ་འབེབས་མཐོང་ནས།
།སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་དག་མངོན་པར་དགའ་གྱུར་ཅིག

།དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག །ཟ་བའི་འཇིགས་དང་བྲལ་བར་ཤོག
།སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་བཞིན་དུ། །ཡི་དྭགས་རྣམས་ནི་བདེ་བར་གྱུར།
།འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་གི། །ཕྱག་ནས་འབབ་པའི་འོ་རྒྱུན་གྱིས།
།ཡི་དྭགས་རྣམས་ནི་ཚིམ་བྱས་ཤིང༌། །ཁྲུས་བྱས་རྟག་ཏུ་བསིལ་བར་ཤོག

།ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་ཞིང༌། །འོན་པས་རྟག་ཏུ་སྒྲ་ཐོས་ཤོག
།ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྦྲུམ་མའང་གནོད་མེད་བཙའ་བར་ཤོག
།གཅེར་བུ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དག་དང༌། །བཀྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་དང་ནི།
།སྐོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་དག་དང༌། །བཏུང་བ་ཞིམ་པོ་ཐོབ་པར་ཤོག

།བཀྲེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་ཐོབ་ཤོག །མྱ་ངན་ཉམ་ཐག་དགའ་ཐོབ་ཤོག
།ཡི་ཆད་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་སོས་ཤིང༌། །བརྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཤོག

།སེམས་ཅན་ནད་པ་ཇི་སྙེད་པ། །མྱུར་དུ་ནད་ལས་ཐར་གྱུར་ཅིག
།འགྲོ་བའི་ནད་ནི་མ་ལུས་པ། །རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཤོག
།སྐྲག་པ་རྣམས་ནི་འཇིགས་མེད་ཤོག །བཅིངས་པ་རྣམས་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར།
།མཐུ་མེད་རྣམས་ནི་མཐུ་ལྡན་ཞིང༌། །སེམས་ནི་ཕན་ཚུན་མཉེན་གྱུར་ཅིག

།འགྲོན་པོ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་ཤོག
།གང་གི་དོན་དུ་འགྲོ་བྱེད་པ། །དེ་འབད་མི་དགོས་གྲུབ་གྱུར་ཅིག
།གྲུ་དང་གྲུ་ཆེན་ཞུགས་པ་རྣམས། །ཡིད་ལ་བསམས་པ་འགྲུབ་གྱུར་ཏེ།
།ཆུ་ཡི་ངོགས་སུ་བདེར་ཕྱིན་ནས། །གཉེན་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་ཤོག

།མྱ་ངན་ལམ་གོལ་འཁྱམས་པ་རྣམས། །འགྲོན་པོ་དག་དང་ཕྲད་གྱུར་ནས།
།ཆོམ་རྐུན་སྟག་སོགས་འཇིགས་མེད་པར། །མི་ངལ་བདེ་བླག་འདོང་བར་ཤོག
།དགོན་སོགས་ལམ་མེད་ཉམ་ང་བར། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་མགོན་མེད་པ།
།གཉིད་ལོག་མྱོས་ཤིང་རབ་མྱོས་རྣམས། །ལྷ་དག་སྲུང་བར་བྱེད་པར་ཤོག

།མི་དལ་ཀུན་ལས་ཐར་བ་དང༌། །དད་དང་ཤེས་རབ་བརྩེར་ལྡན་ཞིང༌།
།ཟས་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་ཚོགས་ནས། །རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་གྱུར་ཅིག
།ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཛོད་བཞིན་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆད་པ་མེད་པར་ཤོག

།རྩོད་པ་མེད་ཅིང་འཚེ་མེད་པར། །རང་དབང་དུ་ནི་སྤྱོད་པར་ཤོག
།སེམས་ཅན་གཟི་བརྗིད་ཆུང་ངུ་གང༌། །དེ་དག་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོར་ཤོག

།དཀའ་ཐུབ་ཅན་གང་གཟུགས་ངན་པ། །གཟུགས་བཟང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་གྱུར་ཅིག
།འཇིག་རྟེན་བུད་མེད་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་སྐྱེས་པ་ཉིད་གྱུར་ཅིག
།མ་རབས་རྣམས་ནི་མཐོ་ཐོབ་ཅིང༌། །ང་རྒྱལ་དག་ཀྱང་བཅོམ་པར་ཤོག

།བདག་གི་བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ནི། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ།
།སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ནི། །རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བྱེད་པར་ཤོག

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང༌། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གཞོལ་བ་དང༌།
།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་གཟུང་ཞིང༌། །བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་སྤང་བར་ཤོག

།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཚེ་ཡང་དཔག་མེད་རིང་བར་ཤོག
།རྟག་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ་འགྱུར་ཞིང༌། །འཆི་བའི་སྒྲ་ཡང་གྲགས་མ་གྱུར།

།དཔག་བསམ་ཤིང་གི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་སངས་རྒྱས་སྲས།
།ཆོས་སྙན་སྒྲོགས་པས་གང་བ་ཡིས། །ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གང་བར་ཤོག
།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ས་གཞི་དག །གསེག་མ་ལ་སོགས་མེད་པ་དང༌།
།ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་བཻཌཱུརྱའི། །རང་བཞིན་འཇམ་པོར་གནས་པར་གྱུར།

།འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་དགུར་ཡང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་དག
།རང་གི་ལེགས་པས་ས་སྟེང་དག །བརྒྱན་པར་མཛད་པས་བཞུགས་གྱུར་ཅིག
།ལུས་ཅན་ཀུན་གྱིས་བྱ་དང་ནི། །ཤིང་དང་འོད་ཟེར་ཐམས་ཅད་དང༌།
།ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཐོས་པར་ཤོག

།དེ་དག་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང༌། །སངས་རྒྱས་སྲས་དང་ཕྲད་གྱུར་ཅིག
།མཆོད་པའི་སྤྲིན་ནི་མཐའ་ཡས་པས། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་མཆོད་པར་ཤོག
།ལྷ་ཡང་དུས་སུ་ཆར་འབེབས་ཤིང༌། །ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཤོག
།རྒྱལ་པོ་ཆོས་བཞིན་བྱེད་གྱུར་ཅིག །འཇིག་རྟེན་དག་ཀྱང་དར་བར་ཤོག

།སྨན་རྣམས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང༌། །གསང་སྔགས་བཟླས་བརྗོད་གྲུབ་པར་ཤོག
།མཁའ་འགྲོ་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ། །སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་གྱུར་ཅིག

།སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་སྡུག་མ་གྱུར། །འཇིགས་དང་བརྙས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌།
།འགའ་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་མ་གྱུར།

།གཙུག་ལག་ཁང་རྣམས་ཀློག་པ་དང༌། །ཁ་ཏོན་གྱིས་རྒྱས་ལེགས་གནས་ཤོག
།རྟག་ཏུ་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དང༌། །དགེ་འདུན་དོན་ཡང་གྲུབ་པར་ཤོག
།བསླབ་པ་འདོད་པའི་དགེ་སློང་དག །དབེན་པ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་ཤོག
།གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ནི། །སེམས་ནི་ལས་རུང་སྒོམ་གྱུར་ཅིག

།དགེ་སློང་མ་རྣམས་རྙེད་ལྡན་ཞིང༌། །འཐབ་དང་གནོད་པ་སྤང་བར་ཤོག
།དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཀུན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་གྱུར་ཅིག
།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་ཡིད་བྱུང་ནས། །རྟག་ཏུ་སྡིག་པ་ཟད་བྱེད་ཤོག

།བདེ་འགྲོ་དག་ཀྱང་ཐོབ་གྱུར་ནས། །དེར་ཡང་བརྟུལ་ཞུགས་མི་ཉམས་ཤོག
།མཁས་པ་རྣམས་ནི་བཀུར་བ་དང༌། །བསོད་སྙོམས་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་ཤོག
།རྒྱུད་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་ཤོག

།ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་ཞིང༌། །དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ཡང༌།
།ལྷ་བས་ལྷག་པའི་ལུས་ཀྱིས་ནི། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་མྱུར་འགྲུབ་ཤོག
།སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ལན་མང་དུ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་བྱེད་ཅིང༌།
།སངས་རྒྱས་བདེ་བ་བསམ་ཡས་ཀྱིས། །རྟག་ཏུ་བདེ་དང་ལྡན་གྱུར་ཅིག

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །འགྲོ་དོན་ཐུགས་ལ་དགོངས་འགྲུབ་ཤོག
།མགོན་པོ་ཡིས་ནི་གང་དགོངས་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་འབྱོར་ཤོག
།དེ་བཞིན་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་བདེ་གྱུར་ཅིག

།བདག་ཀྱང་འཇམ་དབྱངས་བཀའ་དྲིན་གྱིས། །ས་རབ་དགའ་བ་ཐོབ་བར་དུ།
།རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང༌། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པར་ཤོག
།བདག་ནི་ཁ་ཟས་གྱི་ནས་ཀྱང༌། །ཉམས་དང་ལྡན་ཞིང་འཚོ་བར་ཤོག
།ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་དབེན་གནས་པ། །ཕུན་སུམ་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་ཤོག

།གང་ཚེ་ལྟ་བར་འདོད་པའམ། །ཅུང་ཟད་དྲི་བར་འདོད་ན་ཡང༌།
།མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་དེ་ཉིད་ནི། །གེགས་མེད་པར་ཡང་མཐོང་བར་ཤོག
།ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པས། །སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།
།ཇི་ལྟར་འཇམ་དབྱངས་སྤྱོད་མཛད་པ། །བདག་གི་སྤྱོད་པའང་དེ་འདྲར་ཤོག

།ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང༌། །འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ
།དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ནས། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་ཤོག
།འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅིའང་རུང༌། །དེ་ཀུན་བདག་ལ་སྨིན་གྱུར་ཅིག
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱིས། །འགྲོ་བ་བདེ་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག

།འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྨན་གཅིག་པུ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས།
།བསྟན་པ་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་དང༌། །བཅས་ཏེ་ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་ཅིག
།གང་གི་དྲིན་གྱིས་དགེ་བློ་འབྱུང༌། །འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
།གང་གི་དྲིན་གྱིས་བདག་དར་བ། །དགེ་བའི་བཤེས་ལའང་བདག་ཕྱག་འཚལ།

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས། བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ༎ ༎

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སློབ་དཔོན་ཤནྟ་དེ་བས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སརྦ་ཛྙཱ་དེ་བ་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་པ་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཁ་ཆེའི་དཔེ་ལས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས། སླད་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དྷརྨ་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་པ་བནྡེ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང༌། ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་དཔེ་དང་འགྲེལ་པ་དང་མཐུན་པར་བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། ཡང་དུས་ཕྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་མ་ཏི་ཀཱྀརྟི་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་པ་དགེ་སློང་བློན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དག་པར་བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་ཏེ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ༎ ༎
བསྔོ་བ།
सभ सर्व मंगलम
སབྷ། སརྦ། མངྒ་ལཾ།
साधु साधु साधु
དེ་དེ་བཞིན་ནོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ།


notes:
1- ཁྲོ་འམ་དད་པའི་སེམས་བྱུང་ན། This original Tibetan Text line has an error:
येषां क्रुद्धाप्रसन्ना वा मामालम्ब्य मतिर्भवेत्।
क्रुद्धा
Original Tibetan translator missed the small "Ra" in Sanskrit. it is just a dash which changed the meaning in a big way. Above is the corrected sentence according to H.H. the Dalai lama and Khunu LamaRinpoche who is expert in Sanskrit and Tibetan.

2--མདོ་དྲན་པ་ཉེར་ཞག་ལ་སོགས་ལས་གསུངས་སོ།
སེམས་ནི་དགྲ་རྣམ་དགྲ་ཆེན་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་པའི་དགྲ་མེད་དོ། ་་་་སེམས་མ་འདུལ་བ།
སེམས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་ཏེ། སེམས་འདུལ་བ་ནི་བདེ་གཤེགས་ཐོབ། ་་་་་་་སེམས་འདུལ་བ།

3-Prasangyika’s (རང་ལུགས། ) Reply: Number of entities(Sprout, Seed, Eye or the man; total 3) in the example and number of entities(Knower, Object of Knowledge; total 2) in the argument offered do not match, hence Prasangyika wins the debate. In this example there is a) Sprout b) Seed and c) Eye or Man who does the looking, comparison, deduction and so forth is “third” entity. However, “argument” has only two entities –a) Knower (ཤེས་པ། ) and the b) Object of Knowledge(ཤེས་བྱ). Where is the third entity as in the example above? It is missing. Non existence of རང་རིགས། (self-recognizer) has been refuted earlier.

4- Argument is not about beginning less of phenomena in general-we(རང་ལུགས། ) accept it too. Here, argument is about beginning of “today’s Sprout” which we believe there is. Opponent believes that causes and conditions for “today’s sprout” were already present from the beginning- less time. If all the causes and the conditions for the “sprout” is present already in the past then “today’s sprout” should have germinated yesterday also and why today!

5- Debate: If all phenomena do not exist inherently, they vanish. Then why accumulate merits.
Ans(རང་ལུགས། ): Although things do not exist inherently, yet they do exist in “compounded” mode, so virtues act(compounded mode) accounts.

6- This debate arise because there are two types of people:རྣལ་འབྱོར་པ(realized Yogi)་དང་འཇིག་རྟེན་པ(ordinary)། འཇིག་རྟེན་པས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལན། རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་མི་ལན།

* ཕྱིན་དྲུག་་་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ནི། སྦྱིན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས། ཟོད་པ། བརྩོན་འགྲུས། བསམ་གཏན། ཤེས་རབ།
*སྐུ་གཉིས་ནི: གཟུག་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྐུ།
གཟུག་སྐུ་ཐོབ་པ་ལ་བསོད་ནམ་གི་ཚོགས་བསག་དགོས། བསོད་ནམ་གི་ལས་ནི་བྱངས་སེམས་གིས་ཟིན་པས་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སློབ་དགོས།
ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཕོབ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་གིས་ཚོགས་བསག་དགོས། ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ནི་བྱངས་སེམས་གིས་ཟིན་པས་རྟོང་ཉིད་དངོས་གསུམ་དུ་རྟོག་པ།